Biosotal 40 - tabletki

Substancją czynną preparatu jest sotalol, lek wykazujący zarówno działanie typowe dla beta-blokerów (inna stosowana nazwa to beta-adrenolityki) jak i działanie przeciwarytmiczne. Działanie charakterystyczne dla beta-blokerów polega na zablokowaniu pewnego typu receptorów, nazywanych receptorami adrenergicznymi typu beta. Receptory adrenergiczne występują na powierzchni komórek nerwowych, mięśniowych lub gruczołowych w licznych tkankach i narządach. W warunkach fizjologicznych pobudzane są przez uwalnianą po aktywacji współczulnego układu nerwowego adrenalinę lub noradrenalinę. Farmakologiczne zablokowanie receptorów beta uniemożliwia ich pobudzenie, a przez to ogranicza skutki działania adrenaliny czy noradrenaliny na tkanki docelowe posiadające receptory beta. Adrenalina powoduje zwiększenie częstotliwości rytmu serca oraz skurcz obwodowych naczyń krwionośnych. Działanie sotalolu, podobnie jak innych leków z tej grupy, prowadzi do zmniejszenia częstotliwości rytmu serca i siły jego skurczu oraz do obniżenia ciśnienia tętniczego u chorych z naciśnieniem. Sotalol charakteryzuje się niewybiórczym działaniem wobec receptorów beta 1 i beta 2 (istnieje ryzyko wystąpienia zwężenia dróg oddechowych związane z blokowaniem receptorów beta 2 w mięśniach gładkich oskrzeli).

Działanie przeciwarytmiczne sotalolu sprawia, że jest on stosowany w leczeniu zaburzeń rytmu serca. Sotalol zwalnia rytm zatokowy, hamuje przewodzenie w pęczku Hisa, wydłuża odstęp QT w zapisie EKG. Podczas stosowania małych dawek leku (25 mg na dobę) występuje działanie charakterystyczne dla beta-blokerów, działanie przeciwarytmiczne ujawnia się podczas stosowania dawek 160 mg na dobę i większych.

Maksymalne stężenie sotalolu we krwi uzyskiwane jest w ciągu 2,5–4 godzin po doustnym przyjęciu leku. Stężenie stacjonarne uzyskiwane jest w ciągu 2–3 dni. Pokarm zmniejsza wchłanianie preparatu. Lek słabo przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego. Wydalany głównie z moczem w postaci niezmienionej (80-90% dawki); pozostała część dawki wydalana z kałem.

Preparat jest wskazany do stosowania:

• w zagrażających życiu komorowych zaburzeniach rytmu serca

• w nadkomorowych zaburzeniach rytmu serca, takich jak: migotanie i trzepotanie przedsionków, częstoskurcz nadkomorowy, częstoskurcz śródwęzłowy i okołowęzłowy

• w zaburzeniach rytmu serca w przebiegu zespołu WPW (zespół Wolffa, Parkinsona i White’a).

Niestety, nawet jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu, nie zawsze można go stosować. Nie możesz stosować preparatu, jeżeli jesteś uczulony (wykazujesz nadwrażliwość) na którykolwiek składnik preparatu.

Nie stosować, jeżeli występuje:

• nieleczony guz chromochłonny nadnerczy

• zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes

• niedociśnienie tętnicze (poza niedociśnieniem spowodowanym przez zaburzenia rytmu serca)

• astma oskrzelowa lub przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)

• zespół chorego węzła zatokowego, w tym blok zatokowo-przedsionkowy (u chorych bez stymulatora serca)

• bradykardia (częstotliwość rytmu serca mniejsza niż 45–50 uderzeń na minutę)

• blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia (u chorych bez stymulatora serca)

• wrodzone lub nabyte wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG

• wstrząs kardiogenny

• zespół Raynauda i ciężkie zaburzenia krążenia obwodowego

• kwasica metaboliczna

• ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 10 ml/min)

• niewyrównana niewydolność serca

• dławica naczynioskurczowa Prinzmetala

• znieczulenie ogólne powodujące depresję mięśnia sercowego (zahamowanie czynności serca).

