Oczopląs u dzieci

lek. Agnieszka Kurzyna
Klinika Otolaryngologii Dziecięcej UM w Białymstoku

Co to jest oczopląs?

Oczopląs to mimowolny, rytmiczny i sprzężony ruch gałek ocznych wokół określonej osi. W typowym oczopląsie występują naprzemiennie szybsze ruchy w jedną stronę i wolniejsze w stronę przeciwną, co pozwala wyróżnić tzw. fazę wolną i szybką oczopląsu.

Oczopląs fiksacyjny

Jedną z form oczopląsu jest oczopląs fiksacyjny pochodzenia ocznego. Jest to typ wahadłowy i ulega znacznemu nasileniu przy fiksowaniu (skupianiu) wzroku na dowolnym punkcie (ryc.).

Czym jest spowodowany oczopląs?

Oczopląs często jest następstwem zmian patologicznych w obrębie obwodowego lub ośrodkowego narządu równowagi. Zwykle towarzyszy zawrotom głowy i zaburzeniom równowagi.

Wrodzony oczopląs fiksacyjny z towarzyszącą wadą wzroku jest zwykle uwarunkowany genetycznie, natomiast rzadko występująca postać nabyta oczopląsu fiksacyjnego najczęściej jest następstwem niedotlenienia lub urazu czaszkowo-mózgowego.

Ryc. Oczopląs

Diagnostyka oczopląsu u dzieci

Oceny oczopląsu można dokonać bezpośrednio bądź za pomocą okularów Frenzla, które umożliwiają zniesienie fiksacji. Obecnie najbardziej rozpowszechnioną metodą rejestracji oczopląsu jest badanie ENG (elektronystagmografia) i VNG (wideonystagmografia), które można wykonywać już od około 5. roku życia.

Różnicowanie oczopląsu obwodowego i ośrodkowego

Analiza zarejestrowanego ruchu gałek ocznych pozwala określić, czy oczopląs jest pochodzenia obwodowego (czyli wynika z zaburzeń z przedsionka, części ucha wewnętrznego), czy ośrodkowego (czyli jest skutkiem zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego).

Kiedy zgłosić się z dzieckiem do lekarza z powodu oczopląsu?

W przypadku wystąpienia oczopląsu należy się zgłosić do lekarza, w celu ustalenia jego przyczyny i ewentualnie wdrożenia leczenia choroby podstawowej.

29.03.2017

Zobacz także

Błędnik – funkcje, choroby, objawy i leczenie Błędnik odpowiada za równowagę i koordynację ruchową. Sprawdź, jakie pełni funkcje, jakie choroby mogą go dotyczyć oraz jakie dają objawy
Objawy wad wzroku u dzieci Mrużenie oczu, ból głowy, problemy z koncentracją może świadczyć o wadzie wzroku dziecka. Na jakie zachowanie powinien zwrócić uwagę rodzic, jeżeli ma podejrzenie, że dziecko ma problemy ze wzrokiem?
Materiał Fundacji „Okulistyka 21”
Zapalenie błędnika: przyczyny, objawy i leczenie Zapalenie błędnika to choroba błędnika, który jest elementem ucha wewnętrznego. Objawami zapalenia błędnika są zawroty głowy, zaburzenia równowagi, nudności, wymioty i oczopląs (niezależne od woli drgające ruchy gałek ocznych). Gwałtowne wystąpienie nasilonych objawów zapalenia błędnika wymaga zgłoszenia się na SOR. Choć zapalenie błędnika może powodować nasilone i przykre objawy, zwykle ustępują one w ciągu kilku dni. Zapalenie błędnika o ciężkim przebiegu wymaga hospitalizacji.
Zawroty głowy i zaburzenia równowagi Zawroty głowy to złudzenie kołowego ruchu otoczenia lub własnego ciała, często współistniejące z nudnościami lub wymiotami. Czasem pacjenci interpretują zaburzenia równowagi, uczucie chwiejnego chodu lub wrażenia zapadania się jako zawroty głowy. Najczęstszą przyczyną zawrotów głowy są przyczyny obwodowe, czyli zlokalizowane poza ośrodkowym układem nerwowym (mózgiem i rdzeniem). Do tego typu zawrotów głowy należą łagodne położeniowe zawroty głowy, które są spowodowane przemieszczaniem się kamyczków błędnikowych w uchu. Ich leczenie polega na wykonaniu odpowiednich manewrów. Czasem zawroty głowy są objawem poważnych chorób, zwłaszcza, jeśli towarzyszą im inne objawy – niedowłady, osłabienie czucia lub ból głowy
W jakim celu okulista wykonuje badanie VEP? Czy zez i oczopląs mają wpływ na wynik badania VEP?
Hipoplazja nerwu wzrokowego Hipoplazja nerwu wzrokowego to wada wrodzona, spowodowana nieprawidłowym rozwojem nerwu wzrokowego w czasie życia płodowego. Przyczyną jego powstania mogą być choroby matki w czasie ciąży (m.in. cukrzyca), zakażenia wewnątrzmaciczne, przyjmowane leki (np. przeciwpadaczkowe, chinina), narkotyki, alkohol.
Wrodzony brak gałki ocznej (bezocze) Z bezoczem mamy do czynienia wówczas, gdy gałka oczna nie rozwinęła się w życiu płodowym. Brak gałki ocznej może być prawdziwy (nie ma nerwu wzrokowego ani zawiązka gałki ocznej) lub rzekomy (nerw wzrokowy rozwinął się, a w worku spojówkowym widać malutki zawiązek niewykształconej gałki ocznej niezdolnej do widzenia).
Szczelina tarczy nerwu wzrokowego Szczelina tarczy nerwu wzrokowego to wada wrodzona, której przyczyną jest brak zamknięcia szczeliny pierwotnego pęcherzyka ocznego w czasie życia płodowego. Wykrywa się ją u 0,25% na 12 000 przebadanych pacjentów.
Prawidłowa ruchomość gałek ocznych Gałką oczną porusza 6 mięśni: 4 proste (boczny, unerwiony przez nerw VI, a także przyśrodkowy, górny i dolny, unerwione przez nerw III) i 2 skośne (górny, unerwiony przez nerw IV, i dolny, unerwiony przez nerw III).
Zaburzenia ruchomości gałek ocznych Zaburzenia ruchów oczu mogą być spowodowane uszkodzeniem ośrodków i szlaków zarządzających obuocznymi ruchami oczu na skutek chorób neurologicznych.