Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Szczelina błony naczyniowej oka

prof. dr hab. med. Bronisława Koraszewska-Matuszewska
Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 5
Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice
Szczelina błony naczyniowej oka
Fot. pixabay.com

Co to jest i jakie są przyczyny?

Szczelina błony naczyniowej oka to ubytek tęczówki powiązany ze szczeliną (ubytkiem) ciała rzęskowego, naczyniówki, częściowo siatkówki i często również nerwu wzrokowego. Ta wrodzona wada gałki ocznej powstaje w 5.–6. tygodniu życia płodowego. Jej przyczyną są zmiany związane z nieprawidłowościami chromosomalnymi; dziedziczy się autosomalnie dominująco lub recesywnie.

Jak często występuje?

Szczelina błony naczyniowej oka towarzyszy wielu zespołom ciężkich wad rozwojowych oka np. małooczu (zob. Małoocze – mikroftalmia) i organizmu np. zespołom Klinefeltera i Turnera.

Jak się objawia?

Szczelina błony naczyniowej oka dotyczy najczęściej obu oczu i towarzyszy jej wówczas oczopląs. Może ona mieć jednak charakter jednostronny.

Ubytek tęczówki znajduje się w dolnonosowej części gałki ocznej, jest pełnościenny i całkowity tzn. dotyczący fragmentu tęczówki z brzegiem źrenicznym i podstawą, łączy się z częściowym brakiem ciała rzęskowego, szczeliną naczyniówki i często tarczy nerwu wzrokowego. Źrenice mają kształt dziurek od klucza. Zmiany te mogą występować w gałce o normalnych rozmiarach lub w małooczu (zob. Małoocze – mikroftalmia).

Jak lekarz stawia diagnozę?

Diagnozę stawia się na podstawie wywiadu i badania okulistycznego.

W wywiadzie lekarz zadaje pytania dotyczące:

  • wad wrodzonych u rodziców, rodzeństwa, dziadków i członków rodziny oraz u badanego dziecka
  • przebiegu ciąży, chorób matki w czasie jej trwania, przyjmowanych przez nią leków i używek (w tym alkoholu)
  • terminu, sposobu porodu, masy ciała noworodka i jego stanu ogólnego.

Badanie okulistyczne polega na zbadaniu ostrość wzroku (zob. Badanie ostrości wzroku u dzieci) osobno dla każdego oka, przy czym ostrość wzroku najczęściej jest mocno upośledzona. Stwierdza się również oczopląs głównie poziomy, czasem zeza. W lampie szczelinowej (biomikroskopie) ocenia się stan rogówki, komory przedniej i tęczówki, której ubytek zniekształca źrenicę. Źrenica ma kształt dziurki od klucza, przez którą widać soczewkę wraz z utrzymującymi ją więzadełkami. Po znieczuleniu oka kroplami mierzy się ciśnienie wewnątrzgałkowe (zob. Badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego [tonometria]), a potem zakrapla 2-krotnie 0,5–1% tropikamid, który powoduje porażenie akomodacji. Wówczas oznacza się wadę refrakcji, a następnie bada szczegóły dna oka, zwracając szczególną uwagę na rozmiary ubytku naczyniówki i tarczy nerwu wzrokowego. Za pomocą biometrii oznacza się długość osiową gałki ocznej (zob. Ultrasonografia w prezentacji A [biometria]). Badaniem uzupełniającym diagnostykę jest USG, które umożliwia wykluczenie ewentualnego odwarstwienia siatkówki (zob. Odwarstwienie siatkówki u dzieci) i udokumentowanie ubytku tarczy nerwu wzrokowego. W niektórych przypadkach wykonuje się optyczną koherentną tomografię (OCT) przedniego i tylnego odcinka gałki ocznej.

Jakie jest leczenie i czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Nie ma możliwości leczenia ani wyleczenia opisywanych ubytków. Podstawowe zadanie okulisty polega na wyrównaniu wad refrakcji okularami lub soczewkami kontaktowymi. Można zoperować wady towarzyszące szczelinie błony naczyniowej, np. zaćmę, odwarstwienie siatkówki, oczopląszeza. Jeśli jest to możliwe, niekiedy wykonuje się zabieg kosmetyczny polegający na połączeniu brzegów źrenicznych ubytku celem uzyskania okrągłej źrenicy. Zabieg ten jest niestety obarczony ryzykiem powstania zaćmy.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?

Osoby, u których stwierdzono występowanie szczelin błony naczyniowej oka, powinny poddawać się okresowym kontrolnym badaniom u okulisty.

UWAGA!

Badanie okulistyczne dziecka jest nieinwazyjne i niebolesne. Odbywa się w pozycji siedzącej i leżącej niemowlęcia lub dziecka, dlatego bezpośrednio przed badaniem nie należy ich karmić, poić i podawać słodyczy, aby uniknąć zachłyśnięcia. Przed badaniami wskazane jest okazanie okuliście książeczki zdrowia dziecka oraz kart informacyjnych z ewentualnego leczenia szpitalnego.
06.10.2015
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?