Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Operacje migdałków i gardła

dr n. med. Mariola Zagor, otorynolaryngolog
Klinika Otorynolaryngologii, Wydział Lekarsko-Dentystycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
lek. med. Paulina Czarnecka
Kliniczny Oddział Otolaryngologiczny, 4 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SP ZOZ we Wrocławiu
lek. med. Marlena Janoska-Jaździk
Samodzielny Publiczny Centralny Szpital Kliniczny w Warszawie
Operacje migdałków i gardła
Fot. pixabay.com

Operacje migdałków należą do najczęściej wykonywanych zabiegów w laryngologii.

Operacje migdałków podniebiennych

Operacje migdałków podniebiennych obejmują tonsylektomię i tonsylotomię.


Tonsylektomia polega na całkowitym usunięciu migdałka podniebiennego wraz z otaczającą go torebką. Przed wyłuszczeniem nastrzykuje się okolicę migdałków. Następnie kleszczykami chwyta się migdałek, a skalpelem nacina przedni łuk podniebienny (łuk podniebienno-językowy), aby przy pomocy specjalnej łyżki oddzielić migdałek wraz z torebką od otaczających tkanek. Migdałek oddzielany jest od tylnego łuku podniebiennego (łuk podniebienno-gardłowy) i od tylnej ściany gardła. Szypułę, która pozostała w dolnym biegunie migdałka odcina się pętlą. Krwawiące naczynia są podwiązywane. Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym u dzieci. U dorosłych można zastosować znieczulenie ogólne lub miejscowe.

Wskazania bezwzględne do tonsylektomii obejmują: nawracający ropień okołomigdałkowy (nawrót co najmniej 2 razy),podejrzenie rozrostu nowotworowego, usunięcie migdałka w celu uzyskania dostępu do przestrzeni przygardłowej. Kontrowersje budzą wskazania do zabiegu związane z nawracającymi stanami zapalnymi migdałków podniebiennych. W takich przypadkach wskazania do zabiegu należy ustalać indywidualnie dla każdego chorego.

Drugim zabiegiem na migdałkach podniebiennych jest tonsylotomia, czyli częściowe usunięcie tkanki migdałków podniebiennych. Podczas operacji usuwa się wystający spoza łuków podniebiennych fragment migdałka. Bezwzględnym wskazaniem do tonsylotomii są objawy zespołu obturacyjnego bezdechu sennego. Natomiast do wskazań względnych należą spowodowane przerostem migdałków utrudnione połykanie oraz zaburzenia mowy. Warto zaznaczyć, że o zabiegu decydują występujące objawy kliniczne, nie bezwzględna wielkość migdałków.

Jeśli migdałek podniebienny jest powiększony tylko po jednej stronie lekarz może podejrzewać zmianę nowotworową, dlatego niezbędna jest ocena histopatologiczna usuniętego migdałka. Najczęstszym guzem migdałka u dzieci jest chłoniak. Natomiast w wieku dojrzałym rak płaskonabłonkowy. Inne zaburzenia mogące powodować jednostronne powiększenie migdałka podniebiennego lub asymetrię migdałków to ciało obce w migdałku, guz przestrzeni przygardłowej powodujący wypchnięcie migdałka, kamień migdałka, tętniak erozyjny (tętniak tętnicy szyjnej).

Operacje migdałka gardłowego, czyli adenotomia

Adenotomia to zabieg polegający na usunięciu przerośniętej tkanki migdałka gardłowego (inaczej określanego jako III migdałek). Migdałek usuwa się specjalnym przyrządem zwanym adenotomem. Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym. Krwawienie podczas zabiegu ustępuje zwykle samoistnie. Rana pozostająca po usuniętym migdałku gardłowym przeważnie nie wymaga żadnego zaopatrzenia chirurgicznego. Adenotomię zazwyczaj wykonuje się u dzieci powyżej 3. roku życia, jednak gdy występują objawy można ją wykonać wcześniej.

Bezwzględne wskazania do adenotomii obejmują objawy zespołu obturacyjnego bezdechu sennego, niedrożność nosa, stałe oddychanie przez usta w czasie snu i czuwania. Do wskazań względnych do adenotomii należą współistnienie przerostu migdałka gardłowego z wysiękowym zapaleniem ucha środkowego, przewlekłym ropnym zapaleniem ucha środkowego, nawracającym ostrym zapaleniem ucha środkowego, nawracającym zapaleniem zatok, nawracającym zapaleniem gardła i dolnych dróg oddechowych, wady zgryzu, nieprawidłowe ukształtowanie twarzoczaszki.

Przeciwwskazania do operacji migdałków

Przeciwwskazaniami do tonsylektomii, tonsylotomii i adenotomii są zaburzenia układu krzepnięcia, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, wady anatomiczne (rozszczep podniebienia, rozdwojenie języczka, krótkie podniebienie). Najczęściej zabieg nie jest też wykonywany w ostrej fazie zakażeń tkanki limfoidalnej. Kwalifikacja do operacji migdałków jest podobna do tej przeprowadzanej w innych zabiegach chirurgicznych. Dlatego, także w przypadku tonsylektomii i adenotomii przeciwwskazaniem do zabiegu będą ciężkie choroby ogólnoustrojowe i zły stan ogólny pacjenta.

Powikłania operacji migdałków

Każda operacja wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań. Po tonsylektomii i adenotomii najczęstszym skutkiem niepożądanym jest krwawienie, które może wystąpić w trakcie operacji, bezpośrednio po niej lub kilka dni po zabiegu. Dlatego u pacjenta przed operacją wykonuje się badania układu krzepnięcia. W przypadku utrzymującego się krwawienia konieczne może okazać się założenie tamponady nosogardła. Do innych powikłań, które zdarzają się znaczniej rzadziej, należą bóle gardła, ból podczas przełykania, zaburzenia głosu, obrzęki języczka i podniebienia miękkiego mogące prowadzić do duszności.

Pacjent po operacyjnym usunięciu migdałków pozostaje w szpitalu minimum 24 godziny. Po około 8 godzinach od zabiegu możliwe jest picie wody, natomiast następnego dnia wprowadza się dietę lekkostrawną. Przez około tydzień zaleca się ograniczenie wysiłku fizycznego.

Operacje nowotworów gardła

Nowotwory złośliwe gardła najczęściej lokalizują się w części ustnej gardła. Leczenie obejmuje metody chirurgiczne, radio- i chemioterapię, często w skojarzeniu. Rodzaj terapii zależy od lokalizacji nowotworu, jego typu histologicznego oraz stopnia zaawansowania.

W leczeniu chirurgicznym niewielkich zmian możliwe jest miejscowe usunięcie i zamknięcie ubytku poresekcyjnego. Zaawansowane nowotwory oprócz wycięcia guza wymagają zazwyczaj usunięcia węzłów chłonnych szyi. Operacje nowotworów części ustnej gardła wykonuje się przez jamę ustną, jeśli guz jest niewielki, umiejscowiony powierzchownie. Najczęściej jednak trzeba usunąć guz poprzez rozszczepienie żuchwy lub poprzez gardło.

Raki gardła dolnego, rozpoznawane zwykle w zaawansowanym okresie choroby, wymagają rozległych operacji usunięcia krtani, gardła i szyjnej części przełyku z odtworzeniem drogi pokarmowej. Po leczeniu chirurgicznym raka gardła dolnego konieczna jest uzupełniająca radioterapia.

W okresie pooperacyjnym stosuje się antybiotykoterapię przez 7–10 dni. Żywienie odbywa się przez zgłębnik nosowo-żołądkowy przez 7–14 dni.

22.02.2018
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?