Metaliczny posmak w ustach – przyczyny, jak się go pozbyć

Metaliczny posmak w ustach to dość powszechny objaw. Zwykle nie jest związany z poważną przyczyną. Może być spowodowany między innymi nieprawidłową higieną jamy ustnej, chorobami przyzębia, lekami, infekcjami dróg oddechowych (np. przeziębieniem, COVID-19), odwodnieniem albo leczeniem onkologicznym. Często też występuje w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze. Leczenie zależy od przyczyny

Odczuwanie metalicznego posmaku w ustach

Odczuwanie metalicznego posmaku w ustach jest rodzajem zaburzeń smaku, czyli dysgeuzji. Odczuwanie metalicznego posmaku może mieć różne nasilenie i występować dłuższy czas stale lub pojawiać się i znikać. Zwykle, jeśli nie towarzyszą mu inne objawy, jego przyczyna nie jest poważna.

Metaliczny posmak może być jednak objawem poważnej choroby – nerek lub wątroby, a także niezdiagnozowanej cukrzycy lub niektórych nowotworów. Są to jednak sytuacje rzadkie i towarzyszą im inne objawy.

Metaliczny posmak – przyczyny

Istnieje wiele przyczyn metalicznego posmaku w ustach. Należą do nich między innymi:

1. Nieprawidłowa higiena jamy ustnej, choroby przyzębia
   Brak odpowiedniego, regularnego szczotkowania i nitkowania zębów może skutkować problemami z zębami i przyzębiem, czyli tkankami otaczającymi ząb, takimi jak np. zapalenie dziąseł. Dziąsła mogą być czerwone, obrzęknięte i krwawić. Leczeniem chorób przyzębia zajmują się dentyści.
Więcej o higienie jamy ustnej: Higiena jamy ustnej dorosłych pacjentów

2. Leki
   Metaliczny posmak w ustach może być działaniem niepożądanym leków stosowanych w leczeniu różnych chorób. Do leków powodujących metaliczny posmak w ustach należą:
• antybiotyki, takie jak klarytromycyna, metronidazol i tetracyklina
• allopurynol, stosowany w leczeniu dny moczanowej
• kaptopryl, lek stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego
• lit, stosowany w leczeniu niektórych zaburzeń psychicznych
• metazolamid, stosowany w leczeniu jaskry
• metformina, lek stosowany w leczeniu cukrzycy.
Leki, których działaniem niepożądanym jest suchość w ustach, takie jak np. leki przeciwdepresyjne, także mogą powodować metaliczny posmak w ustach, ponieważ zbyt mała ilość śliny może wpływać na nieprawidłowe odczuwanie smaku.
Ponadto metaliczny posmak w ustach może się wiązać ze stosowaniem suplementów, takich jak preparaty multiwitaminowe zawierające metale ciężkie (takie jak chrom, miedź i cynk), leków na przeziębienie, które zawierają cynk, a także suplementów żelaza i wapnia.


3. Zakażenia
   Powszechnie występujące zakażenia, takie jak przeziębienie, zapalenie zatok i inne infekcje dróg oddechowych mogą wpływać na nieprawidłowe odczuwanie smaku, także metaliczny posmak w ustach. Objaw ten mija wraz z zakażeniem.
   Podobnie jest w przypadku COVID-19, zaobserwowano, że metaliczny posmak w ustach może się utrzymywać nawet przez jakiś czas po wyleczeniu.


4. Leczenie onkologiczne, czyli chemioterapia i radioterapia
   Pacjenci chorzy na nowotwory złośliwe, którzy są leczeni chemioterapią lub radioterapią – szczególnie w przypadku nowotworów głowy i szyi – mogą mieć rożne objawy dotyczące smaku i węchu, w tym metaliczny posmak w ustach.


5. Ciąża
   Zmiany hormonalne podczas ciąży mogą powodować metaliczny posmak w ustach. Jest to częste. Zwykle objaw ten jest najbardziej nasilony w pierwszym trymestrze.


6. Odwodnienie i suchość w ustach
   W przypadku odwodnienia lub zaburzeń produkcji śliny z innych powodów odczuwanie smaków może być nieprawidłowe. Jednym z objawów może być metaliczny posmak w ustach.


7. Krew w jamie ustnej
   Krew ma metaliczny posmak, dlatego jeśli doszło do urazu lub choroby, w której przebiegu krew dostaje się do jamy ustnej, to może być to odczuwalne jako metaliczny posmak w ustach. Może tak być także np. po operacjach zatok, nosa, usunięciu zęba.


8. Substancje toksyczne, takie jak alkohol lub przyjmowane podczas palenia tytoniu
   Spożywanie alkoholu i palenie papierosów może powodować zaburzenia smaku.


9. Refluks żołądkowo-przełykowy
   Cofanie się treści żołądkowej, którego objawem mogą być odbijanie się i zgaga, zwłaszcza jeśli długotrwałe, może powodować odczuwanie metalicznego posmaku w ustach.


10. Choroby neurologiczne
    W niektórych chorobach neurologicznych może dojść do zaburzeń smaku. Dotyczy to przede wszystkim chorób neurodegeneracyjnych, takich jak np. demencja lub choroba Alzheimera albo Parkinsona.


11. Narażenie na substancje toksyczne
    Wdychanie dużych ilości niektórych substancji toksycznych (np. w związku z pracą zawodową) może powodować metaliczny posmak w ustach. Podobnie może być podczas zatrucia. Może to dotyczyć ołowiu, rtęci lub zatrucia środkami owadobójczymi. Należy pamiętać, że zatrucia chemiczne wymagają leczenia i konieczne jest niezwłoczne zgłoszenie się do lekarza.

Metaliczny posmak w ustach – leczenie

Leczenie metalicznego posmaku w ustach zależy od jego przyczyny, ponieważ jest to objaw, a nie choroba. W większości przypadków przyczyna nie jest poważna, szczególnie jeśli objawowi temu nie towarzyszą inne dolegliwości.

Metaliczny posmak w ustach – zapobieganie

Aby zapobiec pojawieniu się metalicznego posmaku w ustach, należy dbać o prawidłową higienę jamy ustnej, co obejmuje regularne szczotkowanie, nitkowanie zębów i czyszczenie języka. Należy także dbać o odpowiednie nawodnienie, aby zapobiec suchości w ustach, która może powodować metaliczny posmak.

Należy także zaprzestać palenia papierosów i spożywania alkoholu, ponieważ są to szkodliwe dla zdrowia nawyki powodujące wiele różnych chorób, dużo poważniejszych niż odczuwanie metalicznego posmaku w ustach.