Pytanie nadesłane do redakcji
Moja córka ma 13 lat. Owłosienie łonowe i pod pachami rozwinęło się już 3 lata temu. Piersi też jej rosną, a brodawki mają brązowy kolor. Mimo to nie miała jeszcze pierwszej miesiączki. Czy coś jest nie tak?
Odpowiedziała
dr n. med. Ewa Krajewska-Siuda
endokrynolog, pediatra
Poradnia Endokrynologiczna
Centrum Chorób Serca UNICARDIA
Rozwój córki jest prawidłowy. Pierwsze objawy dojrzewania płciowego powinny wystąpić do 13. roku życia, a miesiączka do 16. roku życia.
Fizjologicznie dziewczynki rozpoczynają dojrzewanie płciowe w 8. roku życia. Kolejne etapy pokwitania to: powiększanie gruczołów piersiowych (brodawki przybierają ciemnoróżowe zabarwienie, pierś i brodawka są uniesione, czasami bolesne), pojawienie się owłosienia łonowego i pachowego. Charakterystyczny dla tego okresu jest także intensywny okres wzrastania zwany skokiem pokwitaniowym. Gdy zostanie osiągnięta tzw. masa ciała krytyczna, a tkanka tłuszczowa zajmuje 1 masy ciała, może wystąpić pierwsza miesiączka. Czas ten jest zmienny osobniczo i trudno go precyzyjnie przewidzieć.
Możemy spodziewać się, że miesiączka wystąpi nieco później, jeżeli:
- taki model występuje rodzinnie,
- w wywiadzie występują choroby przewlekłe (celiakia, mukowiscydoza, choroby nerek i serca, nowotwory itp.)
- dziecko systematycznie wykonuje nadmierny trening fizyczny połączony z restrykcjami kalorycznymi (sportowcy, tancerki).
Jeżeli dojrzewanie płciowe córki budzi Pani niepokój, warto porozmawiać z lekarzem prowadzącym, który, mam nadzieję, rozwieje Pani obawy, a jeżeli są wskazania, wykona niezbędne badania.
Piśmiennictwo:
Hochberg Z., Karger (red.): Practical Algorithms in Pediatric 1999Małecka-Tendera E., Krajewska-Siuda E.: Diagnostyka i terapia konstytucjonalnie opóźnionego wzrastania i dojrzewania. Klin. Pediatr. 2005; 2: 222-226
Romer T. E.: Endokrynologia kliniczna dla endokrynologa, internisty i pediatry. Springer PWN, Warszawa 1998