Przeciwwskazane jest równoległe stosowanie leków, które mogą powodować zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, takich jak:

• leki przeciwarytmiczne klasy Ia (hydrochinidyna, chinidyna, dizopiramid)

• leki przeciwarytmiczne klasy III (amiodaron, dronedaron)

• selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (citalopram, escitalopram)

• inne leki, takie jak: difemanil, erytromycyna podawana dożylnie, mizolastyna, spiramycyna podawana dożylnie, winkamina podawana dożylnie, dolasetron podawany dożylnie, domperidon, hydroksyzyna, mekwitazyna, arszenik, moksyfloksacyna, piperachina, prukalopryd, toremifen, wandetanib.

Nie stosować w ciąży, chyba że w opinii lekarza jest to bezwzględnie konieczne. Preparat jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią.

Niektóre choroby i inne okoliczności mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania lub wskazanie do zmiany dawkowania preparatu. W pewnych sytuacjach może okazać się konieczne przeprowadzanie określonych badań kontrolnych.

Nie należy nagle przerywać stosowania preparatu, zwłaszcza u osób z chorobą niedokrwienną serca. Jeżeli wymagane jest zaprzestanie leczenia, należy stopniowo w okresie 1–2 tygodni zmniejszać dawkę, ściśle według zaleceń lekarza; chory powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją. Nagłe zaprzestanie leczenia sotalolem może prowadzić do nasilenia objawów dławicy piersiowej, wystąpienia zaburzeń rytmu i zawału serca.

Należy zachować ostrożność, ponieważ wśród działań niepożądanych sotalolu (i innych leków przeciwarytmicznych) może wystąpić działanie proarytmiczne, prowadzące do nasilenia istniejących lub wystąpienia nowych zaburzeń rytmu serca, w tym stanowiących zagrożenie życia zaburzeń typu torsade de pointes. Do czynników ryzyka wystąpienia tych zaburzeń należą między innymi: wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, zmniejszenie częstotliwości rytmu serca (mniej niż 60 uderzeń na minutę), zmniejszenie stężenia potasu lub magnezu, przyjmowanie dużych dawek sotalolu, duże stężenie sotalolu w surowicy oraz stosowanie innych leków sprzyjających wystąpieniu torsade de pointes. Ryzyko torsade de pointes jest większe u kobiet oraz u chorych z utrwalonym częstoskurczem komorowym i niewydolnością serca. Zaburzenia torsade de pointes występują najczęściej wkrótce po rozpoczęciu leczenia (w pierwszym tygodniu) lub po zwiększeniu dawki. Leczenie powinno być rozpoczynane od małej dawki, która następnie może być stopniowo zwiększana pod ścisłym nadzorem lekarza. Kontrola EKG może wskazać na potrzebę zmniejszenia dawki lub nawet zaprzestania leczenia.

Preparat może nasilać bradykardię (zmniejszenie częstotliwości rytmu serca). W przypadku gdy w spoczynku częstotliwość rytmu serca będzie mniejsza niż 50–55 uderzeń na minutę, należy skonsultować się z lekarzem; konieczne może być zmniejszenie stosowanej dawki. Bradykardia zwiększa ryzyko wystąpienia torsade de pointes.

Ponieważ sotalol hamuje przewodzenie przedsionkowo-komorowe, należy zachować szczególną ostrożność u chorych z blokiem przedsionkowo-komorowym I stopnia.

Przed rozpoczęciem leczenia należy wyrównać niedobory potasu i magnezu (niedobory te zwiększają ryzyko wystąpienia ciężkich zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes). Szczególną uwagę na równowagę elektrolitową należy zwrócić u osób z ciężką lub długotrwałą biegunką oraz u osób przyjmujących leki wpływające na stężenie potasu i magnezu (np. niektóre leki moczopędne).

Stosowanie beta-blokerów może nasilać istniejącą niewydolność serca. Należy zachować ostrożność, zwłaszcza na początku leczenia u osób z zaburzeniami czynności lewej komory, leczonych inhibitorami konwertazy angiotensyny (ACE), lekami moczopędnymi lub glikozydami naparstnicy. Leczenie powinno być rozpoczynane od małej dawki i prowadzone pod ścisłym nadzorem lekarza. Ryzyko działania proarytmicznego sotalolu jest zwiększone u chorych z zastoinową niewydolnością serca.

