Nadciśnienie tętnicze u kobiet po menopauzie

Pytanie nadesłane do redakcji

Mam pytanie, które nurtuje mnie od kilku lat. Jestem osoba szczupłą pomimo 52 lat. Wyniki ostatnio wykonanych badań były bardzo dobre, więc skąd u mnie skoki ciśnienia 150/90 lub 160/90. Lekarz przepisał leki, więc je biorę. Do 40. roku życia miałam ciśnienie 90/60, a 120/80 to już było wysokie. A teraz się wszystko pozmieniało. Wspomnę jeszcze, że jestem po menopauzie, panicznie boję się wylewu. Proszę mi pomóc i napisać, jakie badania mogę zrobić, aby dowiedzieć się, co jest powodem takich zmian? A może to już starość?

Odpowiedział

lek. med. Krzysztof Rewiuk
Katedra Chorób Wewnętrznych i Gerontologii
Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum

Wzrost wartości ciśnienia tętniczego wraz z wiekiem jest zjawiskiem typowym, występującym u obu płci. Tempo tego wzrostu jest jednak większe u kobiet, w rezultacie, o ile kobiety w wieku przedmenopauzalnym cechują się niższymi wartościami ciśnienia tętniczego w porównaniu z mężczyznami w tym samym wieku, o tyle częstość nadciśnienia tętniczego u pań w wieku pomenopauzalnym jest większa niż u ich męskich równolatków.

Według większości badań samo wygaśnięcie czynności hormonalnej jajników wydaje się istotnym elementem sprawczym takiego odwrócenia proporcji. Warto jednak podkreślić, że stosowanie hormonalnej terapii zastępczej jako sposób redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego nie jest obecnie zalecane. Ważnym zjawiskiem wiążącym procesy menopauzy z wzrostem ciśnienia tętniczego jest rozwijająca się u pań w tym wieku otyłość. Nawet jednak u osób szczupłych obserwuje się zmiany obejmujące m.in. zaburzenia funkcji śródbłonka naczyniowego, wzrost aktywności substancji naczynioskurczowych, zwiększenie wrażliwości na sód.

Choć znaczenie poszczególnych mechanizmów pozostaje jeszcze kwestią dyskusji pomiędzy badaczami, to bezsporny jest fakt, że ponad 40% kobiet po menopauzie cierpi na nadciśnienie tętnicze. Proszę zatem nie myśleć o sobie jako o kimś dotkniętym wyjątkowym schorzeniem, a już na pewno nie traktować siebie jako osoby starej! Proszę ponadto pamiętać, że stres i depresja są czynnikami niezależnie wpływającymi na wzrost wartości ciśnienia tętniczego u kobiet w wieku pomenopauzalnym.

Niezależnie od tego, że wystąpienie nadciśnienia po 50. roku życia jest zjawiskiem często spotykanym i ma z reguły charakter pierwotny, obowiązuje w takim wypadku przeprowadzenie kilku typowych badań, pozwalających ocenić ryzyko sercowo-naczyniowe i optymalnie dobrać stosowane leczenie. Zgodnie z wytycznymi ESC panel takich badań obejmuje poza zebraniem wywiadu i badaniem fizykalnym: badania laboratoryjne, w tym morfologię krwi, glikemię na czczo, lipidogram, stężenie sodu, potasu, kreatyniny i kwasu moczowego w surowicy krwi, badanie ogólne moczu z oznaczeniem mikroalbuminurii i badanie EKG. W przypadku stwierdzenia odchyleń od normy w powyższych lekarz decyduje o poszerzeniu zakresu badań.