Dironorm - tabletki

Preparat złożony, zawiera 2 substancje czynne: amlodypinę i lizynopryl.

Amlodypina jest antagonistą wapnia (blokerem kanału wapniowego) z grupy pochodnych dihydropirydyny. Działanie leków z tej grupy polega na blokowaniu kanałów wapniowych, struktur umożliwiających przepływ jonów wapnia przez błonę komórkową. Zwiększenie wewnątrzkomórkowego stężenia wapnia jest niezbędne do skurczu komórek mięśniowych. Amlodypina blokuje napływ jonów wapnia z przestrzeni zewnątrzkomórkowej do wnętrza komórek mięśni gładkich ścian naczyń krwionośnych i w mniejszym stopniu do komórek mięśnia sercowego. Amlodypina działa głównie na obwodowe naczynia krwionośne. Zablokowanie kanałów wapniowych powoduje zmniejszenie napięcia ścian naczyń i rozszerzenie naczyń. Bezpośrednim skutkiem takiego działania amlodypiny jest obniżenie ciśnienia tętniczego. Rozszerzenie tętniczek obwodowych zmniejsza obwodowy opór naczyniowy, co odciąża serce (zmniejsza się zużycie energii przez mięsień sercowy i jego zapotrzebowanie na tlen). Prawdopodobnie rozszerzają się także tętnice wieńcowe, co zwiększa transport tlenu do mięśnia sercowego. W rezultacie, u chorych z dławicą piersiową, zwiększa się tolerancja wysiłku fizycznego (wydłuża się czas do pojawienia się bólu dławicowego podczas wysiłku) oraz zmniejsza się częstość występowania i nasilenia bólów dławicowych. U chorych z nadciśnieniem tętniczym przyjmowanie amlodypiny 1 raz na dobę zapewnia klinicznie istotne obniżenie ciśnienia tętniczego przez 24 godziny.

Lizynopryl jest lekiem z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny. Wspólny mechanizm działania leków z tej grupy polega na hamowaniu aktywności konwertazy angiotensyny, enzymu odpowiedzialnego za powstawanie angiotensyny II (enzym często oznaczany jest skrótem ACE, który pochodzi od angielskiej nazwy Angiotensin Converting Enzyme). Zahamowanie aktywności ACE powoduje ograniczenie przekształcania (konwersji) nieaktywnej angiotensyny I do aktywnej angiotensyny II. Angiotensyna II odgrywa istotną rolę w patofizjologii nadciśnienia tętniczego. Efektem działania angiotensyny II jest skurcz naczyń krwionośnych oraz nasilenie uwalniania aldosteronu, co prowadzi do zwiększenia ciśnienia tętniczego. Działanie leków z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny prowadzi do zmniejszenia stężenia angiotensyny II, a przez to do obniżenia ciśnienia tętniczego. Ponadto, inhibitory ACE nasilają efekty zależne od bradykininy (substancja działająca rozkurczowo na naczynia krwionośne), wywierają ochronny wpływ na naczynia i wykazują działanie przeciwmiażdżycowe. W przeciwieństwie do większości inhibitorów ACE, lizynopryl nie jest prolekiem i nie jest metabolizowany w wątrobie. Wydalany w postaci niezmienionej, głównie z moczem.

Preparat jest wskazany w leczeniu pierwotnego nadciśnienia tętniczego u dorosłych, u których ciśnienie tętnicze jest odpowiednio kontrolowane przy pomocy amlodypiny i lizynoprylu stosowanych jednocześnie w postaci dwóch odrębnych preparatów, w takich samych dawkach jak w preparacie złożonym.

Niestety, nawet jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu, nie zawsze można go stosować. Nie możesz stosować preparatu, jeżeli jesteś uczulony (wykazujesz nadwrażliwość) na którykolwiek składnik preparatu lub na inne pochodne dihydropirydyny lub na inne inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE).

Nie stosować, jeżeli:

• kiedykolwiek wystąpił obrzęk naczynioruchowy (wrodzony/dziedziczny, samoistny lub związany ze stosowaniem inhibitorów ACE)

• występuje ciężkie niedociśnienie tętnicze

• występuje wstrząs, w tym wstrząs kardiogenny

• występuje zwężenie drogi odpływu z lewej komory serca (np. istotne zwężenie zastawki aorty)

• występuje hemodynamicznie niestabilna niewydolność serca po świeżym zawale serca.

