Zapalenie przełyku wywołane przez wirus opryszczki zwykłej

dr hab. med. Anna Mokrowiecka
specjalista chorób wewnętrznych, specjalista gastroenterolog
Aktualizacja: lek. Magdalena Wiercińska

Zapalenie przełyku wywołane przez wirus opryszczki zwykłej to choroba spowodowana zakażeniem wirusem opryszczki zwykłej typu 1, która zwykle występuje u osób z obniżoną odpornością (np. po przeszczepieniach). Do objawów należą przede wszystkim ból i dyskomfort podczas przełykania, nudności, wymioty i ból za mostkiem. W leczeniu stosuje się leki przeciwwirusowe.

Co to jest zapalenie przełyku wywołane przez wirus opryszczki zwykłej i jakie są przyczyny?

Zakażenie przełyku wywołuje przeważnie wirus opryszczki zwykłej typu 1 (herpes simplex virus 1 – HSV-1). Najczęściej zapalenie przełyku wywołane przez wirus opryszczki zwykłej występuje u osób z obniżoną odpornością, np. po chemioterapii, przyjmujących leczenie immunosupresyjne, chorych na AIDS.

Zwykle zapalenie przełyku wywołane przez wirus opryszczki zwykłej jest tzw. zakażeniem nawrotowym. Oznacza to, że występuje u osób już zakażonych wirusem opryszczki w odróżnieniu od zakażenia pierwotnego, czyli takiego, które się pojawia w momencie wniknięcia wirusa do organizmu. Po wniknięciu wirus się namnaża, a następnie pozostaje w organizmie (w zwojach nerwowych) w stanie utajonym i pod wpływem różnych czynników ulega reaktywacji i powoduje właśnie zakażenie nawrotowe, którego rodzajem jest zapalenie przełyku wywołane przez wirus opryszczki zwykłej.

Wirus opryszczki zwykłej typu 1 występuje powszechnie. Szacuje się, że dotyczy około 90% populacji dorosłych. U większości zakażonych osób nie powoduje zakażeń nawrotowych.

Jak często występuje zapalenie przełyku wywołane przez wirus opryszczki zwykłej?

Zapalenie przełyku wywołane przez wirus opryszczki zwykłej jest rzadkie i dotyczy zwykle osób z obniżoną odpornością, czyli w immunosupresji, choć nie tylko. U osób po przeszczepieniu narządu, zakażenie HSV występuje prawie tak samo często, jak cytomegalia, natomiast u chorych na AIDS stosunkowo rzadko. W około 25% przypadków opryszczkowe zapalenie przełyku współistnieje z opryszczką lub grzybicą jamy ustnej i narządów płciowych.

Może Cię zainteresować:

Jak się objawia opryszczkowe zapalenie przełyku?

U osób bez zaburzeń odporności zmiany chorobowe występujące w przebiegu zakażenia HSV są ograniczone, powodują ból i trudności przy przełykaniu z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami (czasem krwistymi) oraz bólem za mostkiem. U osób z prawidłową odpornością infekcja ma zwykle charakter ograniczony.

U osób z zaburzeniami odporności może dochodzić do krwawień, perforacji (czyli przedziurawienia) z tworzeniem przetok tchawiczo-przełykowych – nieprawidłowych połączeń między tchawicą a przełykiem lub uogólnienia choroby.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów zapalenia przełyku wywołanego przez wirus opryszczki zwykłej?

W przypadku wystąpienia objawów należy się zgłosić do lekarza, który zaplanuje diagnostykę i leczenie. Objawy zakażenia przełyku mogą być podobne do objawów choroby nowotworowej, dlatego ważne jest różnicowe przeprowadzenie dokładnej diagnostyki.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie zapalenia przełyku wywołanego przez wirus opryszczki zwykłej?

Lekarz zbiera dokładny wywiad oraz bada pacjenta. Ważne jest poinformowanie lekarza o aktualnie przyjmowanych lekach. Następnie lekarz może skierować pacjenta na badania dodatkowe. Podstawowym badaniem jest endoskopia (gastroskopia), podczas której lekarz może obejrzeć wnętrze przełyku oraz pobrać wycinki do badania.

Jakie są sposoby leczenia zapalenia przełyku wywołanego przez wirus opryszczki zwykłej?

W leczeniu zapalenia przełyku wywołanego przez wirus opryszczki zwykłej (HSV-1) stosuje się leki przeciwwirusowe (acyklowir, walacyklowir, famcyklowir). Czasem konieczne jest także leczenie objawowe, np. przeciwbólowe.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie zapalenia przełyku wywołanego przez wirus opryszczki zwykłej?

Tak, zwłaszcza u osób, u których osłabienie odporności było przemijające i uzyskano wyleczenie choroby podstawowej. U osób z prawidłowo działającym układem odpornościowym zwykle w ciągu paru dni leczenia dochodzi do znacznej poprawy. U chorych z upośledzoną odpornością może natomiast dojść do powikłań: nasilonej martwicy błony śluzowej, krwawień, zwężenia przełyku, zapalenia płuc, przetok do tchawicy oraz uogólnienia zakażenia.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia zapalenia przełyku wywołanego przez wirus opryszczki zwykłej?

Ważne jest leczenie podtrzymujące, które należy kontynuować przez kilka następnych tygodni lub do zakończenia leczenia immunosupresyjnego.

Co robić, aby uniknąć zachorowania zapalenia przełyku wywołanego przez wirus opryszczki zwykłej?

Osoby poddawane leczeniu immunosupresyjnemu (np. po przeszczepieniach) są szczególnie narażone na zachorowanie, dlatego podlegają specjalistycznym programom profilaktyki.

Zapobieganie infekcjom wirusowym jest jednym z ważniejszych zadań nowoczesnej transplantologii i polega na dokładnym badaniu dawców krwi i szpiku.

02.09.2025
Zobacz także
  • Gruźlica przełyku
  • Grzybica przełyku - przyczyny, objawy, leczenie
Wybrane treści dla Ciebie
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Poradnik świadomego pacjenta
  • Ginekolog – czym się zajmuje, jakie choroby leczy
    Ginekolog to lekarz zajmujący się profilaktyką, diagnostyką i leczeniem chorób żeńskiego układu rozrodczego. Opiekuje się pacjentkami w każdym wieku – przeprowadza regularne badania kontrolne, pomaga w doborze metod antykoncepcji, diagnozuje przyczyny zaburzeń miesiączkowania oraz niepłodności, rozpoznaje i leczy choroby nowotworowe żeńskiego układu rozrodczego. Dba również o prawidłowy przebieg ciąży, porodu i połogu.
  • Psychiatra – czym się zajmuje, kiedy szukać pomocy
    Psychiatra to lekarz, który zajmuje się badaniem, diagnostyką i leczeniem zaburzeń i chorób psychicznych. Objawy, które sugerują konieczność konsultacji z psychiatrą to m.in. zaburzenia nastroju, lęk, zaburzenia snu, uzależnienia, przewlekłe uczucie zmęczenia. Wizyta u psychiatry nie wymaga skierowania.