Arixtra - roztwór do wstrzykiwań

Fondaparynuks jest syntetycznym lekiem przeciwzakrzepowym do podawania pozajelitowego.
Proces krzepnięcia krwi nazywany jest niekiedy kaskadą krzepnięcia, gdyż jest złożony i przebiega wieloma etapami, następującymi jeden po drugim. Po uszkodzeniu naczynia płytki krwi przylepiają do ściany naczynia w okolicy uszkodzenia, a następnie zlepiają między sobą, tworząc pierwotny czop hemostatyczny, który wstępnie hamuje wypływ krwi. Jest on jednak nietrwały i musi ulec wzmocnieniu. W tym celu płytki krwi stymulują lokalną produkcję fibryny (włóknika), który tworzy rozbudowane sieci wzmacniające czop płytkowy. W wyniku tych procesów powstaje skrzep płytkowo-włóknikowy.
Ciekawym zjawiskiem jest mechanizm tworzenia fibryny. Włókna fibryny mają dużą zdolność tworzenia sieci, nie mogą więc znajdować się w naczyniach krwionośnych w gotowej postaci, gdyż zatkałyby te naczynia. Dlatego we krwi znajduje się prekursor fibryny – nieczynne białko zwane fibrynogenem, które w razie potrzeby zostaje przekształcone do fibryny. W procesie tej aktywacji bierze udział kilkanaście białek, tzw. czynników krzepnięcia. Mogą to być białka znajdujące się w osoczu krwi lub zawarte w błonach komórek (tzw. czynnik tkankowy). Czynniki krzepnięcia oznaczane są cyframi rzymskimi i tak, na przykład czynnik I to fibrynogen. Niektóre czynniki krzepnięcia (tzw. zespół protrombiny, czyli czynniki II, VII, IX i X) wytwarzane są w wątrobie, a w procesie tym niezbędny jest udział witaminy K.
Czynniki krzepnięcia podlegają procesom hamowania, np. przez antytrombinę – polipeptyd wytwarzany w wątrobie, który działa hamująco na zaktywowane czynniki krzepnięcia, w tym trombinę (czynnik II) oraz czynniki Xa i IXa. Fondaparynuks jest inhibitorem aktywnego czynnika X (czyli Xa), działającym za pośrednictwem antytrombiny III. Nasila on działanie antytrombiny III ok. 300-krotnie, przez co przerywa kaskadę krzepnięcia krwi. Fondaparynuks nie inaktywuje trombiny (aktywny czynnik II), ani nie ma wpływu na czynność płytek krwi.
W dawkach terapeutycznych fonadaparynuks nie wpływa na rutynowe testy krzepnięcia.

Preparat jest wskazany do stosowania w celu:
• zapobiegania żylnym zdarzeniom zakrzepowo-zatorowym (VTE) u dorosłych poddawanych dużym ortopedycznym zabiegom chirurgicznym kończyn dolnych, takim jak operacja złamania szyjki kości udowej, duże zabiegi chirurgiczne stawu kolanowego lub zabieg wymiany stawu biodrowego
• zapobiegania żylnym incydentom zakrzepowo-zatorowym (VTE) u dorosłych poddawanych zabiegom chirurgicznym w obrębie jamy brzusznej, u których istnieje duże ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, np. chorzy operowani z powodu nowotworu w jamie brzusznej
• zapobiegania żylnym incydentom zakrzepowo-zatorowym (VTE) u dorosłych nie poddawanych leczeniu zabiegowemu, którzy są w grupie dużego ryzyka wystąpienia VTE i którzy są unieruchomieni z powodu ostrej choroby, takiej jak niewydolność serca, ostre zaburzenia oddechowe, ostre zakażenia i/lub choroba przebiegająca z ostrym stanem zapalnym
• leczenia niestabilnej choroby wieńcowej lub zawału serca bez uniesienia odcinka ST w EKG (UA/NSTEMI), u osób, u których nie ma wskazań do pilnego (< 120 minut) wykonania zabiegu inwazyjnego (PCI)
• leczenia zawału serca z uniesieniem odcinka ST w EKG (STEMI), u osób leczonych trombolitycznie lub nie poddanych początkowo innemu leczeniu reperfuzyjnemu
• leczenia dorosłych z ostrą, objawową, samoistną zakrzepicą żył powierzchownych kończyn dolnych bez współistniejącej zakrzepicy żył głębokich.