Nie stosować preparatu równoległe:

• z aliskirenem u chorych na cukrzycę lub z zaburzeniem czynności nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego GFR mniejszy niż 60 ml/min/1,73 m2)

• z lekami złożonymi zawierającymi sakubitryl i walsartan; nie stosować przed upływem 36 godzin od ostatniej dawki sakubitrylu z walsartanem.

Preparat jest przeciwwskazany w II i III trymestrze ciąży oraz w okresie karmienia piersią. Nie należy stosować preparatu w I trymestrze ciąży.

Niektóre choroby i inne okoliczności mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania lub wskazanie do zmiany dawkowania preparatu. W pewnych sytuacjach może okazać się konieczne przeprowadzanie określonych badań kontrolnych.

Należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ preparat może powodować nagłe, objawowe niedociśnienie tętnicze. Zwiększone ryzyko wystąpienia niedociśnienia tętniczego dotyczy szczególnie osób:

• ze zmniejszoną objętością krwi krążącej, odwodnionych lub z niedoborem elektrolitów (np. skutkiem stosowania leków moczopędnych, diety o małej zawartości soli, biegunek, wymiotów oraz dializoterapii); przed rozpoczęciem leczenia należy wyrównać niedobory elektrolitów i zapewnić odpowiednie nawodnienie organizmu

• z ciężkim nadciśnieniem tętniczym związanym ze wzmożoną aktywacją układu renina–angiotensyna–aldosteron (RAA)

• z niewydolnością serca przebiegającą z niewydolnością nerek lub bez niewydolności nerek.

W powyższych przypadkach leczenie może być rozpoczynane tylko pod ścisłą kontrolą lekarską. Ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia niedociśnienia tętniczego wymagany jest specjalny nadzór medyczny oraz monitorowanie ciśnienia tętniczego, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia.

W związku z ryzykiem wystąpienia niedociśnienia tętniczego szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobą niedokrwienną serca lub zwężeniem naczyń mózgowych (ryzyko niedokrwienia mięśnia sercowego lub mózgu w przypadku niedociśnienia tętniczego).

W przypadku wystąpienia objawowego niedociśnienia tętniczego chorego należy położyć na plecach i wezwać pomoc medyczną. Przemijające niedociśnienie tętnicze nie stanowi przeciwwskazania do dalszego stosowania preparatu, jednakże konieczne jest uzyskanie stabilizacji ciśnienia tętniczego i objętości wewnątrznaczyniowej. Objawowe niedociśnienie tętnicze może jednak wymagać zastosowania mniejszych dawek lub odstawienia preparatu.

Nie wolno rozpoczynać stosowania preparatu u chorych ze świeżym zawałem serca, jeżeli wartość ciśnienia skurczowego wynosi 100 mm Hg lub jest mniejsza albo chory jest we wstrząsie kardiogennym, ze względu na ryzyko dalszego pogorszenia stanu chorego. Przez 3 doby od wystąpienia zawału stosuje się zmniejszone dawki, dostosowane do wartości ciśnienia tętniczego. Jeżeli ciśnienie skurczowe mniejsze niż 90 mm Hg utrzymuje się dłużej niż 1 godzinę, wymagane jest przerwanie stosowania preparatu.

Konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności u chorych z upośledzeniem odpływu krwi z lewej komory serca (występujące zwężenie zastawki aortalnej lub mitralnej [dwudzielnej], kardiomiopatia przerostowa).

U osób z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest zmniejszenie dawki początkowej i dalsze dostosowanie dawki w zależności od stężenia kreatyniny. Konieczna jest regularna kontrola stężenia potasu i kreatyniny we krwi. Ryzyko zaburzenia czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek, występuje zwłaszcza u chorych z niewydolnością serca.

Po zastosowaniu preparatu u chorych z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub ze zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki może wystąpić zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny we krwi, szczególnie u osób z zaburzeniami czynności nerek. Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe sprzyja wystąpieniu ciężkiego niedociśnienia tętniczego i niewydolności nerek. Leczenie w tej grupie chorych powinno być rozpoczynane pod ścisłym nadzorem lekarza od małej dawki. O ile to będzie możliwe, lekarz zaleci odstawienie stosowanych leków moczopędnych (które dodatkowo zwiększają ryzyko czynnościowej niewydolności nerek) oraz częstą kontrolę czynności nerek w pierwszych tygodniach leczenia.

