Meteopatia oznacza negatywny wpływ zjawisk pogodowych na samopoczucie, który występuje u wrażliwych osób. Najczęstsze objawy to zaostrzenie chorób przewlekłych, takich jak: ból stawów, ból głowy, zmiany ciśnienia tętniczego, a także objawy psychiczne – drażliwość, nerwowość, problemy ze snem, stany lękowe i obniżony nastrój. Nie ma leków na meteopatię.
Co to jest meteopatia?
Meteopatia (lub meteoropatia) to zjawisko polegające na wpływie pogody na samopoczucie i objawy różnych chorób przewlekłych, które występuje u niektórych osób. Osoby te twierdzą, że odczuwają określone dolegliwości przy zmianach ciśnienia atmosferycznego, wilgotności, temperatury, a także przy np. nasilonym wietrze i innych zjawiskach pogodowych.
Przez długi czas meteopatia była uważana za mit, obecnie mówi się o tym, że zjawisko to może faktycznie występować i znacząco wpływać na codzienne życie niektórych osób, zwłaszcza mających zaburzenia psychiczne, choroby sercowo-naczyniowe i choroby układu oddechowego. Dane naukowe na temat meteopatii są jednak bardzo ograniczone.
Jak często występuje meteoropatia?
Badania wskazują, że prawie 30% światowej populacji deklaruje, że pogoda wpływa w znaczący sposób na ich samopoczucie, co można określić jako doświadczanie jakiegoś rodzaju meteoropatii. Częściej są to kobiety, zwłaszcza w okresie menopauzy. Częstość występowania meteoropatii rośnie, co może mieć związek ze współczesnym stylem życia, który charakteryzuje się długimi okresami przebywania w zamkniętych, klimatyzowanych lub ogrzewanych pomieszczeniach.
Kim jest meteopata?
Meteopatia nie jest chorobą, więc nie istnieją kryteria jej rozpoznawania. Proponuje się rozróżnienie między meteoropatią a meteorowrażliwością. O meteopatii mówi się, gdy u danej osoby dochodzi do pojawienia się nowych objawów lub zaostrzenia istniejących objawów z powodu zmian pogody, natomiast o meteowrażliwości wówczas, kiedy osoba podaje, że zmiany pogody wpływają na jej samopoczucie fizyczne i psychiczne.
Można też mówić o meteoropatii pierwotnej i wtórnej. Meteopatię pierwotną określa się jako występowanie bólów mięśni i stawów, zmian nastroju i osłabienia fizycznego, które ustępują, gdy tylko pogoda się ustabilizuje. Natomiast meteopatia wtórna może występować u pacjentów z chorobami przewlekłymi, takimi jak choroby układu krążenia i obturacyjne choroby płuc.
Meteopatia – przyczyny
Zjawiska związane z pogodą, takie jak ciśnienie atmosferyczne, temperatura, wilgotność, zachmurzenie, fronty atmosferyczne, prędkość wiatru, opady i nasłonecznienie wpływają na funkcjonowanie organizmu człowieka i są związane ze zmianami stężenia neuroprzekaźników mózgowych w mózgu.
Istnieje kilka hipotez dotyczących przyczyn i mechanizmu meteopatii. W jednym badaniu wykazano, że pacjenci z meteoropatią często mają zwiększone stężenia hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) wytwarzanego przez przysadkę mózgową, co prowadzi do objawów, takich jak: kołatanie serca, niepokój i drażliwość. I odwrotnie – stężenie endorfin, znanych jako „hormony szczęścia”, jest zmniejszone.
Inna hipoteza sugeruje, że nerw błędny odgrywa rolę w meteoropatii. Prowadzone były także badania na modelach zwierzęcych, w których wykazano, że neurony konkretnej okolicy mózgu u myszy reagują na zmiany ciśnienia atmosferycznego. Podejrzewa się, że podobne zjawisko może mieć miejsce u ludzi.
Meteopatia – objawy
Osoby bardzo wrażliwe na zjawiska pogodowe mogą doświadczać:
- zmian ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca
- zaburzeń żołądkowych
- trudności w oddychaniu
- obniżonego nastroju
- zmęczenia
- drętwień
- niepokoju
- drażliwości
- bólów głowy
- zaburzeń snu
- bólu stawów
- bólu mięśni
- bólu szyi i ramion
- zawrotów głowy
- nasilenia bólów przewlekłych.
Coraz więcej dowodów wskazuje, że meteoropatia może wpływać na zdrowie psychiczne, prowadząc do zachowań agresywnych, depresji, zaburzeń snu, lęku i samobójstw. Zjawisko to może dotyczyć zwłaszcza osób z zaburzeniami psychicznymi.
Zwykle objawy pojawiają się tuż przed zmianą lub po zmianie pogody, a nie w jej trakcie. Zwykle zmniejszają się wraz ze zmianą pogody i mogą powracać z różnym nasileniem podczas kolejnych zmian.
Jak radzić sobie z meteopatią?
Istnieją sposoby, by pomóc radzić sobie z meteopatią. Należą do nich:
- aktywność fizyczna, zwłaszcza ćwiczenia rozciągające, wzmacniające mięśnie i budujące wytrzymałość; mogą one zmniejszyć nasilenie bólu u pacjentów z meteoropatią, u których występuje ból głowy, szyi i ramion; intensywność i czas ćwiczeń najlepiej omówić z fizjoterapeutą
- zdrowy styl życia – aktywność fizyczna (minimum 30 minut dziennie, najlepiej spacery), zbilansowana dieta bogata w świeże owoce i warzywa, spożywanie odpowiedniej ilości wody, higiena snu
- terapia światłem, która może być pomocna u niektórych osób
- przebywanie w dobrze wentylowanych pomieszczeniach
- naprzemienne gorące i zimne prysznice, aby poprawić krążenie
- korzystanie z aplikacji raportujących zmiany pogody, co może pomóc przygotować się na nie
- suplementy lub zioła, które można przyjmować na około 48 godzin przed przewidywanymi zmianami pogody; korzystne mogą być: rumianek, waleriana, zwłaszcza przed snem, a także ekstrakt z guarany, żeń-szenia syberyjskiego, lecytyna i soja
- dieta (a także suplementy) bogata w magnez i witaminy z grupy B.
U niektórych osób pomocne mogą być metody medycyny alternatywnej, np. akupunktura uszna.
Należy unikać palenia tytoniu i spożywania alkoholu, tłuszczów nasyconych i syntetycznych substancji słodzących.
Nie ma leków na meteopatię.
Należy pamiętać, że meteoropatia nadal nie jest powszechnie uznana za chorobę i nie jest rozpoznawana w wielu krajach. Potrzebne są dalsze badania, aby można było określić, jakie dokładnie warunki pogodowe mają wpływ na określone grupy pacjentów.