Niestety, nawet jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu, nie zawsze można go stosować. Nie możesz stosować preparatu, jeżeli jesteś uczulony (wykazujesz nadwrażliwość) na którykolwiek składnik preparatu.

Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane u osób:
• z czynnym, klinicznie znaczącym krwawieniem
• z ostrym bakteryjnym zapaleniem wsierdzia
• z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek z klirensem kreatyniny <30 ml/min.

Niektóre choroby i inne okoliczności mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania lub wskazanie do zmiany dawkowania preparatu. W pewnych sytuacjach może okazać się konieczne przeprowadzanie określonych badań kontrolnych.

Preparat jest przeznaczony tylko do stosowania podskórnego, nie należy podawać go domięśniowo.

Należy zachować ostrożność u osób ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia krwotoku: z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami krwawienia (np. liczba płytek krwi <50 000/mm³), z czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub jelit i przebytym ostatnio krwotokiem wewnątrzczaszkowym lub w krótkim czasie po zabiegu chirurgicznym w obrębie mózgu, rdzenia kręgowego lub oczu.

Podczas leczenia żylnych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych (VTE), nie należy podawać jednocześnie z fondaparynuksem leków, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia krwotoku (np. dezyrudyna, leki fibrynolityczne, antagoniści receptora GP IIb/IIIa, heparyna, heparynoidy oraz heparyna drobnocząsteczkowa); równoległe leczenie antagonistą witaminy K należy prowadzić zgodnie z informacjami zawartymi w materiałach producenta. Podczas jednoczesnego stosowania fondapraynuksu i innych leków przeciwpłytkowych (kwas acetylosalicylowy, dipirydamol, sulfinpirazon, tyklopidyna lub klopidogrel) lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych, należy zachować ostrożność i starannie monitorować stan chorego.

W leczeniu UA/NSTEMI oraz STEMI, a także zakrzepicy żył powierzchownych, u osób otrzymujących jednocześnie inne leki zwiększające ryzyko krwotoku (takie, jak leki blokujące receptor GPIIb/IIIa lub leki trombolityczne), należy zachować ostrożność.

U chorych ze STEMI, poddawanych pierwotnej PCI, nie zaleca się stosowania preparatu przed zabiegiem PCI i podczas jego trwania. Podobnie, u osób z UA/NSTEMI w stanie zagrożenia życia, którzy wymagają pilnej rewaskularyzacji, nie zaleca się stosowania preparatu przed zabiegiem PCI i podczas jego trwania. Do grupy tej należą chorzy z oporną na leczenie lub nawracającą dusznicą bolesną z dynamicznymi zmianami odcinka ST, niewydolnością serca, zagrażającymi życiu zaburzeniami rytmu serca lub niestabilnością hemodynamiczną.

U chorych z UA/NSTEMI oraz STEMI, poddawanych nie-pierwotnej PCI, występuje zwiększone ryzyko wykrzepiania na cewniku prowadzącym. Dlatego podczas planowej PCI należy dodatkowo stosować heparynę niefrakcjonowaną.

W leczeniu zakrzepicy żył powierzchownych, przed rozpoczęciem stosowania preparatu, należy potwierdzić obecność zakrzepicy na odcinku większym niż 3 cm od ujścia żyły podkolanowej do żyły udowej oraz wykluczyć współistniejącą zakrzepicę żył głębokich. Brak danych dotyczących stosowania preparatu w dawce 2,5 mg u chorych z zakrzepicą żył powierzchownych na odcinku mniejszym niż 3 cm od ujścia żyły podkolanowej do żyły udowej oraz lub przy współistniejącej zakrzepicy żył głębokich.

Bezpieczeństwa i skuteczności stosowania preparatu w dawce 2,5 mg nie badano u osób:
• z zakrzepicą żył powierzchownych spowodowaną skleroterapią lub będącą powikłaniem obecności dostępu dożylnego
• u których w ciągu ostatnich 3 miesięcy wystąpiła zakrzepica żył powierzchownych
• u których w ciągu ostatnich 6 miesięcy wystąpiła żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
• z czynną chorobą nowotworową.