Po zastosowaniu preparatu u chorych z nadciśnieniem tętniczym bez wcześniejszych zaburzeń czynności nerek może wystąpić zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny we krwi, szczególnie jeśli preparat jest stosowany równolegle z lekiem moczopędnym. Ryzyko wystąpienia tych zaburzeń jest dodatkowo zwiększone u chorych z zaburzeniami czynności nerek. Mogą one wskazywać na rozwijającą się niewydolność nerek. Lekarz zaleci odpowiednie dostosowanie dawkowania lub w razie konieczności zaprzestanie stosowania lizynoprylu.

Nie należy rozpoczynać stosowania preparatu u chorych ze świeżym zawałem serca, jeżeli występują zaburzenia czynności nerek (zwiększone stężenie kreatyniny i/lub białkomocz).

W okresie stosowania preparatu wskazana jest częsta kontrola czynności nerek. W razie pogorszenia czynności nerek, lekarz rozważy zmianę sposobu leczenia.

Preparat może powodować wystąpienie obrzęku naczynioruchowego twarzy, ust, języka, gardła, krtani czy dróg oddechowych. Jeżeli obrzęk dotyczy języka, gardła lub krtani, może utrudniać oddychanie i stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. W razie wystąpienia pierwszych objawów obrzęku, należy zaprzestać stosowania preparatu i natychmiast szukać pomocy medycznej. Konieczna może być hospitalizacja i podjęcie odpowiedniego leczenia. Chory powinien pozostawać pod obserwacją lekarską do momentu całkowitego ustąpienia objawów. Obrzęk naczynioruchowy może także dotyczyć jelit, czemu towarzyszą bóle brzucha niekiedy z nudnościami i wymiotami. Ryzyko obrzęku naczynioruchowego jest zwiększone u osób, u których w przeszłości wystąpił obrzęk naczynioruchowy oraz u osób rasy czarnej. Obrzęk naczynioruchowy może wystąpić w każdym momencie leczenia.

Ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego:

• przeciwwskazane jest stosowanie preparatu (lizynoprylu) w skojarzeniu z sakubitrylem/walsartanem; stosowania lizynoprylu nie wolno rozpoczynać wcześniej niż po upływie 36 godzin po przyjęciu ostatniej dawki sakubitrylu/walsartanu; analogicznie, nie wolno rozpoczynać stosowania sakubitrylu/walsartanu wcześniej niż po 36 godzinach po przyjęciu ostatniej dawki lizynoprylu;

• u osób przyjmujących preparat (lizynopryl) należy zachować ostrożność rozpoczynając stosowanie racekadotrylu, inhibitorów mTOR (np. syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus) lub gliptyn (np. linagliptyna, saksagliptyna, sitagliptyna wildagliptyna).

Stosowanie inhibitorów ACE wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia reakcji anafilaktycznej na jad owadów i inne alergeny, np. podczas odczulania; w przypadku planowanego odczulania należy skonsultować się z lekarzem, który o ile to możliwe, zaleci czasowe odstawienie preparatu.

Podczas procedur krążenia pozaustrojowego (np. hemodializa, hemofiltracja, afereza lipoprotein o małej gęstości LDL), w czasie których krew narażona jest na kontakt z powierzchniami o ujemnym ładunku elektrycznym, mogą wystąpić zagrażające życiu ciężkie reakcje rzekomoanafilaktyczne (objawiające się obrzękiem twarzy, niedociśnieniem tętniczym, dusznością, nagłym uczuciem gorąca). Przed tego typu zabiegiem konieczna jest konsultacja z lekarzem, który o ile to możliwe, zaleci czasowe odstawienie preparatu lub stosowanie innego rodzaju błon dializacyjnych.

Rzadko, stosowanie preparatu może być związane z wystąpieniem żółtaczki cholestatycznej, która może prowadzić do piorunującej martwicy wątroby, zakończonej niekiedy zgonem. Jeżeli wystąpi żółtaczka lub zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem; konieczne może być zaprzestanie stosowania preparatu i wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Preparat może powodować zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenię (zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych), agranulocytozę, małopłytkowość i niedokrwistość. Lekarz zaleci regularną kontrolę morfologii krwi, szczególnie u osób z zaburzeniami czynności nerek, osób ze współistniejącą chorobą tkanki łącznej (np. toczniem rumieniowatym lub twardziną) oraz osób stosujących inne leki mogące powodować zmiany w morfologii krwi (allopurynol, leki immunosupresyjne, kortykosteroidy, prokainamid, cytostatyki). W razie wystąpienie jakichkolwiek objawów zakażenia (np. gorączka, powiększenie węzłów chłonnych, ból gardła) należy skonsultować się z lekarzem i upewnić się, że nie nastąpiło obniżenie odporności organizmu.

