×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Ganglion

lek. Karolina Stępień
Carolina Medical Center, Warszawa
Ganglion
Fot. istockphoto.com

Czym jest ganglion i jakie są jego przyczyny?

Ganglion, inaczej torbiel galaretowata, to guzek otoczony torebką wypełniony gęstym płynem. Powstaje jako uwypuklenie torebki stawowej lub pochewki ścięgna – jest to przestrzeń bezpośrednio połączona ze stawem lub okolicą ścięgna, która nadmiernie wypełnia się płynem.

Gangliony pojawiają się najczęściej w okolicy stawów rąk, nadgarstka, rzadziej stopy i stawu skokowego.

Wydaje się, że ich główną przyczyną jest przeciążenie danej okolicy. Gangliony częściej zdarzają się u osób wykonujących pracę polegającą na powtarzalnych ruchach rąk i nadgarstków, np. u kasjerów czy informatyków.

Najczęściej ganglion jest pojedynczy i niezwiązany z innymi chorobami, jednak zdarzają się przypadki, w których jest objawem innego uszkodzenia np. więzadła w danej okolicy.

Jak często zdarzają się gangliony?

To bardzo częsta przypadłość dotykająca przede wszystkim osoby młode, pracujące. Szacuje się, że w grupie miedzy 20. a 50. rokiem życia nawet u 70% osób występują gangliony. Trzy razy częściej te zmiany pojawiają się u kobiet.

Jakie są objawy ganglionu?

Gangliony są widoczne i wyczuwalne jak podskórne guzki o różnej spoistości, raczej miękkie, przesuwalne względem podłoża. W zależności od tego, jak bardzo są wypełnione, na przestrzeni dni, tygodni mogą mieć zauważalnie różną wielkość.

Większość tych zmian jest niebolesna. Tylko niektórzy pacjenci odczuwają dolegliwości bólowe ganglionu, najczęściej po przeciążeniu pracą, po całym dniu.

Co zrobić w przypadku podejrzenia ganglionu?

Ganglion jest zmianą łagodną, niegroźną, jednak każde jej podejrzenie należy skonsultować w poradni ortopedycznej celem postawienia pełnej diagnozy i wykluczenia zmiany nowotworowej.

Jak lekarz ustala rozpoznanie ganglionu?

Ortopeda rozpoznaje ganglion na podstawie wywiadu i badania klinicznego, jednak wymaga to bezwzględnie potwierdzenia w badaniach obrazowych. Najpopularniejszym i bardzo skutecznym badaniem jest USG. W niektórych przypadkach, szczególnie jeśli podejrzewa się inne towarzyszące uszkodzenia, pomocne bywa badanie RTG i/lub MRI danej okolicy.

W przypadku wątpliwości diagnostycznych, gdy na podstawie badań obrazowych nie udaje się ustalić pewnego rozpoznania co do charakteru zmiany, konieczne może być jej chirurgiczne wycięcie i przekazanie do badania histopatologicznego.

Jakie są metody leczenia ganglionu?

Ganglion jest zmianą łagodną, w związku z tym, gdy lekarz ma stuprocentową pewność co do charakteru zmiany, a pacjent nie odczuwa żadnych lub odczuwa minimalne dolegliwości, nie wymaga żadnej interwencji. Bardzo często gangliony w ciągu kilku miesięcy lub lat samoistnie się wchłaniają.

Wskazaniem do leczenia są zmiany wywołujące dolegliwości bólowe oraz względy estetyczne.

Początkowo lekarz może zalecić metody zachowawcze – odciążanie okolicy ganglionu, unieruchomienie w ortezie, masaż czy inne sposoby leczenia przeciwzapalnego. Niestety te metody rzadko przynoszą trwały efekt.

Lekarz może też rozważyć nakłucie ganglionu pod kontrolą badania USG celem opróżnienia go i miejscowego podania leku przeciwzapalnego (kortykosteroidu). Krótkotrwale jest to bardzo skuteczna metoda, jednak nie daje gwarancji zapobiegnięcia nawrotowi ganglionu.

Najskuteczniejsze i dające najtrwalsze efekty w usuwaniu ganglionów pozostaje leczenie operacyjne. Leczenie operacyjne jest szczególnie wskazane w przypadku zmian bolesnych, uciskających sąsiednie struktury. W zależności od umiejscowienia ganglionu jego usunięcie wykonuje się metodą otwartą z nacięcia nad zmianą lub artroskopowo z kilku małych nacięć. Rekonwalescencja po usunięciu zmiany jest krótka.

W przypadkach, gdy ganglion towarzyszy uszkodzeniu innej struktury, np. więzadła, w czasie zabiegu, oprócz usunięcia guzka, wykonuje się naprawę tej struktury. Wówczas okres powrotu do sprawności może być dłuższy.

Chirurgiczne usunięcie zmiany jest konieczne, jeśli istnieją wątpliwości co tego, czy jest to ganglion. Niektóre zmiany nowotworowe przybierają podobną postać.

Jakie jest rokowanie w przypadku wystąpienia ganglionu?

Rokowanie jest bardzo dobre. Duża część zmian jest niebolesna i z czasem znika samoistnie. W przypadku konieczności zastosowania leczenia (nakłucie, usunięcie operacyjne) rezultaty w większości przypadków są świetne.

Co zrobić, żeby uniknąć wystąpienia ganglionu?

Należy unikać przeciążeń okolicy rąk, nadgarstków pracą, szczególnie powtarzalnymi ruchami. Należy robić regularne przerwy, odpoczywać. Źle dobrana aktywność fizyczna także może sprzyjać pojawianiu się ganglionów – należy dbać o prawidłową technikę wykonywania ćwiczeń i odpoczynek między treningami.

Karolina Stępień
Lekarz, specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu. W swojej praktyce zajmuje się głównie traumatologią sportową, chirurgią artroskopową i chirurgią ręki.
Członkini polskich i europejskich towarzystw naukowych skupiających artroskopistów oraz chirurgów ręki. Regularnie uczestniczy w kongresach i szkoleniach, stale udoskonalając swoje umiejętności, ale również dzieli się swoją wiedzą jako wykładowca na konferencjach i instruktor na kursach dla lekarzy.
Realizowała stypendia naukowe m.in. w Luksemburgu i USA. Autorka publikacji naukowych i popularnonaukowych z dziedziny ortopedii.
W swojej praktyce preferuje małoinwazyjne metody leczenia operacyjnego, a w przypadku konieczności stosowania unieruchomienia – nowoczesne, lekkie opatrunki.
Pracuje w Carolina Medical Center w Warszawie.
13.04.2021

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.