Angiopatia – co to jest, rodzaje, objawy i leczenie

Angiopatia to termin oznaczający chorobę naczyń krwionośnych: tętnic, żył lub naczyń włosowatych. Uszkodzenie naczyń może mieć różne tło, dotyczyć różnych naczyń i powodować różne objawy, ponieważ angiopatia jest szerokim pojęciem. Najczęstszą angiopatią jest angiopatia cukrzycowa.

Co to jest angiopatia?

Angiopatia to termin określający chorobę naczyń krwionośnych, czyli tętnic, żył lub naczyń włosowatych. Nazwa angiopatia odnosi się do uszkodzenia naczyń krwionośnych na różnym tle, np. w wyniku choroby (np. cukrzycy), urazu, substancji toksycznych.

Najbardziej rozpowszechnioną angiopatią jest angiopatia cukrzycowa, stanowiąca częste powikłanie cukrzycy.

Angiopatię dzieli się na makroangiopatię i mikroangiopatię w zależności od tego, jakiego kalibru naczyń – małych czy dużych – dotyczy. Niektóre choroby mogą powodować zarówno mikro-, jak i makroangiopatię.

Angiopatia cukrzycowa

Angiopatia cukrzycowa to najczęściej występujący rodzaj angiopatii, będący powikłaniem cukrzycy. Zbyt duże stężenie glukozy (hiperglikemia) we krwi prowadzi do uszkodzenia ścian naczyń krwionośnych. W przypadku angiopatii cukrzycowej występują zarówno mikroangiopatia, jak i makroangiopatia.

Powikłania makroangiopatyczne są związane głównie z przyspieszonym rozwojem miażdżycy, ponieważ cukrzyca stanowi niezależny czynnik ryzyka rozwoju miażdżycy. Miażdżyca związana z cukrzycą charakteryzuje się rozwojem w młodszym wieku. Może prowadzić do choroby wieńcowej, zawału serca czy udaru mózgu.

Do mikroangiopatycznych powikłań cukrzycy, czyli związanych z uszkodzeniem małych naczyń krwionośnych, należy retinopatia cukrzycowa, czyli uszkodzenie naczyń siatkówki, które powoduje objawy oczne oraz nefropatia cukrzycowa, czyli uszkodzenie nerek.

Zespół stopy cukrzycowej rozwija się wskutek zmian mikro- i makroangiopatycznych oraz neuropatii, czyli uszkodzenia nerwów spowodowanych cukrzycą.

Angiopatia nadciśnieniowa

Nadciśnienie tętnicze powoduje uszkodzenie naczyń krwionośnych. Nieleczone z czasem prowadzi do przyspieszonego rozwoju miażdżycy w tętnicach szyjnych, wieńcowych, nerkowych i tętnicach kończyn dolnych, a także zwiększenia sztywności tętnic, udaru mózgu, upośledzenia czynności nerek i ich niewydolności, rozwarstwienia aorty i zmian w naczyniach siatkówki (retinopatii nadciśnieniowej). Ryzyko zgonu z przyczyn naczyniowych (np. z powodu udaru mózgu, zawału serca) jest zwiększone.

Retinopatia nadciśnieniowa jest mikroangiopatią rozwijającą się w naczyniach krwionośnych siatkówki w następstwie nadciśnienia tętniczego. Zwykle początkowo nie powoduje pogorszenia widzenia, jednak z czasem może prowadzić do upośledzenia ostrości widzenia, wyginania się widzianych linii prostych i ubytków w polu widzenia. Należy wziąć jednak pod uwagę, że powikłanie to rozwija się u osób z nieleczonym lub nieprawidłowo leczonym nadciśnieniem tętniczym.

Miażdżyca

Miażdżyca jest rodzajem angiopatii, ponieważ to choroba tętnic, prowadząca do zwężenia ich światła wskutek odkładania się w ich świetle złogów cholesterolu. Przeczytaj więcej: Miażdżyca: objawy, przyczyny i leczenie

Mózgowa angiopatia amyloidowa

Mózgowa angiopatia amyloidowa jest chorobą małych naczyń mózgowych, w której dochodzi do odkładania się białka tzw. β-amyloidu w ścianie tętniczek, kapilar i naczyń żylnych w mózgu (korze mózgowej i oponie miękkiej). Wraz z chorobą Alzheimera należy do grup chorób zwyrodnieniowych zwanych amyloidopatiami. Występuje w starszym wieku w przebiegu wielu chorób:

• choroby Alzheimera
• krwotoków mózgowych
• udarów niedokrwiennych mózgu
• leukoencefalopatii typu Binswangera
• otępienia z ciałami Lewy’ego
• choroby Downa
• rzekomego guza mózgu
• choroby Creutzfeldta i Jakoba
• choroby Parkinsona
• miażdżycy.

W wyniku odkładania się w naczyniach β-amyloidu naczynia stają się kruche, osłabione, co może prowadzić do krwotoków.

Choroba może występować rodzinnie lub sporadycznie. Osoby z mózgową angiopatią amyloidową mogą nie mieć żadnych objawów lub objawy mogą pojawiać się napadowo, w związku z krwawieniami. W zależności od ich lokalizacji i rozległości objawami mogą być zaburzenia pamięci i koncentracji, z otępieniem lub objawami, takimi jak zaburzenia widzenia, czucia, trudności z mówieniem, drgawki, bóle głowy.

Objawy angiopatii

Objawy zależą od rodzaju i lokalizacji angiopatii, czyli tego, jakie naczynia są uszkodzone. Mogą obejmować:

• zaburzenia widzenia (retinopatia)
• drętwienie i mrowienie kończyn
• bóle kończyn (zwłaszcza podczas chodzenia – tzw. chromanie przestankowe)
• nadciśnienie tętnicze
• zaburzenia pracy nerek
• zaburzenia neurologiczne, zawroty głowy, bóle głowy.

Czasem pierwszymi objawami angiopatii są jej powikłania, takie jak udar mózgu lub zawał serca.

Angiopatia – diagnostyka

Rozpoznanie angiopatii wymaga badań dodatkowych, głównie obrazowych. W zależności od tego, jakiego rodzaju angiopatię podejrzewa lekarz, mogą to być:

• badania obrazowe, takie jak USG dopler, angiografia metodą tomografii komputerowej (angio-TK), angiografia metodą rezonansu magnetycznego (angio-MRI), angiografia tętnic i żył obwodowych
• angiografia fluoresceinowa siatkówki w przypadku podejrzenia retinopatii
• badania laboratoryjne (glukoza, kreatynina, lipidogram)
• biopsja (np. w przypadku angiopatii amyloidowej).

Leczenie angiopatii

Leczenie angiopatii zależy od jej przyczyny, ponieważ angiopatia jest zwykle powikłaniem lub objawem towarzyszącym różnym chorobom. Najlepszym postępowaniem jest zapobieganie angiopatii, czyli skuteczne leczenie chorób, których powikłanie stanowi angiopatia, np. nadciśnienia tętniczego lub cukrzycy, a także niepalenie tytoniu, stosowanie zdrowej diety i odpowiedniej aktywności fizycznej.