Nie zaleca się stosowania preparatu w skojarzeniu z innymi lekami działającymi na układ renina–angiotensyna–aldosteron (np. innymi lekami z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny, antagonistami receptora angiotensyny lub aliskirenem). Podwójna blokada układu renina–angiotensyna–aldosteron (RAA) nie jest zalecana ze względu na ryzyko wystąpienia niedociśnienia tętniczego, zwiększenia stężenia potasu we krwi (hiperkaliemia) oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. Jeżeli takie leczenie skojarzone (podwójna blokada układu RAA) jest absolutnie konieczne, powinno być prowadzone pod nadzorem specjalisty, a parametry życiowe chorego powinny być monitorowane. U chorych z nefropatią cukrzycową nie należy stosować równolegle inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II. Stosowanie preparatu równoległe z aliskirenem jest przeciwwskazane u chorych na cukrzycę lub z zaburzeniem czynności nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego GFR mniejszy niż 60 ml/min/1,73 m2).

U osób rasy czarnej preparat może być mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia tętniczego.

Inhibitory ACE mogą także powodować uporczywy kaszel (skutek nasilenia działania bradykininy), bez odkrztuszania, który ustępuje po zaprzestaniu stosowania preparatu.

Poinformuj lekarza o stosowaniu preparatu zawierającego lizynopryl, jeżeli planujesz zabieg operacyjny lub inny zabieg wymagający znieczulenia. Stosowanie preparatu zwiększa ryzyko wystąpienia ciężkiego niedociśnienia tętniczego w okresie znieczulenia.

W okresie leczenia należy kontrolować stężenie potasu we krwi. Inhibitory konwertazy angiotensyny, w tym lizynopryl, hamują wydzielanie aldosteronu i dlatego mogą wpływać na zwiększenie stężenia potasu we krwi (hiperkaliemia). U osób z prawidłową czynnością nerek wpływ ten jest zwykle niewielki, ale może ulec nasileniu u osób z czynnikami ryzyka hiperkaliemii, takimi jak np.: niewydolność nerek, wiek ponad 70 lat, odwodnienie, kwasica metaboliczna, cukrzyca, ostra niewydolność serca. Ryzyko hiperkaliemii zwiększają także niektóre stosowane leki, w tym leki moczopędne oszczędzające potas (np. spironolakton, eplerenon, triamteren, amiloryd), suplementy potasu, zamienniki soli kuchennej zawierające potas, heparyny, kotrimoksazol (trimetoprim + sulfametoksazol), antagoniści aldosteronu lub antagoniści receptora angiotensyny II (sartany) oraz leki immunosupresyjne (cyklosporyna, takrolimus). Hiperkaliemia może być przyczyną poważnych zaburzeń rytmu serca. Jeżeli lekarz uzna stosowanie ww. leków za konieczne, zaleci zachowanie środków ostrożności i monitorowanie stężenia potasu we krwi.

U chorych na cukrzycę przyjmujących doustne leki przeciwcukrzycowe lub insulinę należy uważne monitorowanie stężenia glukozy we krwi, zwłaszcza podczas pierwszego miesiąca stosowania preparatu. Istnieje ryzyko wystąpienia hipoglikemii.

Nie zaleca się równoległego stosowania lizyoprylu i soli litu.

Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania amlodypiny w leczeniu przełomu nadciśnieniowego.

Należy zachować ostrożność u chorych z niewydolnością serca, zwłaszcza ciężką (III i IV stopień wg NYHA); w tej grupie chorych, w okresie stosowania preparatu, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęku płuc. U chorych z zastoinową niewydolnością serca leki z grupy antagonistów wapnia, w tym amlodypina, mogą zwiększać ryzyko występowania zdarzeń sercowo-naczyniowych oraz zgonu.

U osób z zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność, ponieważ działanie amlodypiny może ulec nasileniu. Należy regularnie kontrolować aktywność enzymów wątrobowych, leczenie rozpoczynać od najmniejszej zalecanej dawki, dawkę dostosowywać powoli pozostając pod odpowiednią kontrolą.