Leczenie chorych po przebytym zawale serca z upośledzoną czynnością lewej komory powinno być prowadzone pod szczególnym nadzorem lekarza i wyłącznie wtedy, gdy w ocenie lekarza oczekiwane korzyści są większe od możliwego ryzyka; konieczne jest uważne monitorowanie chorego zwłaszcza na początku leczenia i w okresie zwiększania dawki. Nie należy stosować preparatu, jeżeli frakcja wyrzutowa lewej komory jest mniejsza niż 40% u chorych bez ciężkich komorowych zaburzeń rytmu.

W czasie leczenia należy regularnie kontrolować długość odstępu QT w zapisie EKG i stężenie elektrolitów we krwi. Wydłużenie odstępu QT ponad 450 milisekund może świadczyć o toksycznym działaniu leku i sprzyjać wystąpieniu zaburzeń typu torsade de pointes.

Preparat może nasilać reakcje nadwrażliwości i reakcje anafilaktyczne (w tym u chorych poddawanych leczeniu odczulającemu oraz reakcje po zastosowaniu środków kontrastujących zawierających jod), a także powodować zmniejszenie skuteczności działania stosowanej w takich przypadkach adrenaliny. W okresie stosowania beta-blokerów reakcje nadwrażliwości po ponownym kontakcie z alergenem mogą ulegać nasileniu.

Jeżeli planujesz jakikolwiek zabieg wymagający znieczulenia ogólnego, poinformuj lekarza anestezjologa o stosowaniu leku z grupy beta-blokerów (sotalolu). Pomiędzy beta-blokerami i lekami stosowanymi w trakcie znieczulenia mogą zachodzić interakcje prowadzące do wystąpienia ciężkich działań niepożądanych. Lekarz podejmie indywidualną decyzję o kontynuacji leczenia lub zaleci zaprzestanie jego stosowania na 48 godziny przed zabiegiem.

Chorzy na cukrzycę powinni zachować ostrożność, ponieważ sotalol może maskować objawy hipoglikemii, takie jak zwiększenie częstotliwości rytmu serca (tachykardia), uczucie kołatania serca czy pocenie się. Należy zachować ostrożność, zwłaszcza na początku leczenia i często kontrolować stężenie glukozy we krwi. Konieczne może być dostosowanie dawek leków przeciwcukrzycowych.

Preparat może maskować objawy nadczynności tarczycy (np. tachykardię). Należy zachować ostrożność i kontrolować stężenie hormonów tarczycy.

Sotalol wydalany jest głównie przez nerki; u chorych z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest dostosowanie dawkowania.

Leki z grupy beta-blokerów mogą zaostrzać objawy łuszczycy lub powodować jej wystąpienie. Stosowanie preparatu u chorych na łuszczycę jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy w ocenie lekarza oczekiwane korzyści są większe od możliwego ryzyka.

U chorych w podeszłym wieku konieczne jest bezwzględne przestrzeganie przeciwwskazań, leczenie powinno być rozpoczynane od możliwie małej dawki, a stan chorego powinien być monitorowany.

Informacja dla sportowców: substancja czynna preparatu (sotalol) może powodować dodatnie wyniki testów antydopingowych.

Informacje dodatkowe o pozostałych składnikach preparatu:

• preparat zawiera laktozę; osoby z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy–galaktozy, nie powinny stosować tego preparatu.

Czy ten preparat ma wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów?

Preparat może, u niektórych osób, powodować bóle i zawroty głowy, uczucie zmęczenia lub inne działania niepożądane, które mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń i maszyn.

Wystąpienie ww. działań niepożądanych jest zwłaszcza prawdopodobne na początku leczenia oraz w okresie zwiększania dawki i może czasowo ograniczyć zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń/maszyn.