U osób poddawanych dużym ortopedycznym zabiegom chirurgicznym, podczas jednoczesnego stosowania preparatu i wykonywania znieczulenia rdzeniowego/zewnątrzoponowego lub nakłucia lędźwiowego, istnieje możliwość wytworzenia się krwiaka zewnątrzoponowego lub rdzeniowego, który może powodować długotrwałe lub trwałe porażenie. Ryzyko może być większe w przypadku założonego na stałe zewnątrzoponowo cewnika w okresie pooperacyjnym lub jednoczesnego stosowania innych produktów leczniczych wpływających na hemostazę.

U osób w podeszłym wieku należy zachować ostrożność.

Eliminacja preparatu zmniejsza się wraz ze wzrostem masy ciała. W profilaktyce VTE i leczeniu UA/NSTEMI oraz STEM, osoby o masie ciała do 50 kg są w grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia krwawienia, należy zachować ostrożność. Ze względu na brak danych, nie należy stosować preparatu u osób o masie ciała poniżej 50 kg w leczeniu zakrzepicy żył powierzchownych.

U osób z zaburzeniami czynności nerek:

• w zapobieganiu VTE – należy zachować ostrożność w przypadku osób z klirensem kreatyniny <50 ml/min (zwiększone ryzyko krwawienia i żylnych incydentów zakrzepowo-zatorowych); dane kliniczne dotyczące chorych z klirensem kreatyniny <30 ml/min są ograniczone
• w leczeniu UA/NSTEMI oraz STEMI - dane dotyczące stosowania preparatu w dawce 2,5 mg raz na dobę u osób z klirensem kreatyniny 20–30 ml/min są ograniczone; lekarz starannie rozważy stosunek spodziewanych korzyści z podawania leku do ryzyka jego stosowania
• w leczeniu zakrzepicy żył powierzchownych – preparat nie powinien być stosowany u chorych z klirensem kreatyniny <20 ml/min; u osób z klierensem kreatyniny 20–50 ml/min dawkę leku należy zmniejszyć do 1,5 mg 1 raz na dobę; bezpieczeństwo i skuteczność dawki 1,5 mg nie były badane.

U osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby:
• w profilaktyce VTE i leczeniu UA/NSTEMI oraz STEMI - nie ma potrzeby dostosowywania dawki, lekarz rozważy możliwość zastosowania leku, biorąc pod uwagę stosunek korzyści z leczenia do ryzyka z nim związanego
• w leczeniu zakrzepicy żył powierzchownych – ze względu na brak danych, nie zaleca się stosowania preparatu w tej grupie chorych.

Należy zachować ostrożność podczas stosowania preparatu u chorych, u których w przeszłości wystąpiła małopłytkowość indukowana przez heparynę (HIT). Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania leku nie były badane u pacjentów z HIT typu II. Fondaparynuks nie wiąże się z czynnikiem płytkowym 4. i zazwyczaj nie reaguje krzyżowo z surowicami pacjentów z HIT typu II, a jednak podczas leczenia rzadko mogą wystąpić przypadki HIT.
Informacje o dodatkowych składnikach preparatu:

nasadka na igłę ampułko-strzykawki zawiera gumę z naturalnego suchego kauczuku (lateksu), która może wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych na lateks; należy zachować ostrożność.

Preparat ma postać roztworu do wstrzykiwań podskórnych lub dożylnych. Może być stosowany wyłącznie pod nadzorem lekarza.

Chorzy poddawani dużym ortopedycznym zabiegom chirurgicznym lub zabiegom chirurgicznym w obrębie jamy brzusznej. 2,5 mg 1 raz na dobę, we wstrzyknięciu podskórnym, po zabiegu chirurgicznym. Dawkę początkową należy podać 6 godzin po zakończeniu zabiegu chirurgicznego, pod warunkiem zachowanej hemostazy. Leczenie należy kontynuować aż do czasu zmniejszenia ryzyka wystąpienia żylnych powikłań zakrzepowo-zatorowych, zwykle do czasu, gdy chory będzie mógł chodzić (co najmniej przez 5–9 dni po zabiegu chirurgicznym, a u osób po operacji z powodu złamania szyjki kości udowej – przez dodatkowe 24 dni).

Osoby, będące w grupie dużego ryzyka wystąpienia powikłań zakrzepowo-zatorowych. 2,5 mg 1 raz na dobę we wstrzyknięciu podskórnym. Leczenie powinno trwać 6-14 dni.