U osób w podeszłym wieku należy zachować ostrożność podczas zwiększania dawki.

Nie ma konieczności dostosowania dawki amlodypiny u chorych z zaburzeniami czynności nerek. Amlodypina nie jest usuwana podczas dializy.

Czy ten preparat ma wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów?

Preparat może, u niektórych osób, powodować zawroty i bóle głowy, zmęczenie, znużenie, nudności lub inne działania niepożądane, które mogą upośledzać sprawność psychofizyczną i zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń/maszyn. Należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza w początkowym okresie stosowania preparatu.

Preparat ma postać tabletek do stosowania doustnego. Nie przekraczaj zaleconych dawek, ponieważ nie zwiększy to skuteczności działania leku, a może zaszkodzić Twojemu zdrowiu i życiu. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania preparatu, skonsultuj się z lekarzem.

Dorośli: 1 tabletka 1 raz na dobę. Maksymalna dawka dobowa to 1 tabletka.

Preparat złożony, o ustalonej zawartości substancji czynnych, nie jest przeznaczony do rozpoczynania leczenia nadciśnienia tętniczego. Przed rozpoczęciem stosowania preparatu złożonego dawkowanie poszczególnych substancji czynnych (tj. lizynoprylu i amlodypiny) powinno zostać ustalone.

Jeżeli konieczna jest zmiana dawki, należy oddzielnie dostosować dawkę każdej substancji czynnej stosowanej oddzielnie (w postaci dwóch odrębnych preparatów).

Szczególne grupy chorych:

U osób z zaburzeniami czynności nerek należy zachować ostrożność i często kontrolować stężenie potasu, sodu i kreatyniny we krwi. W razie pogorszenia czynności nerek należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem, ponieważ konieczne będzie ponowne dostosowanie dawkowania lub zmiana sposobu leczenia. Amlodypina nie jest usuwana podczas dializy.

U osób z zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność, ponieważ działanie amlodypiny może ulec nasileniu; leczenie należy rozpoczynać od najmniejszej zalecanej dawki i dostosowywać dawkę ostrożnie pozostając pod kontrolą.

U chorych w podeszłym wieku należy zachować ostrożność.

Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania preparatu u dzieci i młodzieży w wieku do 18 lat i nie należy stosować preparatu w tej grupie wiekowej.

Sposób stosowania:

Preparat można przyjmować niezależnie od posiłków.

W okresie ciąży nie stosuj żadnego leku bez konsultacji z lekarzem!

Bardzo ważne jest, aby przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w okresie ciąży lub w okresie karmienia piersią skonsultować się z lekarzem i wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość potencjalne zagrożenia i korzyści związane ze stosowaniem danego leku. Jeżeli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę, poinformuj o tym lekarza przepisującego receptę na ten lek.

Stosowanie preparatu w II i III trymestrze ciąży jest przeciwwskazane. Nie należy stosować preparatu w I trymestrze ciąży.

Nie należy rozpoczynać stosowania preparatu w okresie ciąży. Jeżeli kobieta planuje ciążę, powinna skonsultować się z lekarzem, ponieważ zalecana jest zmiana sposobu leczenia przeciwnadciśnieniowego na lek o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania podczas ciąży. W przypadku podejrzenia lub potwierdzenia ciąży w okresie przyjmowania preparatu, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem, ponieważ wymagane jest natychmiastowe zaprzestanie stosowania preparatu i zastąpienie go innym lekiem przeciwnadciśnieniowym.

Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane w okresie karmienia piersią.

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również o tych, które są wydawane bez recepty.

Jeżeli preparat stosowany jest równolegle z lekami przeciwnadciśnieniowymi lub innymi lekami mogącymi obniżać ciśnienie tętnicze (np. nitrogliceryna i inne azotany, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki znieczulające, leki przeciwpsychotyczne, leki moczopędne, baklofen) może wystąpić nasilenie działania przeciwnadciśnieniowego i niedociśnienie tętnicze, w tym ortostatyczne. Należy monitorować ciśnienie tętnicze; w razie potrzeby lekarz dostosuje dawkowanie leków przeciwnadciśnieniowych.

