Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Zespół suchego oka oraz zapalenie spojówek i rogówki w chorobach autoimmunologicznych

Pytanie nadesłane do redakcji

Dlaczego reumatoidalnemu zapaleniu stawów często towarzyszy zapalenie spojówek? Jak mogę dbać o oczy, by unikać zespołu suchości? Czy można temu zapobiegać?

Odpowiedział

dr med. Arkadiusz Pogrzebielski
Ośrodek Chirurgii Oka Prof. Zagórskiego w Krakowie
Oculus - Krakowskie Centrum Okulistyczne, Kraków
Scanmed, Szpital św. Rafała w Krakowie

Chorobom autoimmunologicznym (m.in. zespołowi Sjögrena, reumatoidalnemu zapaleniu stawów) niejednokrotnie towarzyszy zespół suchego oka i zapalenie spojówek i rogówki.

Leczenie choroby podstawowej może zmniejszyć dolegliwości ze strony oczu, jednak w wielu przypadkach zespół suchego oka towarzyszy tym pacjentom do końca życia. Celem leczenia jest zmniejszenie dolegliwości. Należy bowiem uświadomić sobie, że dostępne metody leczenia nie przywracają produkcji łez, a jedynie uzupełniają ilość łez nawilżających powierzchnię oka. Pamiętanie o tym rozwiewa nierealne oczekiwania i zapobiega utracie zaufania do prowadzącego lekarza.

W przypadku zdiagnozowania zespołu suchego oka niezwykle ważne jest zaprzestanie palenia tytoniu i unikanie wszelkiego rodzaju dymu, silnego wiatru, zimnego czy suchego powietrza. Należy również unikać czynników nieswoiście drażniących oczy, jak dym drzewny (np. z grila, kominka), środków dezynfekcyjnych stosowanych na pływalniach, czy smogu.

Test Schirmera służący ocenie warstwy wodnej filmu łzowego
Ryc. Test Schirmera służący ocenie warstwy wodnej filmu łzowego

Do osłony oczu można zakładać okulary z szerokimi oprawami. Osłaniając oczy, częściowo zmniejszają one narażenie na działanie wiatru. Istotne jest nawilżanie pomieszczeń, w których się przebywa i unikanie pomieszczeń klimatyzowanych.

W porozumieniu z prowadzącym internistą warto zmodyfikować leczenie ogólne, aby w miarę możliwości zmniejszyć dawki lub wyeliminować leki zmniejszające produkcję łez (np. leki przeciwhistaminowe, leki przeciwnadciśnieniowe, leki moczopędne, leki przeciwdepresyjne, leki nasenne, doustne środki antykoncepcyjne i wiele innych). W ulotkach stosowanych leków ogólnych warto sprawdzić, czy nie nasilają one objawów zespołu suchego oka.

Leczenie polega na nawilżaniu powierzchni oka preparatami sztucznych łez. Nie eliminują one objawów choroby, ale je znacząco zmniejszają. Niezwykle istotne jest, aby stosowane preparaty były wolne od środków konserwujących. Dłuższy czas utrzymywania się na powierzchni oka mają żele. U pacjentów opornych na inne leki można także zastosować biologiczny substytut łez, jakim jest surowica własnej krwi. Zawiera ona liczne czynniki wzrostu, immunoglobuliny i witaminy w stężeniach podobnych lub większych niż we łzach. Uważa się, że czynniki te mają korzystny wpływ na nabłonek i wywierają działanie lecznicze w przypadkach niegojących się uszkodzeń nabłonka rogówki i spojówki.

W przypadku ciężkich stanów zapalnych powierzchni oka towarzyszących zespołowi suchego oka stosuje się leki przeciwzapalne.

Po wyleczeniu stanu zapalnego towarzyszącego zespołowi suchego oka można zastosować specjalnie skonstruowane zatyczki do punktów łzowych. Korzystne efekty przynoszą one u 74–86% pacjentów. Zmniejszają konieczność bardzo częstego podawania środków nawilżających, ponieważ zatrzymują odpływ łez z worka spojówkowego.

03.12.2013

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Akcja „Polska to chory kraj”
    Jeśli każdego roku nowotwory są przyczyną śmierci ok. 100 tys. Polaków, a dostęp do leczenia raka jest na jednym z najniższych poziomów w Unii Europejskiej, jeśli średni czas oczekiwania na wizytę u endokrynologa wynosi 24 miesiące, a u kardiologa dziecięcego 12 miesięcy, jeśli na 1000 mieszkańców Polski przypada 2,4 lekarza, jeśli polskie szpitale są zadłużone na 14 mld złotych, to diagnoza musi brzmieć – Polska to chory kraj. Ale lekarze opracowali terapię. I apelują, aby rozpocząć ją jak najszybciej.
  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.