Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Choroby nerwu bloczkowego (IV czaszkowego)

dr hab. n. med. Anna Kubatko-Zielińska
Katedra Okulistyki
Pracownia Patofizjologii Widzenia i Neurookulistyki, UJ CM, Kraków
Choroby nerwu bloczkowego (IV czaszkowego)

Co to jest i jakie są przyczyny?

Nerw bloczkowy – najdłuższy i najcieńszy nerw czaszkowy – unerwia mięsień skośny górny oka. Porażenie nerwu IV najczęściej ma przyczyny wrodzone, chociaż objawy mogą się pojawiać dopiero w dorosłym wieku. Jednostronne lub obustronne porażenie nerwu IV może także powstać w związku z urazem głowy. Rzadko porażenie to spowodowane jest zaburzeniami naczyniowymi.

Jak często występuje?

Nie ma dokładnych statystyk częstości występowania porażenia nerwu bloczkowego.

Jakie są objawy uszkodzenia?

Głównym objawem porażenia nerwu IV jest ograniczenie skośnego ruchu oka w dół w przywiedzeniu. Oko z porażonym mięśniem ustawione jest wyżej niż zdrowe. Skręt gałki ocznej na zewnątrz (ekscyklorotacja) kompensowany jest przez pochylenie głowy w stronę przeciwnego ramienia. Występuje podwójne widzenie w postaci pionowego rozchodzenia się obrazów, które jest najintensywniejsze przy patrzeniu w dół i powoduje trudności na przykład przy schodzeniu po schodach.

Jak lekarz stawia rozpoznanie?

U chorych z porażeniem nerwu IV występuje charakterystyczny objaw Bielschowsky’ego, który pojawia się podczas pochylania głowy na bark po stronie chorego oka. Polega on na zbaczaniu ku górze oka z porażonym mięśniem skośnym górnym. U zdrowej osoby podczas pochylania głowy na bark oko po tej samej stronie wykonuje ruch skrętu do wewnątrz (tzn. ruch incyklorotacji), głównie na skutek działania mięśnia skośnego górnego. U chorego z porażeniem tego mięśnia rolę skręcania oka do wewnątrz przejmuje prawidłowo działający mięsień prosty górny chorego oka. Równocześnie jednak mięsień ten unosi oko, co manifestuje się wspomnianym zbaczaniem oka ku górze.

Jakie są sposoby leczenia?

Porażenie może ustępować nawet kilkanaście miesięcy. W celu zmniejszenia podwójnego widzenia podaje się niekiedy toksynę botulinową A do mięśnia skośnego dolnego chorego oka. Zabieg ten powoduje osłabienie działania mięśnia skośnego dolnego, który jest nadmiernie silny przy porażeniu mięśnia skośnego górnego, zmniejszenie wielkości kąta zeza oraz zmniejszenie lub ustąpienie podwójnego widzenia. Jeżeli nie ma dużego porażenia skręcania oka, można zastosować okulary pryzmatyczne. Często konieczne jest leczenie operacyjne mięśni chorego, a niekiedy też zdrowego oka, którego jednak nie powinno się podejmować przed upływem 6–12 miesięcy od pojawienia się porażenia.

Co zrobić po zakończeniu?

Chory wymaga okresowych kontroli okulistycznych.

Jak uniknąć zachorowania?

Nie ma sposobów zapobiegania wrodzonym i idiopatycznym porażeniom nerwu bloczkowego. Z uwagi jednak na fakt, że jedną z częstych przyczyn są urazy głowy, należy dążyć do zminimalizowania ich liczby przez odpowiednie zabezpieczenie głowy np. kaskiem ochronnym w czasie pracy czy jazdy na rowerze.

18.07.2013

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?