Co to jest i jakie są przyczyny opryszczkowego zapalenia siatkówki?
Jest to zapalenie siatkówki wywołane przez wirusa opryszczki pospolitej (Herpes simplex). Grupa wirusów opryszczki pospolitej zawiera dwa typy 1 i 2.
Typ 1 powoduje głównie zapalenia powiek, spojówki i rogówki (zob. Opryszczkowe zapalenie spojówek), rzadziej zapalenia tęczówki (u starszych dzieci i dorosłych; zob. Zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej). U osób z upośledzoną odpornością (m.in. pacjenci po przeszczepach narządów, leczeni lekami immunosupresyjnymi, z niektórymi chorobami nowotworowymi, chorzy na AIDS, osoby po długotrwałym stosowaniu antybiotyków lub kortykosteroidów) może on być przyczyną zapaleń siatkówki i naczyniówki oraz nerwu wzrokowego.
Typ 2 powoduje wrodzone zakażenia u noworodków i dzieci (zakażenie wewnątrzmaciczne lub poród przez zakażony kanał rodny), u starszych dzieci i dorosłych prowadzi zaś do zapalenia spojówek i rogówki.
Jak często występuje opryszczkowe zapalenie siatkówki?
Wirus opryszczki jest bardzo rzadką przyczyną zapalenia siatkówki i naczyniówki u noworodków i dzieci.
Jak się objawia opryszczkowe zapalenie siatkówki?
Wrodzone zakażenie wirusem opryszczki pospolitej u noworodków bardzo rzadko powoduje wystąpienie ogólnych objawów zapalnych (np. zapalenie mózgu, wątroby i innych narządów). W gałce ocznej stwierdza się przede wszystkim zapalenie spojówek, nieco rzadziej zapalenie rogówki i tęczówki. Objawem tych stanów zapalnych jest najczęściej zaczerwienienie oka (zob. Zaczerwienienie oka (czerwone oko; zespół czerwonego oka)). Zapalenie siatkówki i naczyniówki, zaćmę i małoocze stwierdza się najrzadziej (zob. Zapalenie siatkówki i naczyniówki wywołane toksoplazmozą, Zaćma oraz Małoocze – mikroftalmia).
Objawy zapalenia siatkówki i naczyniówki zauważalne przez pacjenta lub opiekunów
Zapalenia siatkówki i naczyniówki nie mogą rozpoznać rodzice dziecka, mogą natomiast zauważyć zaćmę (o ile zmętnienie soczewki jest duże) i małoocze (zob. Małoocze – mikroftalmia). Starsze dzieci, jak również dorośli mogą zauważyć męty w polu widzenia oraz pogorszenie ostrości wzroku. Właściwą diagnozę może postawić tylko lekarz okulista po zbadaniu gałek ocznych.
Jak rozpoznaje się opryszczkowe zapalenie siatkówki?
Lekarz okulista rozpoznaje zapalenie siatkówki przede wszystkim na podstawie badania dna oka (zob. Wziernikowanie dna oka). W siatkówce obu oczu stwierdza się żółtawe ogniska zapalne z wysiękiem do ciała szklistego. Zmiany te są niecharakterystyczne.
W rozpoznaniu bardzo pomocne jest stwierdzenie zapalenia rogówki o typowym drzewkowatym wyglądzie (zobacz: Zapalenie rogówki wywołane przez herpes – typowy obraz). Po wygojeniu się zmian zapalnych, na ich obszarze widoczne są ogniska bliznowate.
Dodatkowo wykonuje się testy serologiczne na obecność swoistych przeciwciał. Ich pozytywny wynik potwierdza rozpoznanie.
Leczenie opryszczkowego zapalenia siatkówki
Leczenie polega na stosowaniu swoistych leków przeciwwirusowych ogólnie (acyklowir i foskarnet).
Leczenie szpitalne i podawanie leków dożylnie
Wymaga to zazwyczaj hospitalizacji dziecka na oddziale pediatrycznym lub zakaźnym, ponieważ leki podawane są dożylnie.
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?
Możliwe jest wyleczenie stanu zapalnego, ale nieodwracalne uszkodzenie siatkówki przez proces zapalny może spowodować trwałe, znaczne pogorszenie widzenia.
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?
Po zakończeniu leczenia chorzy powinni pozostawać pod opieką lekarza okulisty i zgłaszać się na okresowe badania co 3–6 miesięcy.
Co zrobić, aby uniknąć zachorowania?
Nie ma sposobów zapobiegania chorobie.
