Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Badanie wytrzeszczu (egzoftalmometria)

dr n. med. Arkadiusz Pogrzebielski
Ośrodek Chirurgii Oka Prof. Zagórskiego w Krakowie
Oculus - Krakowskie Centrum Okulistyczne, Kraków
Scanmed, Szpital św. Rafała w Krakowie
Badanie wytrzeszczu (egzoftalmometria)

Opis badania

Przemieszczenie gałki ocznej w oczodole ku przodowi nazywamy wytrzeszczem (exophthalmos), natomiast jej przemieszczenie ku tyłowi nazywamy zapadnięciem się gałki ocznej (enophthalmos). Pomiar osadzenia gałek ocznych w oczodole, tzw. egzoftalmometria, przeprowadza się za pomocą egzoftalmometru Hertla. Jest on zbudowany z dwóch części, z których każda wyposażona jest w dwa lusterka ułożone pod kątem prostym jedno nad drugim. Dodatkowym elementem jest metalowy pręt (listwa), po którym można przesuwać jedną z dwóch części urządzenia. W trakcie badania końcówki egzoftalmometru osadza się na zewnętrznych krawędziach oczodołów (w okolicy skroniowej) i ustawia w taki sposób, aby badający widział w lusterkach jednocześnie szczyty obydwu rogówek i odbicie podziałek milimetrowych na przyrządzie. W ten sposób określa się odległość szczytu rogówki od skroniowej krawędzi oczodołu. Prawidłowe wartości mieszczą się u kobiet w zakresie 15,5–20 mm, a u mężczyzn – 16,5–21,5 mm. Różnica większa niż 2 mm między oczami uważana jest za patologiczną.

Egzoftalmometr Hertla
Ryc. 1. Egzoftalmometr Hertla

Osadzenie gałek ocznych w oczodole można oceniać subiektywnie. Badający staje wówczas za siedzącym pacjentem i, cały czas patrząc z góry, unosi delikatnie obydwie powieki i prosi badaną osobę o spojrzenie w dół. W ten sposób najłatwiej można zauważyć różnice we wzajemnym położeniu gałek ocznych w obu oczodołach.

Jak się przygotować do badania?

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania.

Wskazania do badania

  • wytrzeszcz (np. w przypadku oftalmopatii tarczycowej czy guzów oczodołu)
  • lub
  • zapadnięcie się gałki ocznej (np. w stanach po urazach i złamaniach oczodołu)

Możliwe sytuacje lub powikłania po badaniu

Delikatne, ustępujące po kilku godzinach zaczerwienienie skóry w miejscu osadzenia przyrządu w okolicy skroniowej krawędzi oczodołu.

Jakie stany występujące po badaniu powinny skłonić do kontaktu z lekarzem?

Badanie nie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych wymagających kontaktu z lekarzem.

02.12.2013
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?