Nie zaleca się podwójnej blokady układu renina–angiotensyna–aldosteron (RAA) poprzez równoległe stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (lizynopryl) z antagonistami receptora angiotensyny II czy aliskirenem, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak: niedociśnienie tętnicze, zwiększenie stężenia potasu we krwi (hiperkaliemia) oraz zaburzenia czynności nerek, w tym ostra niewydolność nerek. Jeżeli takie leczenie skojarzone (podwójna blokada układu RAA) jest absolutnie konieczne, powinno być prowadzone pod nadzorem specjalisty, a parametry życiowe chorego powinny być monitorowane. U chorych z nefropatią cukrzycową nie należy stosować równolegle inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II. Stosowanie preparatu równoległe z aliskirenem jest przeciwwskazane u chorych na cukrzycę lub z zaburzeniem czynności nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego GFR mniejszy niż 60 ml/min/1,73 m2).

Ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego przeciwwskazane jest stosowanie preparatu (lizynoprylu) w skojarzeniu z sakubitrylem/walsartanem; stosowania lizynoprylu nie wolno rozpoczynać wcześniej niż po upływie 36 godzin po przyjęciu ostatniej dawki sakubitrylu/walsartanu (analogicznie, stosowania sakubitrylu/walsartanu nie wolno rozpoczynać wcześniej niż po 36 godzinach po przyjęciu ostatniej dawki lizynoprylu).

U osób przyjmujących preparat należy zachować ostrożność rozpoczynając stosowanie racekadotrylu, inhibitorów mTOR (np. syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus), altepazy lub gliptyn (np. linagliptyna, saksagliptyna, sitagliptyna, wildagliptyna) ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego.

Równoległe stosowanie leków moczopędnych nasila przeciwnadciśnieniowe działanie preparatu i zwiększa ryzyko wystąpienia niedociśnienia tętniczego. Wcześniejsze stosowanie leków moczopędnych może nasilić ryzyko wystąpienia niedociśnienia tętniczego po rozpoczęciu leczenia lizynoprylem. O ile to możliwe, lekarz zaleci przerwanie stosowanie leków moczopędnych przed rozpoczęciem przyjmowania preparatu.

Ryzyko hiperkaliemii jest zwiększone, jeżeli preparat jest stosowany równolegle z lekami mogącymi wpływać na zwiększenie stężenia potasu we krwi, takimi jak np. leki moczopędne oszczędzające potas (np. spironolakton, eplerenon, triamteren, amiloryd), suplementy potasu, zamienniki soli kuchennej zawierające potas, heparyny, kotrimoksazol (trimetoprim + sulfametoksazol), antagoniści aldosteronu, inhibitory ACE lub antagoniści receptora angiotensyny II (sartany) oraz leki immunosupresyjne (cyklosporyna, takrolimus). Nie zaleca się równoległego stosowania ww. leków, a jeżeli lekarz uzna to za konieczne, należy monitorować stężenie potasu we krwi oraz zapis EKG.

Lizynopryl stosowany z lekami moczopędnymi powodującymi utratę potasu, może wpływać na zmniejszenie hipokaliemii spowodowanej lekami moczopędnymi.

Lizynopryl może nasilać toksyczne działanie litu. Nie zaleca się równoległego stosowania litu, a w razie konieczności takiego leczenia skojarzonego, należy uważnie kontrolować stężenie litu we krwi. Leki moczopędne mogą dodatkowo nasilać toksyczność litu.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. nieselektywne NLPZ, inhibitory COX-2, kwas acetylosalicylowy w dawce dobowej 3 g lub większej) mogą osłabiać przeciwnadciśnieniowe działanie preparatu oraz prowadzić do wystąpienia zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek i zwiększenia stężenia potasu we krwi; wymagana jest ostrożność, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku i z wcześniejszymi zaburzeniami czynności nerek; należy monitorować czynność nerek i zapewnić odpowiednie nawodnienie chorego.

Rzadko, u osób stosujących preparaty złota (np. aurotiojabłczan sodu) i lizynopryl mogą wystąpić objawy jak po podaniu azotanów, w tym potencjalnie ciężkie objawy rozszerzenia naczyń krwionośnych, obejmujące nagłe zaczerwienienie skóry, nudności, wymioty, zawroty głowy i niedociśnienie tętnicze.

Sympatykomimetyki (np. epinefryna) mogą osłabiać przeciwnadciśnieniowe działanie preparatu.