Preparat ma postać tabletek do stosowania doustnego. Nie przekraczaj zaleconych dawek, ponieważ nie zwiększy to skuteczności działania leku, a może zaszkodzić Twojemu zdrowiu i życiu. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania preparatu, skonsultuj się z lekarzem.

W czasie leczenia długotrwałego, co 1–2 miesiące należy kontrolować długość odstępu QT w zapisie EKG i stężenie elektrolitów we krwi.

Nie należy nagle przerywać stosowania preparatu, zwłaszcza u osób z chorobą niedokrwienną serca lub nadciśnieniem tętniczym. Jeżeli wymagane jest zaprzestanie leczenia, należy stopniowo zmniejszać dawkę, zgodnie z indywidualnymi zaleceniami lekarza i pod jego ścisłą kontrolą. Nagłe zaprzestanie leczenia może prowadzić do nasilenia objawów choroby i wystąpienia zaburzeń rytmu serca.

Dorośli:

Początkowo 80 mg na dobę; w razie potrzeby dawkę dobową zwiększa się stopniowo co 2–3 dni o 40 mg; stężenie stacjonarne w surowicy osiągane jest po 5–6 dawkach.

Dawka dobowa w zaburzeniach rytmu serca wynosi 120–480 mg i jest przyjmowana w 2 dawkach podzielonych, rano i wieczorem.

Szczególne grupy chorych:

U chorych z zaburzeniami czynności nerek lekarz dostosuje dawkowanie poprzez wydłużenie odstępu między dawkami. Jeżeli klirens kreatyniny jest mniejszy niż 60 ml/min ale większy niż 30 ml/min rezygnuje się z 1 dawki dziennie, natomiast w przypadku gdy klirens jest mniejszy niż 30 ml/min ale większy niż 10 ml/min, lek stosuje się co 36–48 godzin. Jeżeli klirens kreatyniny jest mniejszy niż 10 ml/min, nie należy stosować preparatu.

U chorych z zaburzeniami czynności wątroby zmiana dawkowania nie jest konieczna.

U chorych w podeszłym wieku leczenie powinno być rozpoczynane od możliwie małej dawki, która będzie stopniowo zwiększana pod kontrolą lekarza. W tej grupie chorych eliminacja leku może być wolniejsza, co może powodować zwiększenie stężenia leku we krwi.

Dzieci:

Preparat nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci.

Sposób stosowania:

Tabletki należy przyjmować 1 godzinę przed posiłkiem, rano i wieczorem, popijając odpowiednią ilością płynu. Pokarm zmniejsza wchłanianie leku.

W okresie ciąży nie stosuj żadnego leku bez konsultacji z lekarzem!

Bardzo ważne jest, aby przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w okresie ciąży lub w okresie karmienia piersią skonsultować się z lekarzem i wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość potencjalne zagrożenia i korzyści związane ze stosowaniem danego leku. Jeżeli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę, poinformuj o tym lekarza przepisującego receptę na ten lek.

Preparat może mieć szkodliwy wpływ na przebieg ciąży, rozwój płodu i noworodka. Preparatu nie wolno stosować w ciąży, o ile w opinii lekarza nie jest to bezwzględnie konieczne. Tylko lekarz może ocenić stosunek ryzyka do korzyści w Twoim przypadku.

Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane w okresie karmienia piersią.

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również o tych, które są wydawane bez recepty.

Przeciwskazane jest równoległe stosowanie preparatu i leków, które mogą powodować zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, takich jak:

• leki przeciwarytmiczne klasy Ia (hydrochinidyna, chinidyna, dizopiramid)

• leki przeciwarytmiczne klasy III (amiodaron, dronedaron)

• selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (citalopram, escitalopram)

• inne leki, takie jak: difemanil, erytromycyna podawana dożylnie, mizolastyna, spiramycyna podawana dożylnie, winkamina podawana dożylnie, dolasetron podawany dożylnie, domperidon, hydroksyzyna, mekwitazyna, arszenik, moksyfloksacyna, piperachina, prukalopryd, toremifen, wandetanib.

