×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Stenoza, zwężenie kanału kręgowego

Pytanie nadesłane do redakcji

Mam bardzo silne bóle nóg, przy coraz krótszym wysiłku podczas chodzenia pieszo. Ból nóg odczuwam jakby był zlokalizowany w łydkach i jednoczesny ból kręgosłupa piersiowo-lędźwiowego. W 2005 r. miałam operację z powodu całkowitego wypadnięcia jądra miażdżystego L5 S1, na wyższych poziomach było wysunięcie, ale nie tak drastyczne. Operację wykonano w ostatniej chwili, ponieważ mógł pozostać niedowład nóg, który na szczęście ustąpił po operacji, po jakimś czasie. Przed operacją w 2005 r. również miałam bóle nóg, coraz silniejsze, po operacji bóle nóg podczas chodzenia ustały.
Od roku nasilają się z powrotem, dlatego kojarzę je z kręgosłupem. Czy to możliwe, że ból jest z nim związany i w jaki sposób to działa. Dodam, że interesuje się medycyną i rozumiem medyczne określenia oraz bardzo pomaga mi pełne zrozumienie problemu. Dodatkowo cierpię na ciągle przewlekłe zmęczenie od bardzo wielu lat oraz nadpotliwość przy wysiłku, stresie, pospiechu, mam dosłownie mokre plecy, głowę razem z włosami, pomijam już stopy. Czy można to kojarzyć z kręgosłupem? Proszę o rozpatrzenie objawów i nieszufladkowanie mnie, jeśli dodam, że leczę się dodatkowo na nerwicę lękową oraz depresję, bo pomimo leków również jestem spocona przy najmniejszym wysiłku. Co to jest i jak sobie z tym poradzić?

Odpowiedziała

dr med. Grażyna Zwolińska
Specjalista neurolog

Stenoza, czyli zwężenie kanału kręgowego powstaje najczęściej w wyniku stopniowego rozwoju zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, zwykle po 40. roku życia i częściej u mężczyzn. Jest to stan, kiedy dochodzi do dysproporcji między objętością kanału kręgowego a jego zawartością. Zwężenie może wynikać ze zmian kostnych lub zmian w tkankach miękkich, takich jak więzadła, opony. Zwężenie może dotyczyć szerokości samego kanału kręgowego, a także kanałów korzeniowych i otworów międzykręgowych, przez które kanał kręgowy opuszczają nerwy korzeniowe, które tworzą później sploty i nerwy obwodowe, może obejmować jeden lub kilka segmentów kręgosłupa. W tych stanach obserwuje się zmiany chorobowe w postaci zwyrodnienia krążków międzykręgowych (dysków) z obniżeniem ich wysokości, kręgozmyk, wyrośla kostne (osteofity), a także zmiany w tkankach miękkich, jak przerost więzadła żółtego lub więzadła podłużnego tylnego. Zmiany te wywołują ucisk na opony, korzenie nerwowe i naczynia krwionośne, co w konsekwencji daje niedokrwienie korzeni nerwowych. Rozwojowi tego typu zmian może sprzyjać wrodzona wąska budowa kanału kręgowego.

Zwężenie kanału kręgowego powoduje bóle w odcinku lędźwiowym kręgosłupa z promieniowaniem do obu kończyn dolnych, drętwienie nóg i uczucie ich osłabienia. Pacjent, aby zmniejszyć występujące dolegliwości chodzi pochylony, podczas leżenia najchętniej przyjmuje pozycję ze zgiętymi nogami w stawach biodrowych. Dolegliwości nasilają się podczas chodzenia i mogą wywołać tzw. chromanie neurogenne. Po przejściu określonej długości występuje ból w obu kończynach dolnych, niekiedy o znacznym nasileniu, który zmusza do zatrzymania się. Ból ten nie ustępuje po zatrzymaniu się i konieczności pozostawania w pozycji stojącej, ustępuje, kiedy pacjent kuca, siada lub kładzie się. Uważa się, że przyczyną tych objawów jest wielopoziomowe upośledzenie przepływu żylnego. W celu potwierdzenia takiego rozpoznania wskazane jest wykonanie badania rentgenowskiego i rezonansu magnetycznego z obliczeniem szerokości kanału kręgowego. Jednak, gdy stenoza wynika ze zmian w tkankach miękkich, to RTG może dać wynik fałszywie ujemny, zmiany takie uwidacznia dopiero MRI.

Leczenie zachowawcze to leki przeciwbólowe oraz leki poprawiające krążenie krwi, jak pentoksyfilina. Bardzo duże znaczenie mają regularne ćwiczenia, koniecznie po odpowiednim przeszkoleniu przez rehabilitanta. Wskazany jest powolny marsz, najlepiej pod górę. Zabieg operacyjny to szerokie odbarczenie kanału kręgowego z usunięciem struktur uciskających na elementy naczyniowo-nerwowe (np. laminektomia) oraz najczęściej jednocześnie usztywnienie - stabilizacja operowanego odcinka kręgosłupa. Ze względu na rozległość takiego zabiegu wskazaniem są bardzo nasilone dolegliwości bólowe nieustępujące po leczeniu zachowawczym i zaburzenia funkcji pęcherza moczowego.

W rozpoznaniu różnicowym należy rozważyć, że dolegliwości bóle kończyn dolnych podczas chodzenia mogą być także wywołane zmianami miażdżycowymi w tętnicach kończyn, które powodują objaw zwany chromaniem przestankowym. Bóle występują podczas chodzenia i ustępują po krótkotrwałym zatrzymaniu się i utrzymaniu pozycji stojącej, aby ponownie pojawić się przy kolejnej próbie chodzenia.

Uczucie zmęczenia jest skargą pacjentów od dawna, zwykle towarzyszy innym chorobom, niekiedy nasila się tak, że dominuje w obrazie klinicznym i tak się dzieje w zespole przewlekłego zmęczenia. Są opracowane kryteria rozpoznania tego zespołu. Głównym objawem jest występowanie uczucia zmęczenia co najmniej przez 6 miesięcy w sposób stały lub nawrotowy, które nie ustępuje mimo odpoczynku i jest tak silne, że wpływa na działania osobiste i zawodowe choregu (konieczne jest wykluczenie innego schorzenia somatycznego lub psychicznego, które objawia się uczuciem zmęczenia). Jest także wiele innych objawów w tym zespole, jak bóle gardła, bóle mięśniowe, bóle głowy, zaburzenia pamięci i koncentracji, nadmierna senność lub bezsenność. Stwierdza się zaburzenia immunologiczne, nie udało się znaleźć czynnika etiologicznego, leczenie jest trudne.

Za objawy, takie jak nadmierne pocenie się w różnych sytuacjach życiowych może być odpowiedzialny układ autonomiczny, który zawiaduje różnymi naszymi reakcjami bez udziału naszej woli. W wyniku pobudzenia jego części współczulnej dochodzi po poszerzenia źrenic, przyspieszenia rytmu serca, wzrostu ciśnienia krwi, poszerzenia naczyń krwionośnych na skórze (zaczerwienienie się), przyspieszenia perystaltyki jelit, a także do bardzo szybko występującego i nadmiernego pocenia się. Ośrodki tego układu znajdują się w mózgu i rdzeniu kręgowym. Bardzo trudne jest badanie funkcjonowania tego układu, najczęściej rozpoznanie można ustalić na podstawie wnikliwego wywiadu i oceny w próbach testowych, które wykonują wyspecjalizowane poradnie.

27.03.2015

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.