Stosowanie preparatu równolegle z lekami przeciwcukrzycowymi (preparaty doustne, insulina) może nasilać zmniejszenie stężenia glukozy we krwi i zwiększać ryzyko hipoglikemii. Należy uważnie kontrolować stężenie glukozy we krwi, szczególnie podczas pierwszych tygodni leczenia oraz u chorych z zaburzeniami czynności nerek.

Ze względu na zawartość amlodypiny, nie zaleca się równoległego stosowania preparatu:

• z dantrolenem (we wlewie dożylnym); zaleca się unikanie podawania antagonistów wapnia takich jak amlodypina równolegle z dantrolenem, w tym u chorych podatnych na hipertermię złośliwą i w leczeniu hipertermii złośliwej – ryzyko wystąpienia hiperkaliemii i zakończonych zgonem zaburzeń rytmu serca

• z grejpfrutem lub sokiem grejpfrutowym; sok grejpfrutowy u niektórych osób może powodować nasilenie przeciwnadciśnieniowego działania amlodypiny.

Ze względu na zawartość amlodypiny, szczególna ostrożność jest wymagana, jeżeli preparat jest stosowany z którymkolwiek z niżej wymienionych leków:

• preparaty zwiększające aktywność izoenzymu 3A4 cytochromu P450 (takie jak np. ryfampicyna, ziele dziurawca, fenobarbital, fenytoina i karbamazepina) mogą powodować zmniejszenie stężenia amlodypiny we krwi i osłabiać jej działanie; należy kontrolować ciśnienie tętnicze w okresie leczenia i po jego zakończeniu, w razie potrzeby lekarz dostosuje dawkowanie

• preparaty zmniejszające aktywność izoenzymu 3A4 cytochromu P450 (takie jak np. diltiazem, werapamil, ketokonazol, itrakonazol i inne przeciwgrzybicze związki azolowe, rytonawir i inne inhibitory proteazy, erytromycyna, klarytromycyna i inne antybiotyki makrolidowe) mogą hamować metabolizm amlodypiny i powodować zwiększenie jej stężenia oraz nasilenie działania, co skutkuje zwiększonym ryzykiem niedociśnienia, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku; w razie potrzeby lekarz dostosuje dawkowanie (w przypadku leczenia skojarzonego z klarytromycyną chory powinien pozostawać pod ścisła obserwacją)

• inne leki obniżające ciśnienie tętnicze (np. leki moczopędne, leki przeciwnadciśnieniowe, leki przeciwdepresyjne, nitrogliceryna i inne azotany) - możliwe nasilenie działania przeciwnadciśnieniowego

• takrolimus – ryzyko zwiększenia stężenia takrolimusu we krwi; należy monitorować stężenie takrolimusu we krwi i dostosować dawkowanie

• inhibitory mTOR (np. syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus) – amlodypina może zwiększać narażenie na leki z tej grupy

• cyklosporyna – u chorych po przeszczepie nerki należy monitorować stężenie cyklosporyny i dostosować dawkowanie

• simwastatyna - konieczne zmniejszenie stosowanej dawki simwastatyny (zgodnie z zaleceniami lekarza).

Jak każdy lek, również Dironorm, może powodować działania niepożądane, chociaż nie wystąpią one u wszystkich chorych stosujących ten preparat. Pamiętaj, że oczekiwane korzyści ze stosowania leku są z reguły większe, niż szkody wynikające z pojawienia się działań niepożądanych.

Działania niepożądane preparatu obejmują działania niepożądane obu substancji czynnych zawartych w preparacie: amlodypiny i lizynoprylu.

Działania niepożądane związane z zawartością amlodypiny:

Często: bóle i zawroty głowy, senność, zmęczenie, zaburzenia widzenia (w tym widzenie podwójne), kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy i uderzenia gorąca, duszność, nudności, niestrawność, ból brzucha, biegunka, zaparcia, kurcze mięśni, obrzęk okolicy kostek, zmęczenie i osłabienie.

Niezbyt często: bezsenność, zmiany nastroju, depresja, uczucie mrowienia lub drętwienia (parestezje), niedoczulica, drżenia, omdlenia, zaburzenia smaku, szumy uszne, zawał serca, zaburzenia rytmu serca (bradykardia, tachykardia, migotanie przedsionków), ból w klatce piersiowej, niedociśnienie tętnicze, złe samopoczucie, obrzęk, kaszel, nieżyt błony śluzowej nosa, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wymioty, łysienie, obfite pocenie się, wysypka, świąd, pokrzywka, przebarwienia skóry, plamica, nasilenie łuszczycy, bóle mięśni, bóle stawów, ból pleców, zaburzenia oddawania moczu, impotencja, ginekomastia, zwiększenie/zmniejszenie masy ciała.

