Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Nadmierne pragnienie

lek. Kornel Gajewski
Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii
SP CSK im. prof. K. Gibińskiego SUM w Katowicach
Nadmierne pragnienie
Fot. pixabay.com

Co to jest nadmierne pragnienie i jaki jest mechanizm jego powstawania?

Za nadmierne pragnienie uznaje się utrzymującą się potrzebę przyjmowania płynów w ilości co najmniej 2,5 litra dziennie. Uczucie pragnienia związane jest ze stężeniem elektrolitów we krwi – przede wszystkim sodu, zmniejszeniem objętości krwi (np. po krwawieniu), zaburzeniami hormonalnymi i nerwowymi. W ciele człowieka znajdują się liczne receptory reagujące na zmiany zagęszczenia krwi, które przekazują sygnały do układu nerwowego o konieczności pobudzenia lub hamowania uczucia pragnienia.

Jakie są najczęstsze przyczyny nadmiernego pragnienia?

Nadmierne pragnienie nie zawsze jest objawem choroby, może występować u osób w pełni zdrowych w różnych sytuacjach. Należą do nich znaczna aktywność fizyczna, wysoka temperatura otoczenia, spożywanie słonych lub pikantnych posiłków, przyjmowanie dużej ilości słodkich napojów, spożywanie alkoholu, ciąża.

Nadmierne pragnienie w tych sytuacjach wynika z fizjologicznych reakcji organizmu na zaistniałe warunki, zwykle ustępuje wraz z zaprzestaniem danej aktywności.

Wzmożone pragnienie może także wskazywać na obecność istotnych problemów zdrowotnych. Może być objawem nadmiernej utraty wody z organizmu lub zaburzeń przyjmowania wody.

Nadmierna utraty wody z organizmu może odbywać się przez nerki i wiązać z cukrzycą, moczówką prostą centralną, moczówką prostą nerkową, przewlekłą chorobą nerek, przyjmowaniem leków moczopędnych (diuretyków), mannitolu. Inną drogą nadmiernej utraty wody może być przewód pokarmowy – biegunka, wymioty oraz skóra, w przypadku gorączki, zlewnych potów, urazów lub oparzeń.

Zaburzenia przyjmowania wody mogą być spowodowane chorobami podwzgórza (np. w sarkoidozie, histiocytozie X), uczuciem suchości w ustach (zespół Sjögrena, przyjmowanie leków: tiorydazyna, chlorpromazyna, cholinolityki, jak atropina, palenie tytoniu i inne) lub wiązać się z zaburzeniami psychicznymi (np. polidypsja psychogenna). Ponadto zwiększone pragnienie może być wynikiem innych zaburzeń endokrynologicznych, jak np. pierwotny hiperaldosteronizm (zespół Conna), nadczynność przytarczyc czy nadczynność tarczycy.

Co robić w razie wystąpienia nadmiernego pragnienia?

W przypadku rozpoznania u siebie nadmiernego pragnienia, w pierwszej kolejności należy zastanowić się nad możliwymi prostymi przyczynami jego zaistnienia – przeanalizować niedawną aktywność fizyczną, dietę, warunki pogodowe. Gdy nadmierne pragnienie nie ustępuje nawet po wypiciu znacznej ilości wody, utrzymuje się przewlekle i towarzyszą mu inne objawy, jak np. duże ilości oddawanego moczu, utrata masy ciała, nadmierny apetyt, obrzęki, zmęczenie i senność, zaburzenia widzenia – należy udać się do lekarza w celu wyjaśnienia przyczyn dolegliwości.

Co zrobi lekarz, jeśli zgłosimy się z objawem nadmiernego pragnienia?

W pierwszej kolejności lekarz zapyta o historię przebytych i towarzyszących chorób. Należy koniecznie przygotować listę przyjmowanych leków, w tym preparatów ziołowych i dostępnych bez recepty oraz suplementów diety. W trakcie wizyty lekarz może zapytać o następujące rzeczy:

  • jak długo występują dolegliwości?
  • czy nadmiernemu pragnieniu towarzyszy wzmożone wydalanie moczu, obrzęki i inne objawy?
  • czy wzmożone pragnienie pojawiło się nagle, czy narastało stopniowo?
  • czy pragnienie związane jest z porą dnia?
  • czy w ostatnim czasie nastąpiły zmiany w sposobie żywienia lub aktywności fizycznej?
  • czy zmienił się apetyt?
  • czy zmieniła się masa ciała?
  • czy w ostatnim czasie wystąpiła gorączka, nadmierna potliwość?

Następnie lekarz zbada pacjenta. W dalszej kolejności, w zależności od potrzeby, lekarz może zlecić badania laboratoryjne krwi i moczu, takie jak:

  • morfologia krwi ze szczególnym uwzględnieniem ilości erytrocytów i hematokrytu,
  • stężenie glukozy we krwi,
  • stężenie kreatyniny,
  • poziomy elektrolitów (sodu, potasu, wapnia),
  • osmolalność osocza i moczu,
  • badanie ogólne moczu ze szczególnym uwzględnieniem ciężaru właściwego moczu (informuje o stopniu zagęszczenia moczu).

W zależności od wyników badania lekarskiego oraz badań dodatkowych, lekarz zleca kolejne badania i testy mające na celu postawienie diagnozy. Niektóre badania wymagają przyjęcia pacjenta do szpitala.

09.11.2017

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?