Leczenie niestabilnej choroby wieńcowej lub zawału mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST w elektrokardiogramie (UA/NSTEMI). 2,5 mg 1 raz na dobę, we wstrzyknięciu podskórnym. Leczenie należy rozpocząć możliwie najwcześniej po rozpoznaniu i kontynuować przez maks. 8 dni lub do wypisu ze szpitala, jeśli nastąpi on wcześniej.
Jeśli wykonywana jest przezskórna interwencja na naczyniach wieńcowych (PCI), należy podczas jej trwania zastosować heparynę niefrakcjonowaną (HNF), uwzględniając przy tym ryzyko krwawienia i czas, który upłynął od podania ostatniej dawki preparatu.

Leczenie zawału serca z uniesieniem odcinka ST w elektrokardiogramie (STEMI). 2,5 mg 1 raz na dobę. Pierwszą dawkę preparatu należy podać dożylnie, zaś kolejne we wstrzyknięciu podskórnym. Leczenie należy rozpoczynać możliwie najwcześniej po rozpoznaniu i kontynuować przez maksymalnie 8 dni lub do wypisu ze szpitala, jeśli nastąpi on wcześniej.

Jeśli wykonywana jest nie-pierwotna, przezskórna interwencja na naczyniach wieńcowych (PCI), należy podczas PCI heparynę niefrakcjonowaną (HNF), uwzględniając przy tym ryzyko krwawienia i czas, który upłynął od podania ostatniej dawki fondaparynuksu.

Zabieg pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG)
U pacjentów leczonych z powodu STEMI lub UA/NSTEMI, poddawanych zabiegowi pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG), nie należy podawać preparatu przez 24 godziny przed zabiegiem, a jego ponowne podawanie należy rozpocząć po upływie 48 godzin po nim.

Zakrzepica żył powierzchownych. 2,5 mg 1 raz na dobę we wstrzyknięciu podskórnym. Leczenie należy rozpocząć możliwie najwcześniej po ustaleniu rozpoznania, lecz po wykluczeniu współistniejącej zakrzepicy żył głębokich lub zakrzepicy żył powierzchownych na odcinku mniejszym niż 3 cm od ujścia żyły podkolanowej do żyły udowej. Leczenie należy kontynuować przez co najmniej 30 dni (u osób z dużym ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych - nie dłużej niż 45 dni). Możliwe jest samodzielne wykonywanie wstrzyknięć przez chorego; lekarz udzieli szczegółowej i jasnej instrukcji jak należy samodzielnie wykonywać wstrzyknięcie leku.

Chorzy poddawani zabiegom chirurgicznym lub innym procedurom inwazyjnym. W przypadkach zakrzepicy żył powierzchownych u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym lub innym procedurom inwazyjnym, jeśli to możliwe, preparatu nie należy podawać w przez 24 godziny przed zabiegiem; leczenie można wznowić co najmniej 6 godzin po zabiegu pod warunkiem uzyskania hemostazy.

U osób poddawanych zabiegom chirurgicznym, po 75. roku życia, o masie ciała poniżej 50 kg i/lub z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek odpowiednie wybranie czasu pierwszego wstrzyknięcia jest bardzo istotne (nie wcześniej niż 6 godzin po zakończeniu zabiegu, po ustaleniu heomostazy).

W zapobieganiu VTE oraz w leczeniu zakrzepicy żył powierzchownych – preparatu nie należy stosować u chorych z klirensem kreatyniny poniżej 20 ml/min. U chorych z klirensem kreatyniny 20–50 ml/min dawkę należy zmniejszyć do 1,5 mg 1 raz na dobę. U osób z klirensem kreatyniny powyżej 50 ml/min nie jest wymagane zmniejszenie dawki.
W leczeniu UA/NSTEMI oraz STEMI –nie należy stosować preparatu u osób z klirensem kreatyniny poniżej 20 ml/min. U chorych z klirensem kreatyniny powyżej 20 ml/min nie ma konieczności zmniejszania dawki.

W zapobieganiu VTE i leczeniu UA/NSTEMI oraz STEMI - nie ma konieczności modyfikacji dawkowania u osób z lekkimi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby. Ze względu na brak badań, należy zachować ostrożność u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.

W leczeniu zakrzepicy żył powierzchownych - bezpieczeństwo i skuteczność preparatu u chorych z ciężką niewydolnością wątroby nie były badane; nie zaleca się stosowania preparatu w tej grupie osób.