Rzadko stany splątania/dezorientacja.

Bardzo rzadko: małopłytkowość, zmniejszenie liczby krwinek białych (leukopenia), zwiększenie stężenia glukozy we krwi (hiperglikemia), reakcje alergiczne, wzmożone napięcie mięśniowe (hipertonia), neuropatia obwodowa, zawał serca, zapalenie naczyń, zapalenie żołądka, zapalenie trzustki, rozrost dziąseł, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych, żółtaczka, zapalenie wątroby, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa i Johnsona, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło), obrzęk naczynioruchowy (obrzęk twarzy, ust, języka, gardła, krtani w sporadycznych przypadkach mogący powodować zwężenie dróg oddechowych, utrudniać oddychanie i zagrażać życiu).

Częstość nieznana: zespół pozapiramidowy, martwica toksyczna rozpływna naskórka.

Działania niepożądane związane z zawartością lizynoprylu:

Do często występujących działań niepożądanych należą: bóle i zawroty głowy, objawy wywołane ortostatycznym niedociśnieniem tętniczym (np. zawroty głowy, omdlenia, zaburzenia równowagi), suchy uporczywy kaszel, biegunka, wymioty, zaburzenia czynności nerek.

Niezbyt często: zmiany nastroju, parestezje (uczucie mrowienia i drętwienia, zaburzenia czuciowe), zaburzenia snu, omamy, zaburzenia smaku, zwiększenie częstotliwości rytmu serca (tachykardia), kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca, zawał serca lub udar niedokrwienny mózgu (wtórny do ciężkiego niedociśnienia tętniczego), przejściowe napady niedokrwienne mózgu, objawy zespołu Raynauda, zapalenie błony śluzowej nosa, nudności, niestrawność, ból brzucha, wysypka, świąd, zmęczenie, osłabienie, zaburzenia funkcji seksualnych (impotencja), zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika we krwi, zwiększenie stężenia potasu we krwi (hiperkaliemia), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.

Rzadko: niedokrwistość (zmniejszenie stężenia hemoglobiny i zmniejszenie wartości hematokrytu), stany splątania, zaburzenia węchu, suchość błony śluzowej jamy ustnej, pokrzywka, łysienie, łuszczyca, obrzęk naczynioruchowy (obrzęk twarzy, ust, języka, gardła, krtani w sporadycznych przypadkach mogący powodować zwężenie dróg oddechowych, utrudniać oddychanie i zagrażać życiu), zaburzenia czynności nerek (ostra niewydolność nerek, mocznica), ginekomastia, zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, zmniejszenie stężenia sodu we krwi (hiponatremia), zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego SIADH.

Bardzo rzadko: zaburzenia hematologiczne (zmniejszenie liczby krwinek białych [leukopenia], zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych [neutropenia], agranulocytoza, małopłytkowość, zaburzenia czynności szpiku kostnego, niedokrwistość hemolityczna, powiększenie węzłów chłonnych), choroby autoimmunologiczne, powiększenie węzłów chłonnych, nadmierne zmniejszenie stężenia glukozy we krwi (hipoglikemia), skurcz oskrzeli, zapalenie zatok, eozynofilowe zapalenie płuc, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, żółtaczka cholestatyczna, uszkodzenie komórek wątroby (hepatocytów), zapalenie wątroby, zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy jelit, skąpomocz lub bezmocz, obfite pocenie się, ciężkie reakcje skórne (martwica toksyczna rozpływna naskórka, zespół Stevensa i Johnsona, rumień wielopostaciowy, pęcherzyca, chłoniak rzekomy skóry), zespół obejmujący jeden lub więcej z następujących objawów: gorączka, zapalenie naczyń, bóle mięśni i stawów, zapalenie stawów, zwiększona wartość OB, zwiększenie liczby krwinek białych, eozynofilia, czyli zwiększenie liczby granulocytów kwasochłonnych [eozynofilów], wysypka i inne objawy dermatologiczne.

Z nieznaną częstością możliwe: reakcje anafilaktyczne, depresja oraz omdlenie.