Chlamydiowe zapalenie spojówek to zakażenie oka wywołane przez bakterie z rodzaju Chlamydia. Choroba może występować jako wtrętowe zapalenie spojówek u dorosłych i noworodków oraz jako jaglica – przewlekła infekcja prowadząca do uszkodzenia spojówki i rogówki. Objawami są m.in. zaczerwienienie oka, wydzielina, obrzęk powiek i powiększenie węzłów chłonnych.
Przyczyny chlamydiowego zapalenia spojówek
Ten typ zapalenia spojówek wywołany jest przez chlamydie, rodzaj bakterii wewnątrzkomórkowych. U dorosłych mogą one powodować dwa typy zapalenia spojówek: zapalenie wtrętowe i jaglicę.
Jaglica (chlamydiowe zapalenie spojówek wywołane przez Chlamydia trachomatis) od 50 lat nie występuje w Polsce, ale jest endemiczną chorobą w Afryce, Ameryce Łacińskiej, Australii, Azji oraz na Bliskim Wschodzie. Jest ona jedną z głównych przyczyn ślepoty na świecie.
Wtrętowe zapalenie spojówek występuje przeważnie u młodszych osób, a do zakażenia dochodzi drogą płciową lub przez przeniesienie chlamydii na rękach z własnych narządów płciowych (samozakażenie).
Chlamydiowe zapalenie spojówek w Polsce
W Polsce chlamydiowe zapalenie spojówek rozpoznaje się dość rzadko. Choroba ta występuje jednak częściej niż jest diagnozowana.
Objawy chlamydiowego zapalenia spojówek
Charakterystycznymi objawami choroby są: śluzowo-ropna wydzielina (zob. Wydzielina w oku) i odczyn grudkowy oraz przewlekły, nawracający przebieg zapalenia.
Ryc. 1. Chlamydiowe (wtrętowe) zapalenie spojówki. Widoczna śluzowo-ropna wydzielina i odczyn grudkowy w dolnym załamku spojówki.
Ryc. 2. Podnabłonkowa proliferacja tkanki włóknisto-naczyniowej i zmętnienie obwodowej, górnej części rogówki w chlamydiowym zapaleniu spojówki.
Zapalenie zazwyczaj dotyczy jednego oka i objawia się obecnością śluzowo-ropnej wydzieliny i odczynu grudkowego spojówek, szczególnie w załamku dolnym worka spojówkowego (zob. Budowa narządu wzroku – załamek dolny). Powieki są obrzękłe, a przyuszne węzły chłonne powiększone i bolesne.
Typowo zapalenie to ma charakter przewlekły i przebiega z okresami zaostrzeń i remisji, trwającymi nawet parę lat.
U części chorych może dojść do zapalenia rogówki, rozwoju łuszczki (podnabłonkowa proliferacja naczyń i tkanki włóknistej) w górnej części rogówki oraz zbliznowacenia spojówki. Jeżeli zmiany zajmą centralną część rogówki, mogą spowodować pogorszenie ostrości wzroku.
Współwystępowanie zakażenia narządów płciowych
Zapaleniu spojówek towarzyszy zazwyczaj zapalenie pochwy i szyjki macicy u kobiet oraz cewki moczowej (czasami bezobjawowo) u mężczyzn.
Co robić w razie wystąpienia objawów?
W razie podejrzenia wystąpienia chlamydiowego zapalenia spojówki należy zgłosić się do lekarza okulisty celem wykonania badań diagnostycznych i rozpoczęcia leczenia.
Rozpoznanie chlamydiowego zapalenia spojówek
Zazwyczaj rozpoznanie może być postawione na podstawie wywiadu i badania oczu w biomikroskopie (lampie szczelinowej; zob. Badanie w lampie szczelinowej [biomikroskopie]).
Badania potwierdzające rozpoznanie
W celu potwierdzenia rozpoznania można wykonać badania cytologiczne wymazu ze spojówki (wewnątrz cytoplazmy komórek nabłonka występują charakterystyczne tzw. ciała wtrętowe Halberstädtera i Prowazeka) lub badania immunofluorescencyjne, ELISA (test immunoenzymatyczny) lub PCR (reakcja łańcuchowej polimerazy) wymazów ze spojówki.
Leczenie chlamydiowego zapalenia spojówek
Leczenie partnera seksualnego
Ponieważ zapalenie spojówek często towarzyszy ogólnemu zakażeniu, leczenie zaczyna się od podania antybiotyku ogólnie (azytromycyna, erytromycyna, doksycyklina, tetracyklina). Obecnie najczęściej stosuje się azytromycynę. Miejscowo podaje się krople antybiotykowe, które działają na chlamydie (azytromycyna, moksyfloksacyna) lub maść erytromycynową, aczkolwiek skuteczność tej terapii w chlamydiowym zapaleniu spojówek nie jest w pełni udowodniona.
Ponieważ zakażenia chlamydiami przenoszą się drogą płciową, należy pamiętać o zbadaniu i ewentualnym leczeniu partnera/partnerki osoby chorej.
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?
Możliwe jest całkowite wyleczenie chlamydiowego zapalenia spojówek. Wczesne rozpoczęcie leczenia zapobiega rozwojowi łuszczki i blizn w spojówce i rogówce, umożliwia również zachowanie pełnej ostrości wzroku.
Nawracający przebieg choroby
Zakażenia chlamydiami mają przebieg przewlekły i nawracający, dlatego w przypadku nawrotu stanów zapalnych w spojówce konieczne jest ewentualne powtórne leczenie.
Zapobieganie chlamydiowemu zapaleniu spojówek
Należy pamiętać, że chlamydiowe zapalenia spojówek jest chorobą przenoszoną drogą płciową.
