Pytanie nadesłane do redakcji
Miewam od kilku lat nawrotową opryszczkę na ustach, czy opryszczkę z ust można sobie samemu przenieść, np. na oko czy w miejsca intymne?
Odpowiedź
Jest to bardzo mało prawdopodobne. Opryszczka wargowa jest formą zakażenia nawrotowego, czyli występuje u osób, które są zakażone wirusem opryszczki zwykłej typu 1 (HSV1). Wirus opryszczki zwykłej typu 1 występuje powszechnie i szacuje się, że około 90% osób dorosłych jest nim zakażonych.
Do zakażenia pierwotnego, czyli wniknięcia wirusa do organizmu dochodzi zwykle w dzieciństwie. Może mieć ono przebieg bezobjawowy lub mieć postać, np. ostrego zapalenia błony śluzowej dziąseł i jamy ustnej lub ostrego zapalenia gardła i migdałków podniebiennych (zob. Opryszczkowe zapalenie gardła i migdałków podniebiennych).
Następnie wirus przechodzi do zwojów nerwowych i tam pozostaje w postaci utajonej. Oznacza to, że dana osoba jest zakażona wirusem opryszczki typu 1, ale nie ma objawów. U większości osób pozostanie tak przez całe życie. Część osób natomiast będzie doświadczała „uaktywniania się” wirusa opryszczki, czyli tzw. zakażenia nawrotowego, którego najczęstszą postacią jest właśnie opryszczka wargowa.
Może do tego dochodzić pod wpływem różnych czynników:
- stresu
- wyziębienia
- miesiączki
- osłabienia organizmu
- niedożywienia
- choroby bakteryjnej
- narażenia na silne światło słoneczne
- rzadziej samoistnie.
Opryszczka wargowa może nawracać z różną częstością.
To, że ktoś ma nawracającą opryszczkę wargową świadczy o tym, że wirus opryszczki zwykłej typu 1 już od dłuższego czasu znajduje się w organizmie tej osoby, a co się z tym wiąże, jej organizm zdążył wyprodukować tzw. swoiste przeciwciała. Obecność tych właśnie przeciwciał chroni przed przeniesieniem opryszczki na inne okolice ciała, czyli np. z wargi na oko.
Ryc. Zastrzał opryszczkowy u dziecka chorego na opryszczkowe zapalenie jamy ustnej, które ssało palce - autoinokulacja. Zwracają uwagę pęcherzyki, zaczerwienienie i obrzęk skóry. Źródło: Wikipedia Inaczej jednak sytuacja wygląda w przypadku zakażenia pierwotnego, czyli wtedy, kiedy wirus opryszczki wnika po raz pierwszy do organizmu. Wówczas się zdarza, że wirus opryszczki (HSV1 lub HSV2) zostanie przeniesiony przez dotykanie zmiany pierwotnej na ustach czy okolicach płciowych na inne części ciała, takie jak np. kciuk (małe dzieci z opryszczką pierwotną często ssą palce – patrz ryc.), skórę lub oko, co nazywamy samozakażeniem – „autoinokulacją".
Jak wspomniano, później, w czasie nawrotów opryszczki autoinokulacja jest bardzo rzadkim zjawiskiem, bo po pierwotnym zakażeniu rozwinęła się już nabyta swoista odporność. Niemniej, zaleca się unikanie dotykania zmian opryszczkowych. Zwykłe zabiegi higieniczne, takie jak mycie rąk oraz unikanie dotykania oczu wystarczają do uniknięcia samozakażeń opryszczką.