Ze względu na brak badań, preparatu nie należy stosować u dzieci i młodzieży do 18. roku życia.

Profilaktyka VTE i leczenie UA/NSTEMI oraz STEMI – ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia, należy zachować ostrożność u osób o masie ciała poniżej 50 kg.

Leczenie zakrzepicy żył powierzchownych – ze względu na brak badań nie zaleca się stosowania preparatu w tej grupie chorych.

Preparat jest przeznaczony do podawania podskórnego, leżącym pacjentom. Miejsca podawania należy zmieniać na przemian między lewą i prawą przednio-boczną ścianą brzucha, a lewą i prawą tylno-boczną ścianą brzucha. W celu uniknięcia utraty leku podczas stosowania ampułko-strzykawki, nie należy opróżniać strzykawki z pęcherzyków powietrza przed wstrzyknięciem preparatu. Igłę należy wprowadzić na całą jej długość, prostopadle w fałd skórny, trzymany między kciukiem a palcem wskazującym; fałd skórny należy trzymać przez cały czas trwania wstrzykiwania leku.

Możliwe jest również dożylne podanie preparatu (wyłącznie jako pierwsza dawka u pacjentów ze STEMI).

W okresie ciąży nie stosuj żadnego leku bez konsultacji z lekarzem!
Bardzo ważne jest, aby przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w okresie ciąży lub w okresie karmienia piersią skonsultować się z lekarzem i wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość potencjalne zagrożenia i korzyści związane ze stosowaniem danego leku. Jeżeli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę, skonsultuj się z lekarzem przed zastosowaniem preparatu.

Preparatu nie należy stosować w okresie ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne.

Nie wiadomo czy lek przenika do pokarmu kobiecego. Podczas leczenia nie zaleca się karmienia piersią.

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również o tych, które są wydawane bez recepty. W szczególności skonsultuj się z lekarzem, jeżeli stosujesz którykolwiek z niżej wymienionych leków, ponieważ konieczna może być zmiana dawkowania lub zaprzestanie przyjmowania określonego preparatu.
Ryzyko wystąpienia krwawienia jest większe podczas równoległego podawania preparatu i leków, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia krwotoku (np. dezyrudyna, leki fibrynolityczne, antagoniści receptora GP IIb/IIIa, heparyna, heparynoidy oraz heparyna drobnocząsteczkowa).

W badaniach klinicznych doustne leki przeciwzakrzepowe (warfaryna) nie wpływały na farmakokinetykę fondaparynuksu; fondaparynuks w dawce 10 mg, nie wpływał na monitorowanie (INR) przeciwzakrzepowej aktywności warfaryny.

Inhibitory płytek (kwas acetylosalicylowy), NLPZ (piroksykam) i digoksyna nie wpływały na farmakokinetykę fondaparynuksu. Fondaparynuks w dawce 10 mg nie wpływał ani na czas krwawienia podczas leczenia kwasem acetylosalicylowym lub piroksykamem, ani na farmakokinetykę digoksyny w stanie równowagi.

Jak każdy lek, również Arixtra 2,5 może powodować działania niepożądane, chociaż nie wystąpią one u wszystkich chorych stosujących ten preparat. Pamiętaj, że oczekiwane korzyści ze stosowania leku są z reguły większe, niż szkody wynikające z pojawienia się działań niepożądanych.
Często mogą wystąpić: krwawienie (żołądkowo-jelitowe, krwiomocz, krwiak, krwawienie z nosa, krwioplucie, krwotok maciczno-pochwowy, wylew krwi do stawu, do gałki ocznej, plamica, siniak).

Niezbyt często mogą wystąpić: niedokrwistość, małopłytkowość, ból głowy, nudności, wymioty, zaburzenie czynności wątroby, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, ból, obrzęk.

Rzadko mogą wystąpić: inne krwawienia (wątrobowe, pozaotrzewnowe, wewnątrzczaszkowe lub wewnątrzmózgowe), trombocytoza, reakcje alergiczne (w tym bardzo rzadkie zgłoszenia dotyczące obrzęku naczynioruchowego, reakcji anafilaktoidalnych /anafilaktycznych), zwiększenie stężenia azotu pozabiałkowego, zawroty głowy, ból brzucha, wysypka rumieniowata, świąd, reakcja w miejscu wstrzyknięcia.