Co to jest i jakie są przyczyny uszkodzenia?
Nerw odwodzący unerwia mięsień prosty boczny oka. Uszkodzenie tego nerwu może być spowodowane przez guzy nowotworowe (np. nerwiak słuchowy, guz nosogardzieli), wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego (wówczas porażenie nerwu może być obustronne), zmiany naczyniowe w cukrzycy lub w nadciśnieniu tętniczym, a także przez zakażenia wirusowe. W wielu przypadkach nie udaje się ustalić przyczyny porażenia (tj. mają one charakter idiopatyczny).
Jak często występuje?
Nerw odwodzący jest najczęściej uszkadzanym nerwem zaopatrującym mięśnie gałkoruchowe. Ocenia się, że 8-30% ma charakter idiopatyczny, 3-30% jest skutkiem urazów, 0-6% spowodowane jest przez tętniaki, 0-36% a charakter niedokrwienny w 10-30% stanowią różne, pozostałe przyczyny.
Jak się objawia?
Przy uszkodzeniu nerwu VI następuje ograniczenie lub brak ruchu oka w stronę skroni, czyli ruchu odwodzenia, pojawia się zez zbieżny chorego oka, podwójne widzenie (zob. Diplopia) z poziomym rozchodzeniem się obrazów, a także wyrównawcze ustawienie głowy (zwrócenie twarzy w bok w kierunku działania porażonego mięśnia).
Jak lekarz stawia diagnozę?
Objawy kliniczne są typowe. Konieczne jest poszukiwanie przyczyny uszkodzenia, badanie obrazowe głowy, oczodołu oraz konsultacja neurologa.
Jakie są sposoby leczenia?
Leczenie powinno być przyczynowe. W celu usunięcia podwójnego widzenia zaleca się choremu naprzemienne zasłanianie oczu przez dłuższy czas (np. opatrunkiem), dobiera się też okulary pryzmatyczne. W 2.–3. miesiącu trwania porażenia pomocne może być podanie toksyny botulinowej A do mięśnia prostego przyśrodkowego chorego oka. Zmniejsza się wówczas zbieżny zez i podwójne widzenie. Jeżeli po 6–12 miesiącach porażenie się utrzymuje, wskazane jest leczenie operacyjne mięśni gałkoruchowych.
Co zrobić po zakończeniu?
Chory wymaga okresowych kontroli okulistycznych.
Jak uniknąć zachorowania?
Należy dążyć do optymalnej kontroli glikemii u chorujących na cukrzycę lub ciśnienia tętniczego u chorujących na nadciśnienie tętnicze.
