Zaburzenia pożądania

Pożądanie seksualne u kobiet – czym jest i jak się objawia

Pożądanie seksualne stanowi zespół reakcji emocjonalnych i przeżyć, będących psychiczną reprezentacją biologicznego popędu seksualnego.

Objawy i przejawy prawidłowego pożądania seksualnego

Do naturalnych reakcji związanych z aktywnością tej funkcji psychiki należą:

• ogólne zainteresowanie tematyką życia seksualnego
• fantazjowanie na temat partnerów i różnych form realizacji seksualnej
• reagowanie na bodźce natury seksualnej (np. flirtowanie)
• motywacja do osiągania podniecenia seksualnego
• dążenie do spełnienia w formie stosunku seksualnego lub masturbacji.

Brak pożądania u kobiet – na czym polega

Brak lub ograniczenie pożądania wiąże się z zahamowaniem niektórych lub wszystkich wymienionych aspektów przeżywania.

Kiedy spadek pożądania nie jest zaburzeniem?

Okresy ograniczenia siły pożądania zdarzają się wśród kobiet całkowicie zdrowych, w rozmaitych sytuacjach, np. takich jak opieka nad niemowlęciem, choroba lub żałoba, czas bezpośrednio po rozstaniu z partnerem itp.

Kiedy brak pożądania staje się zaburzeniem?

O zaburzeniu mówi się zwykle wtedy, kiedy zmniejszenie lub brak pożądania wykracza poza przyjęte normy związane z cyklem życiowym czy długością trwania związku (np. fantazjowanie o partnerze jest nasilone głównie w pierwszych miesiącach, czy latach relacji seksualnej) oraz stanowi istotny problem dla kobiety.

Skutki obniżonego pożądania seksualnego

Zmniejszone pożądanie oddziałuje zazwyczaj negatywnie na częstość podejmowania aktywności seksualnej oraz płynącą z niej satysfakcję.

Przyczyny zaburzeń pożądania u kobiet

Przyczyny zaburzeń pożądania wiążą się z jego biologicznym i psychicznym wymiarem.

Czynniki hormonalne i neurologiczne

Wśród czynników biologicznych znaczenie mają zakłócenia wzajemnie powiązanych układów: hormonalnego (estrogeny i androgeny, oksytocyna i hamująca reakcje seksualne prolaktyna) oraz nerwowego (układ limbiczny mózgu, główny neuroprzekaźnik – dopamina). Mogą się one pojawić w przebiegu różnych chorób – psychicznych (np. depresja) i somatycznych (np. choroby wątroby) oraz w wyniku przyjmowania substancji toksycznych (np. alkohol) i leków (np. przeciwpadaczkowych lub przeciwdepresyjnych).

Psychiczny wymiar pożądania seksualnego

Na wymiar psychiczny składają się elementy poznawcze (np. fantazjowanie, zainteresowanie seksem, dążenie do utrzymania związku z partnerem) i motywacyjne (dążenie do intymności, przyjemności, podniecenia i zaspokojenia pożądania). Zakłócenie w tych obszarach może wynikać z trudności w relacji partnerskiej, zaburzeń lękowych i osobowości, cechujących się przeżywaniem sprzecznych tendencji do realizacji i blokowania potrzeb seksualnych w związku np. z lękiem przed odrzuceniem lub przekonaniami zawierającymi zakaz czerpania przyjemności z seksu i swobodnego wyboru partnera.

Diagnostyka zaburzeń pożądania u kobiet

Leczenie zaburzeń pożądania wymaga przeprowadzenia najpierw przez lekarza seksuologa szczegółowej i kompleksowej diagnostyki, uwzględniającej: badania hormonalne (często wraz z konsultacją ginekologiczną lub endokrynologiczną), stan psychiczny, jakość aktualnej relacji partnerskiej (w tym celu kobieta może być zaproszona na spotkanie razem z partnerem), historię wcześniejszych relacji seksualnych i rozwoju psychoseksualnego oraz wywiad dotyczący aktualnego stanu libido.

Wywiad seksuologiczny – jakie pytania może zadać lekarz

Ten ostatni może zawierać pytania o 

• poziom zainteresowania seksem
• częstość i jakość snów erotycznych i fantazji seksualnych
• aktywność autoerotyczną (masturbacja)
• okoliczności narastania lub zmniejszania się zainteresowania seksem (np. zależnie od partnera)
• częstość odbywania stosunków seksualnych
• ewentualnych problemów seksualnych partnera
• innych dysfunkcji badanej.

Leczenie zaburzeń pożądania – dobór terapii

Po wykonaniu pełnej diagnostyki lekarz proponuje formę leczenia odpowiednią do przyczyny (lub przyczyn) zaburzenia.

Psychoterapia i leczenie hormonalne

Najczęściej będzie to psychoterapia indywidualna lub terapia pary, a w przypadku wykrycia zakłóceń hormonalnych, leczenie ukierunkowane na ich przyczynę.

Zmiana stylu życia i leczenie uzupełniające

Dodatkowo lekarz może zalecić zmiany stylu życia (np. porzucenie palenia papierosów, bądź picia alkoholu, dietę, aktywność fizyczną itp.), leczenie specjalistyczne – ginekologiczne, internistyczne, leczenie seksuologiczne partnera (w przypadku dysfunkcji partnera jako pierwotnej przyczyny obniżenia pożądania u kobiety) oraz leczenie psychiatryczne (np. w przypadku stwierdzenia nerwicy lub depresji).