Nie zaleca się równoległego stosowania preparatu oraz:

• fingolimodu – ryzyko nasilenia bradykardii, co może prowadzić do zgonu; w razie konieczności zastosowania takiego leczenia skojarzonego, stan chorego powinien być odpowiednio monitorowany (ciągłe EKG przez 24 godziny po podaniu pierwszej dawki)

• leków przeciwpsychotycznych, które mogą powodować torsade de pointes, takich jak: chlorpromazyna, cyjamemazyna, lewomepromazyna, pipotiazyna, haloperydol, droperydol, pipamperon, amisulpryd, sulpiryd, sultopryd, tiapryd, pimozyd, flufenazyna, flupentyksol, zuklopentyksol – ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym typu torsade de pointes

• leków blokujących kanały wapniowe, takich jak werapamil czy diltiazem – ryzyko zmniejszenia częstotliwości rytmu serca oraz siły jego skurczu, niedociśnienia tętniczego oraz zaburzeń przewodzenia zatokowo-przedsionkowego i przedsionkowo-komorowego i niewydolności serca; takie leczenie skojarzone może być dopuszczone wyłącznie, gdy zapis EKG i stan chorego jest odpowiednio monitorowany (szczególnie u osób w podeszłym wieku i podczas rozpoczynania leczenia)

• leków przeciwpasożytniczych, które mogą powodować torsade de pointes, takich jak: chlorochina, halofantryna, lumefantryna, pentamidyna – ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym typu torsade de pointes; w razie konieczności zastosowania takiego leczenia skojarzonego zapis EKG powinien być monitorowany (wraz z pomiarem długości odstępu QT)

• innych leków, które mogą powodować torsade de pointes, takich jak: metadon, hydroksychlorochina – ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym typu torsade de pointes.

Należy zachować szczególną ostrożność, jeżeli preparat stosowany jest równolegle z:

• lekami stosowanymi podczas znieczulenia ogólnego (wziewne halogeny) – może dojść do nasilenia bradykardii i wystąpienia ciężkich działań niepożądanych (należy poinformować lekarza anestezjologa o stosowaniu leku z grupy beta-blokerów)

• azytromycyną – ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym typu torsade de pointes; w razie konieczności zastosowania takiego leczenia skojarzonego stan chorego i zapis EKG powinien być monitorowany

• propafenonem – ryzyko zaburzenia automatyzmu i przewodzenia oraz kurczliwości mięśnia sercowego; konieczne monitorowanie stanu chorego i zapisu EKG

• lekami, które mogą powodować bradykardię, takimi jak np.: acebutolol, ambenonium, atenolol, befunolol, betaksolol, karteolol, karwedylol, celiprolol, klonidyna, kryzotynib, digoksyna, donepezil, esmolol, pochodne famprydyny, galantamina, iwabradyna, labetalol, lewobunolol, meflochina, metipranolol, midodryna, nadolol, nadoksolol, neostygmina, oksprenolol, pasyreotyd, pilokarpina, pindolol, propanolol, pirydostygmina, rywastygmina, tertatolol, talidomid, tymolol – ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym typu torsade de pointes; konieczne monitorowanie stanu chorego i zapisu EKG

• lekami przeciwnadciśnieniowymi o działaniu ośrodkowym (klonidyna, moksonidyna, metylodopa, rylmenidyna) – nagłe przerwanie stosowania ww. leków w okresie stosowania sotalolu może powodować znaczny wzrost ciśnienia tętniczego i stanowić zagrożenie życia

• lekami moczopędnymi zwiększającymi wydalanie potasu lub innymi lekami zmniejszającymi stężenie potasu we krwi, takimi jak np.: dożylnie podawana amfoterycyna B, doustne kortykosteroidy, tetrakozaktyd, niektóre leki przeczyszczające – możliwe zmniejszenie stężenia potasu i zwiększenie ryzyka zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes; w razie konieczności równoległego stosowania z sotalolem zaleca się kontrolowanie stężenia potasu we krwi i uzupełnianie jego niedoborów oraz monitorowanie zapisu EKG

• insuliną i doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi – możliwe nasilenie hipoglikemizującego działania leków przeciwcukrzycowych i konieczność dostosowania ich dawkowania; beta-blokery, w tym sotalol, mogą maskować objawy hipoglikemii; należy często kontrolować stężenie glukozy we krwi, zwłaszcza na początku leczenia

