Pytanie nadesłane do redakcji
Dzisiaj zauważyłam na języku czerwone plamy i nie wiem, co to może być. Kiedy zginam język, to mnie boli, czuję, jak szczypie. Czytałam na innych portalach, że może to być język geograficzny czy coś takiego. Bardzo się boję, mam 17 lat, a nie mam kiedy iść do lekarza. Jak to wyleczyć?
Odpowiedź
Opisane przez Panią zmiany (czerwone plamy na języku) mogą odpowiadać zapaleniu języka, w tym wspomnianemu językowi geograficznemu.
Zapalenie języka może być chorobą ograniczającą się do samego języka lub stanowić element choroby całego przewodu pokarmowego. Zapalenie może mieć charakter ostry lub przewlekły. Najważniejsze rodzaje zapalenia języka to: zanikowe zapalenie języka, które cechuje się wygładzeniem jego powierzchni z powodu zaniku brodawek językowych, oraz język geograficzny.
Plamy na języku – objaw zapalenia zanikowego języka
Zanikowe zapalenie języka jest najczęściej związane z różnorodnymi niedoborami pokarmowymi i innymi czynnikami, np. nadmierną suchością ust, lub towarzyszy niedokrwistości. Inną możliwą przyczyną zapalenia języka jest kandydoza.
Przyczyna czerwonych plam na języku - język geograficzny
Z kolei język geograficzny jest częstą chorobą, która zajmuje głównie powierzchnię grzbietową języka. Charakteryzuje się występowaniem obszarów zaniku brodawek z rumieniem, otoczonych białawą strefą obwodową. Plamy te nadają językowi wygląd mapy, stąd nazwa. Język geograficzny jest zmianą nieszkodliwą, która może się utrzymywać miesiącami i latami, zwykle nie dając dolegliwości. Niekiedy jednak może wywoływać pieczenie, ból i zaburzenia smaku, co określa Pani jako szczypanie. Jest to łagodne, migrujące zapalenie języka. Zwykle występuje przewlekle, często po raz pierwszy pojawia się w dzieciństwie. Obraz zaburzenia może się zmieniać nawet w ciągu kilku godzin. Może się pojawiać okresowo, ustępując na kilka dni do kilku lat.
Ryc. 1.–2. Język geograficzny u 37-letniego mężczyzny z wywiadem obciążonym przewlekłymi dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego (ze zbiorów własnych)
Czerwone plamy na języku - co jest przyczyną języka geograficznego?
Przyczyna nie jest jasna (być to może reakcja immunologiczna, niedobór witamin i minerałów, podrażnienie np. przez przyprawy czy niektóre leki). Podejrzewa się związek z alergią, łuszczycą i tło psychogenne. Stan ten, o ile nie jest źródłem dolegliwości, nie wymaga leczenia. Na pewno należy unikać czynników wywołujących objawy.
Plamy na języku - do jakiego lekarza się udać?
Porady udzieli lekarz pierwszego kontaktu lub stomatolog, najlepiej specjalizujący się w chorobach błon śluzowych. Niestety do dzisiaj nie znaleziono skutecznego leku na to zaburzenie. Można co najwyżej łagodzić dolegliwości. Warto wykonać podstawowe badania (morfologia, mocz), ewentualnie ocenić gospodarkę żelazem (stężenie żelaza plus TIBC lub stężenie ferrytyny).
Piśmiennictwo:
Assimakopoulos D., Patrikakos G., Fotika C., Elisaf M.: Benign migratory glossitis or geographic tongue: an enigmatic oral lesion. Am. J. Med., 2002; 113: 751-755. Review.Czytelnia Medyczna: Zduniak A., Zanio A., Regulska K., Regulski P., Androsz-Kowalska O.: Ocena częstotliwości zmian na języku u osób w różnych grupach wiekowych.
Goswami M., Verma A., Verma M.: Benign migratory glossitis with fissured tongue. J. Indian. Soc. Pedod. Prev. Dent., 2012; 30: 173-175. doi: 10.4103/0970-4388.100008.
Ishibashi M., Tojo G., Watanabe M. i wsp.: Geographic tongue treated with topical tacrolimus. J. Dermatol. Case Rep., 2010; 4: 57-9. doi: 10.3315/jdcr.2010.1058.
Wikipedia: Język geograficzny
Wikipedia: Geographic tongue
