Szczepienie kobiet w ciąży ma na celu ochronę kobiety w ciąży przed chorobami zakaźnymi, na które może być szczególnie podatna w okresie ciąży, a także płodu przed zakażeniem wrodzonym lub innymi szkodliwymi skutkami infekcji u matki. Ponadto powoduje tzw. bierną ochronę niemowlęcia w pierwszych miesiącach życia. Aktualnie w Polsce wszystkie szczepionki rutynowo zalecane ciężarnym są dla nich bezpłatne.
Dlaczego szczepi się kobiety w ciąży?
Szczepienie kobiet w ciąży zapewnia dwie podstawowe korzyści:
- ochronę kobiety w ciąży przed chorobami zakaźnymi, na które może być szczególnie podatna w okresie ciąży, a także płodu przed zakażeniem wrodzonym lub innymi szkodliwymi skutkami infekcji u matki
- tzw. bierną ochronę niemowlęcia w pierwszych miesiącach życia. Bierna ochrona wynika z tego, że po szczepieniu organizm matki produkuje tzw. swoiste przeciwciała IgG, które przechodzą przez łożysko od matki do płodu. Płód dostaje więc gotowe przeciwciała od matki, które utrzymują się w organizmie po urodzeniu, gdy ze względu na wiek dziecko nie może być jeszcze zaszczepione, a jednocześnie jest szczególnie narażone na ciężki przebieg danej choroby.
Aktualnie w Polsce wszystkie szczepionki rutynowo zalecane ciężarnym są dla nich bezpłatne.
Bezpłatne szczepienia dla kobiet w ciąży obejmują:
- szczepienie przeciwko krztuścowi. Szczepienie zaleca się wykonać po ukończeniu 27. tygodnia ciąży do 36. tc. (w uzasadnionych przypadkach ryzyka porodu przedwczesnego po ukończeniu 20. tc.). Szczepienie należy powtarzać w każdej ciąży. Szczepienie preparatem Tdap ma zapewnić bierną ochronę niemowlęciu w ciągu pierwszych 6 miesięcy życia.
- szczepienie przeciwko RSV (syncytialnemu wirusowi oddechowemu, który powoduje zakażenie dróg oddechowych). Szczepienie zaleca się wykonać między 32. a 36. tc., optymalnie od września do stycznia. Do szczepienia ciężarnych zarejestrowany jest tylko preparat Abrysvo. Szczepienie ma zapewnić bierną ochronę niemowlęciu w pierwszych 6 miesiącach życia.
- szczepienie przeciwko grypie preparatem inaktywowanym. Szczepienie można wykonać w dowolnym trymestrze ciąży, ale najlepiej przed okresem zwiększonej zachorowalności na grypę w danej populacji (w Polsce przed okresem jesienno-zimowym). Przeprowadzenie szczepienia w II lub III trymestrze może dodatkowo zapewnić bierną ochronę niemowlęciu w pierwszych 6 mż.
- szczepienie przeciwko COVID-19. Szczepienie można wykonać w dowolnym trymestrze ciąży, natomiast jego przeprowadzenie w II lub III trymestrze może dodatkowo zapewnić bierną ochronę niemowlęciu w pierwszych 6 mż.
Kobiety planujące ciążę, dotychczas nieszczepione przeciwko WZW typu B, mogą również skorzystać z bezpłatnego szczepienia przeciwko tej chorobie.
Przed każdym szczepieniem lekarz przeprowadzi kwalifikację do szczepienia.
