Jak stwierdzić, czy dziecko ma niedowagę?

Pytanie nadesłane do redakcji

Witam, mam pytanie. Ponieważ mój 7-letni syn ma 124 cm wzrostu i waży 20 kg – jest to waga bardzo niska, ale lekarze uspokajają mnie, że jest w normie. Czy powinnam być spokojna, czy może jednak udać się jeszcze do specjalisty?

Odpowiedział

dr med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii i Chorób Zakaźnych
Akademia Medyczna we Wrocławiu

Sprawdziłem podawane przez Panią dane. Obecnie Pani 7-letni synek znajduje się dokładnie w 50. centylu wzrostu oraz 10. centylu masy ciała (według danych dla dzieci warszawskich). Oznacza to, że statystycznie 50% chłopców w tym wieku jest od syna wyższych i 50% jest niższych. Z kolei 90% chłopców w tym wieku waży więcej, a 10% waży mniej. Przewidywany ostateczny wzrost wynosi 179–180 cm. Obliczony na podstawie podanych przez Panią danych wskaźnik BMI wynosi 13.0, co oznacza, że syn mieści się poniżej 3. centyla chłopców 7-letnich. Ma zatem niedowagę. Być może jest po prostu, szczupłym, zdrowym chłopcem (3 na 100 zdrowych chłopców tak wygląda), możliwe także, że występuje jakiś problem zdrowotny.

Pani niepokój jest zrozumiały. By wyczerpująco odpowiedzieć na Pani pytanie, potrzeba więcej danych:

• Czy wywiad rodzinny i okołoporodowy jest obciążony?
• Jaki wzrost i jaką budowę ciała mają rodzice chłopca?
• Czy syn rozwija się prawidłowo?
• W jakich warunkach socjalnych rozwija się dziecko? (Wzrost i masa ciała dzieci warszawskich są zbliżone do wzrostu dzieci w innych większych miastach Polski, natomiast dzieci z małych miast i wsi mogą mieć nieco niższy wzrost niż dzieci warszawskie.)
• Sposób odżywiania – ile i jakie posiłki syn spożywa? (Niedożywienie jest najczęstszą przyczyną niedoboru masy ciała u dzieci.)
• Czy występują zaburzenia emocjonalne lub osobowościowe? (Status psychologiczny)
• Czy we wcześniejszych okresach życia zarówno wzrost i masa ciała, jak i wskaźnik BMI mieściły się w zbliżonych centylach? (Nałożone na wykres wyniki syna z poprzednich pomiarów, czyli krzywa rozwoju – powinny mieścić się w tym samym „kanale centylowym”, co wskazuje na prawidłowy rozwój. Centyle 3., 10., 25., 50., 75., 90. i 97. uznano za wyznaczniki kanałów rozwoju. Zmiana kanału centylowego na wyższy nie stanowi powodu do niepokoju.)
• Czy syn skarży się na jakiekolwiek dolegliwości?
• Czy występowały istotne zmiany masy ciała lub ostatnio masa ciała spadła?

Jeżeli syn jest podobny do swoich rodziców, odżywia się i rozwija prawidłowo, sprawia wrażenie zdrowego i nie ma jakichkolwiek dolegliwości, to prawdopodobnie nie ma powodów do niepokoju.