Pytanie nadesłane do redakcji
Bardzo dziękuję za odpowiedź na moje pytanie, dotyczące opryszczki i możliwości zarażenia innych osób. Jeśli znajdzie Pan czas, aby udzielić mi jeszcze jednej odpowiedzi, będę bardzo wdzięczny. Napisał Pan: „Są też dobre wieści. Osoba zakażona opryszczką nie zarazi się ponownie.” Co zatem z twierdzeniami, że można „roznieść sobie” opryszczkę? Wiele artykułów straszy, że istnieje możliwość, aby nosiciel w okresie wykwitu przeniósł „swojego” wirusa na gałkę oczną, czy w miejsce intymne. Zakażenie się od kogoś, a przeniesienie wirusa, np. w okolice intymne to dla mnie dwie różne kwestie. Myślę, że jest to zagadnienie, które interesuje wielu nosicieli wirusa. Czy może Pan się odnieść do twierdzenia o „przeniesieniu” wirusa? Będę bardzo wdzięczny.
Odpowiedź
Ryc. 1. Zastrzał opryszczkowy u dziecka chorego na opryszczkowe zapalenie jamy ustnej, które ssało palce – autoinokulacja. Zwracają uwagę pęcherzyki, zaczerwienienie i obrzęk skóryŹródło: Wikipedia
Typową cechą wirusów z grupy opryszczki jest wywoływanie zakażeń latentnych (utajonych), czyli trwających całe życie osoby zakażonej. Nie oznacza to, że dana osoba ma objawy, tylko że wirus jest obecny w jej organizmie. Badania serologiczne wskazują, że przeważająca większość dorosłych (do 90%) jest zakażona wirusem HSV-1 (wirus opryszczki zwykłej typu 1). Większość ludzi zakaża się HSV-1 w dzieciństwie.
Osoba już zakażona wirusem opryszczki, np. HSV-1 nie zarazi się ponownie, ponieważ wirus jest już obecny w jej organizmie. Przy pierwszym wniknięciu wirusa do organizmu może się rozwinąć tzw. zakażenie pierwotne, np. opryszczkowe ostre zapalenie błony śluzowej dziąseł i jamy ustnej, natomiast opryszczka wargowa jest najczęstszą formą zakażenia nawrotowego, czyli spowodowanego w uproszczeniu „uaktywnieniem się” wirusa, który już jest w organizmie danej osoby.
Zdarza się, że wirus opryszczki zostanie przeniesiony przez dotykanie zmiany pierwotnej na ustach czy okolicach płciowych na inne części ciała, takie jak kciuk (małe dzieci z opryszczką pierwotną często ssą palce), skórę lub oko, co nazywamy samozakażeniem – „autoinokulacją”. Zazwyczaj dzieje się to w ciągu pierwszych kilku tygodni po początkowej infekcji (czyli zakażenia pierwotnego), zanim organizm wytworzy wystarczającą ilość przeciwciał. Po tym okresie ryzyko znacznie maleje, ale nie znika całkowicie.
Czytaj również: Leczenie wirusa opryszczki na skórze tułowia i nóg
Niemniej jednak, zaleca się unikanie dotykania zmian opryszczkowych. Zwykłe zabiegi higieniczne, takie jak mycie rąk po dotykaniu narządów płciowych czy korzystaniu z toalety oraz unikanie dotykania oczu wystarczą do uniknięcia autoinokulacji opryszczką.
Podsumowanie
Samozakażenie opryszczką – wirus może się przenieść z ust lub narządów płciowych na inne części ciała (np. palce, oko) podczas pierwotnego zakażenia (czyli po wniknięciu wirusa do organizmu, co zwykle dzieje się w dzieciństwie), gdy organizm nie wytworzył jeszcze odporności. W późniejszym czasie ryzyko jest bardzo małe. Najważniejsze jest zachowanie higieny – mycie rąk i unikanie dotykania zmian.
