×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Ból w obrębie twarzy

prof. dr hab. med. Elżbieta Hassmann-Poznańska
Klinika Otolaryngologii Dziecięcej UM w Białymstoku
Ból w obrębie twarzy
Fot. 123RF/ Viorel Sima

Co to jest ból w obrębie twarzy i czym jest spowodowany?

Bodźce bólowe z twarzy przenoszone są przez włókna nerwu trójdzielnego. Ból twarzy pochodzący z głęboko położonych struktur jest tępy, słabo lokalizowany. Ból mający swoje źródło w skórze twarzy jest ostrzejszy.

Powszechne przekonanie, że większość bólów w obrębie twarzy jest wynikiem zapalenia zatok przynosowych jest błędne. Przyczyny mogą być bardzo różne i można je podzielić na:

bóle napięciowe głowy i środkowego segmentu twarzy – są najczęstszą przyczyną bólów zlokalizowanych w okolicy czołowej, oczu lub skroniowej. Bóle te są uważane za wariant twarzowy napięciowych bólów głowy. Lokalizują się w okolicach oczodołów, zatok szczękowych i nasady nosa. Chory opisuje ból jako ucisk opasujący głowę o różnym nasileniu trwający wiele godzin, obecny po obudzeniu, o charakterze przewlekłym. Ból zmniejsza się lub ustępuje w okresach wolnych od szkoły czy innych przyczyn stresu.

wynikające z chorób zatok przynosowych – występują zwykle po ostrym nieżycie nosa i towarzyszą im upośledzenie drożności nosa i katar. Jeżeli pacjent nie ma tych objawów, to prawdopodobnie ból nie jest spowodowany chorobą zatok przynosowych. Ból jest tępy, częściej jednostronny, zlokalizowany w kąciku oka lub obejmuje policzek i zęby. Nasilenie bólu może być różne, ale zwykle nie jest on bardzo silny.

zębopochodne – bóle zębów lub stawu żuchwowo-skroniowego. Bóle spowodowane ubytkami szkliwa lub zębiny są ostre, dobrze zlokalizowane i zwykle są wywołane przez określony bodziec – np. zimne lub słodkie pokarmy. Choroba miazgi zęba powoduje ból słabo zlokalizowany, promieniujący do okolicznych struktur, który zwykle nie przechodzi na przeciwną stronę twarzy.

Dysfunkcja stawu żuchwowo-skroniowego jest zwykle jednostronna, żucie i gryzienie nasila dolegliwości bólowe zlokalizowane w okolicy przedusznej, skroniowej lub uchu.

okulistyczne – zmiany zapalne oczodołu i okolicy oczodołowej, jaskra.

naczyniowemigrena powoduje połowicze bóle twarzy, zwykle w okolicy czołowej, mają one charakter pulsujący, mogą im towarzyszyć nudności, wymioty, światłowstręt. Mają charakter nawrotowy i utrzymują się do 3 dni.

neuralgie nerwu trójdzielnego – bóle są bardzo silne, przeszywające, można je wywołać przez ucisk określonego punktu (typowo wargi lub fałd nosowo-wargowy). Najczęściej ból obejmuje zakres unerwienia II i III (szczękowej i żuchwowej) gałązki nerwu, czyli obszar szczęki i żuchwy.

Ból spowodowany przez guzy nowotworowe może być tępym bólem rozpierającym, wynikającym z naciekania struktur twarzy. Ponieważ nowotwory w okolicy twarzy najczęściej dotyczą masywu szczękowego, bóle lokalizują się w środkowej części twarzy. Nowotwory złośliwe mogą naciekać gałązki nerwu trójdzielnego, głównie II i III, i wtedy wywołują silne bóle (patrz: neuralgie nerwu trójdzielnego). Może to być pierwszy objaw nowotworu w tej okolicy (rzadko u dzieci). W tego typu bólach wskazane jest badanie radiologiczne zatok przynosowych w celu wykluczenia nowotworu.

Jakich wymaga badań?

Właściwie zebrany wywiad ukierunkowuje dalszą diagnostykę, która może wymagać konsultacji neurologicznej, okulistycznej lub laryngologicznej. U wielu chorych nie udaje się wykryć jednoznacznej przyczyny bólu twarzy. Przy neuralgii nerwu trójdzielnego, podejrzeniu nowotworu mogą być konieczne badania radiologiczne.

Co należy zrobić w przypadku pojawienia się objawu?

W celu uśmierzenia bólu można przyjąć ogólnie dostępne środki przeciwbólowe, ale w przypadkach utrzymywania się dolegliwości lub ich częstego nawracania wskazane jest zgłoszenie się do lekarza w celu określenia przyczyny dolegliwości. Jeżeli diagnostyka wykaże obecność choroby będącej przyczyną bólu, najlepszym sposobem postępowania jest leczenie przyczynowe tej choroby, które prowadzi do zmniejszenia natężenia bólu.

29.03.2017

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.