Guzki Heberdena i Boucharda to małe kostne wyrośla, które pojawiają się w stawach palców (stawach międzypaliczkowych). Guzki Heberdena tworzą się na ostatnim stawie palca (najbliżej paznokcia), a Boucharda w stawie znajdującym się mniej więcej w połowie palca. Guzki Heberdena i Boucharda są objawem choroby zwyrodnieniowej stawów rąk. Zwykle są bezbolesne.
Czym są guzki Heberdena?
Węzły Heberdena to małe kostne narośla, które pojawiają się w drobnych stawach palców - stawach międzypaliczkowych dystalnych, które znajdują się najbliżej paznokci. Guzki Heberdena są objawem choroby zwyrodnieniowej stawów rąk.
Czym są guzki Boucharda?
Guzki Boucharda są małymi kostnymi naroślami, które pojawiają się w stawach palców, ale dotyczą innych stawów niż guzki Heberdena. Guzki Boucharda lokalizują się w stawach międzypaliczkowych bliższych, czyli tych, które w przybliżeniu znajdują się w połowie palca.
Jak wyglądają guzki Heberdena i Boucharda?
Guzki Heberdena i Boucharda mają postać niewielkich zgrubień, narośli, które są zlokalizowane w stawach międzypaliczkowych. Z powodu obecności guzków stawy mają pogrubione obrysy.
Fot. Choroba zwyrodnieniowa stawów rąk – guzki Heberdena (nad stawami międzypaliczkowymi dalszymi) większości palców obu rąk, guzek Boucharda (nad stawem międzypaliczkowym bliższym) palca III ręki lewej.
Źródło: Interna Szczeklika 2024, Medycyna Praktyczna
Jak często występują węzły Heberdena?
Choroba zwyrodnieniowa stawów rąk jest dość częsta i występuje zwłaszcza u ludzi w starszym wieku. Szacuje się, że nawet co druga kobieta i jeden mężczyzna na czterech będzie chorować się chorobę zwyrodnieniową stawów rąk przed ukończeniem 85 lat. Częściej występują guzki Heberdena.
Guzki Heberdena i Boucharda – przyczyny
Guzki Heberdena i Boucharda są objawem choroby zwyrodnieniowej stawów rąk. Choroba zwyrodnieniowa stawów rąk objawia się bólem stawów, który rzadko jest bardzo dolegliwy – zmiany często są niebolesne. Ponadto może występować krótkotrwała sztywność poranna (do 30 min), czasem także po okresie bezruchu. Zmiany zwykle dotyczą obu rąk, powodują pogrubienie obrysów stawów i ich zniekształcenie. Zwykle zajęte są stawy międzypaliczkowe dalsze i bliższe palców II–V i nasady kciuka. Charakterystyczne są wyniosłości i deformacje, czyli guzki Heberdena i guzki Boucharda. Zmianom zwyrodnieniowym zwykle towarzyszy różnie nasilony odczyn zapalny w obrębie stawów. W nielicznych przypadkach dochodzi do znacznego upośledzenia sprawności rąk – ten rodzaj zmian przebiega z wysiękami i tworzeniem się ubytków kostnych – rozpoznawany jako postać nadżerkowa choroby zwyrodnieniowej stawów rąk.
Gzuki Heberdena i Boucharda – objawy
Na początku, przed pojawieniem się guzków, może występować okresowo lub stale utrzymujące się nadmierne ucieplenie i obrzęk stawów, ale w ciągu kilku lat zajęte stawy międzypaliczkowe zwykle stają się mniej bolesne, oznaki stanu zapalnego ustępują i powstają twarde guzki w stawach międzypaliczkowych, czyli właśnie guzki Heberdena i Boucharda.
Guzki takie, jak już powstaną, zwykle są bezbolesne. Najczęściej występują na palcach wskazującym i środkowym
Mogą jednak występować inne objawy związane z chorobą zwyrodnieniową stawów rąk oraz obecnością guzków, takie jak: sztywność stawów, zwłaszcza poranna (do 30 minut po przebudzeniu), zaburzenia ruchomości w stawach oraz widoczna deformacja stawów.
Wykonywanie codziennych czynności, takich jak otwieranie butelek lub zapinanie guzików, może być utrudnione.
Jednak dla większości pacjentów guzki stanowią jedynie defekt kosmetyczny, ponieważ nie mają dolegliwości ani zaburzeń funkcjonowania ręki.
Guzki Heberdena i Boucharda – diagnostyka
Zwykle lekarz może ustalić rozpoznanie po zebraniu wywiadu i badaniu przedmiotowym, czyli obejrzeniu zmian na palcach. Czasem konieczne może być wykonanie zdjęć rentgenowskich.
Guzki Heberdena i Boucharda – leczenie
Guzki Heberdena i Boucharda są objawem choroby zwyrodnieniowej stawów. Kiedy już się pojawią, to jedyną możliwością ich usunięcia są zabiegi chirurgiczne. Należy jednak wziąć pod uwagę, że zwykle nie powodują one dolegliwości, a stanowią jedynie defekt kosmetyczny.
U niektórych osób, jeśli guzki powodują objawy, pomocna może być kinezyterapia, noszenie ortezy, a także rehabilitacja. Czasem konieczna jest farmakoterapia, czyli stosowanie m.in. niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), a także wstrzyknięcia dostawowe glikokortykosteroidów (GKS).
W rzadkich przypadkach konieczne może być leczenie chirurgiczne.
