Pytanie nadesłane do redakcji
Witam! Moja 3-letnia córka bardzo dużo pije w dzień i w nocy. Mierzyłam jej stężenie glukozy w godzinach wieczornych domowym aparatem i wynik to 108. Niepokoi mnie, że jest on chyba za wysoki. Słyszałam, że cukrzycę można odziedziczyć w genach - teść od lat zmaga się z tą chorobą. Proszę o radę, czy mam się czym niepokoić i robić dodatkowe badania. Z góry dziękuję i pozdrawiam.
Odpowiedział
lek. med. Wojciech Głodzik
specjalista chorób wewnętrznych i diabetologii
Ośrodek Leczenia Schorzeń Cywilizacyjnych ZPS Kraków
Stężenie glukozy 108 mg/dl (6 mmol/l w innych jednostkach) po posiłku czy też między posiłkami jest jak najbardziej wynikiem prawidłowym i nie budzi podejrzenia cukrzycy. Żeby doszło do wystąpienia objawów cukrzycy pod postacią zwiększonego pragnienia (polidypsji) i zwiększonego oddawania moczu (poliurii), stężenie glukozy musi być znacznie większe (zwykle >180 mg/dl [10 mmol/l]).
Co do dziedziczenia cukrzycy po dziadku, to odpowiedź utrudnia brak informacji o typie cukrzycy, na którą choruje teść. Są różne typy cukrzycy i w związku z tym ryzyko jest zróżnicowane. U małych dzieci zazwyczaj występuje cukrzyca typu 1, w etiopatogenezie której geny nie odgrywają decydującej roli, a przyczyny nie są dokładnie znane. W takim przypadku ryzyko rozwoju cukrzycy odnosi się zwykle do występowania choroby u krewnych I stopnia. Jeśli rodzice dziecka i rodzeństwo są zdrowi, to wydaje się, że ryzyko nie jest zwiększone. Zapewne jednak teść cierpi na cukrzycę typu 2 - dotyczącą najczęściej otyłych dorosłych.
Prawdopodobieństwo dziedziczenia u potomków jest wówczas większe (sięga około 20%), jednak wtedy choroba rozwinęłaby się u wnuczki w późniejszym wieku (zwykle po 40. rż.) i miałaby łagodniejszy przebieg. W prewencji cukrzycy typu 2 najważniejsze znaczenie ma zachowywanie zdrowego stylu życia - utrzymywanie prawidłowej masy ciała i aktywności fizycznej, o czym należy stale pamiętać. Genetyka cukrzycy to rozległy temat, rzadko występują również inne typy dziedziczenia, w tym tzw. cukrzyce monogenowe z bardzo dużym ryzykiem rozwoju choroby u potomstwa (przetrwała cukrzyca noworodkowa, mitochondrialna, MODY). W przypadku takiego rozpoznania rodzina prawdopodobnie zostałaby już przebadana na obecność ryzyka rozwoju choroby i już uzyskałaby Pani stosowne informacje.
Występowanie ww. objawów (polidypsji i poliurii) wymaga dalszej diagnostyki, aczkolwiek w opisywanym przypadku nie wydaje się, by ich przyczyną była cukrzyca. Należy jednak pamiętać, że podstawowym krokiem wykonywanym w celu rozpoznania cukrzycy jest badanie stężenia glukozy na czczo (prawidłowe stężenie glukozy w osoczu krwi żylnej na czczo wynosi 60-99 mg/dl [3,4-5,5 mmol/l]). Aby zobiektywizować objętości wypijanych płynów i wydalonego moczu, trzeba takie informacje zanotować dla jednej doby. W celu ustalenia dalszego postępowania należy udać się do lekarza rodzinnego, zasadne wydaje się również wykonanie co najmniej badania ogólnego moczu i oznaczenia stężenia kreatyniny. Najczęściej polidypsja jest określana jako „nawykowa” i nie jest groźna dla zdrowia, a postępowanie lecznicze polega na wyeliminowaniu z diety słodkich oraz gazowanych napojów i zastąpieniu ich niegazowaną, nisko zmineralizowaną wodą mineralną.