• lidokainą podawaną dożylnie – sotalol może powodować zmniejszenie eliminacji lidokainy i utrzymywanie się jej dużego stężenia oraz wystąpienie działań niepożądanych; nie zaleca się stosowania takiego leczenia skojarzonego, a w razie konieczności, stan chorego oraz zapis EKG powinny być monitorowane z dodatkową kontrolą stężenia lidokainy we krwi

• innymi lekami, takimi jak: antybiotyki z grupy chinolonów (cyprofloksacyna, lewofloksacyna, norfloksacyna), beta-blokery stosowane w niewydolności serca (bisoprolol, karwedilol, metoprolol, nebiwolol), antybiotyki makrolidowe (klarytromycyna, roksytromycyna), anagrelid, ondansetron – ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym typu torsade de pointes; w razie konieczności zastosowania takiego leczenia skojarzonego stan chorego, stężenie elektrolitów i zapis EKG powinny być monitorowane.

Możliwość stosowania preparatu z niżej wymienionymi lekami powinna zostać oceniona przez lekarza:

• indometacyna, fenylbutazon, ibuprofen lub inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – przeciwnadciśnieniowe działanie beta-blokerów może ulec osłabieniu

• leki blokujące kanały wapniowe z grupy dihydropirydyny (np. nifedypina, amlodypina, felodypina, lacydypina) – ryzyko niedociśnienia tętniczego oraz objawowej niewydolności serca u chorych z utajoną niewydolnością serca

• dipirydamol (lek przeciwpłytkowy) – możliwe nasilenie działania przeciwnadciśnieniowego

• leki blokujące receptory alfa (alfa-adrenolityki) stosowane w urlologii (np. alfuzosyna, doksazosyna, prazosyna, sylodozyna, tamsulosyna, terazosyna) oraz stosowane przeciwnadciśnieniowo (np. urapidyl) – ryzyko niedociśnienia tętniczego, w tym ortostatycznego

• leki przeciwnadciśnieniowe i inne leki mogące obniżać ciśnienie tętnicze – ryzyko niedociśnienia tętniczego, w tym ortostatycznego.

Skuteczność działania adrenaliny w leczeniu objawów reakcji anafilaktycznych może ulec osłabieniu u osób przyjmujących leki z grupy beta-blokerów.

Stosowanie preparatu może mieć wpływ na wyniki niektórych badań laboratoryjnych (oznaczanie metanefryny w moczu).

Jak każdy lek, również Biosotal 40, -80 może powodować działania niepożądane, chociaż nie wystąpią one u wszystkich chorych stosujących ten preparat. Pamiętaj, że oczekiwane korzyści ze stosowania leku są z reguły większe, niż szkody wynikające z pojawienia się działań niepożądanych.

Często: działanie proarytmiczne, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia rytmu serca, zmiany w zapisie EKG, komorowe zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, zmniejszenie częstotliwości rytmu serca (bradykardia), ból w klatce piersiowej, niewydolność serca, uczucie kołatania serca, omdlenia, niedociśnienie tętnicze (w tym niedociśnienie ortostatyczne, niekiedy z omdleniem), nasilenie objawów chromania przestankowego lub zespołu Raynauda, nasilenie objawów lub wystąpienie łuszczycy, zmiany skórne podobne do łuszczycy, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, bóle brzucha, kurcze mięśni, bóle i zawroty głowy, stany splątania, zmęczenie, zmiany nastroju, osłabienie koncentracji, senność, bezsenność, koszmary senne, zaburzenia czucia takie jak mrowienia i drętwienia (parestezje), zaburzenia smaku, depresja, zaburzenia lękowe, duszność, obrzęki, zmęczenie, wyczerpanie.

Rzadko: zwiększone miano przeciwciał przeciwjądrowych.

Z nieznaną częstością: małopłytkowość, łysienie, nadpotliwość, zaburzenia funkcji seksualnych, zaburzenia widzenia, suchość oczu, wysypka, gorączka.