Pytanie nadesłane do redakcji
Borykam się z takim problemem, że powietrze samoistnie cofa się gdzieś z układu pokarmowego. Czuję wtedy drgania w okolicach mostka, nawet kłucie. Jest to o tyle denerwujące, że pomimo dyskomfortu wydaję wtedy dźwięki, może nieco podobne do rechotu żaby. Co może być tego przyczyną?
Odpowiedziała
lek. med. Magdalena Przybylska-Feluś
Klinika Gastroenterologii UJ CM w Krakowie
Obecność powietrza w przewodzie pokarmowym jest czymś normalnym. Jego źródła w górnym odcinku przewodu pokarmowego to przede wszystkim powietrze połknięte podczas posiłków (szacunkowo z każdym kęsem spożywamy nawet do 3-4 ml powietrza). Kolejnym źródłem powietrza są napoje z zawartością dwutlenku węgla, jak np. gazowana woda mineralna, napoje gazowane oraz substancje, które w zetknięciu z kwasem solnym uwalniają gaz. Nadmierne połykanie powietrza nazywane jest aerofagią.
Nadmiar powietrza jest usuwany podczas rozluźnienia dolnego zwieracza przełyku. W trakcie odbijania powietrze przedostaje się do przełyku na skutek obniżenia napięcia jego zwieracza górnego podczas wdechu, równocześnie dochodzi do obniżenia ciśnienia w klatce piersiowej i w efekcie powietrze jest „zasysane” do dolnej części przełyku. Ale nie całe powietrze jest usuwane w ten sposób - część dostaje się ponownie do żołądka, powiększając znajdującą się w nim bańkę gazu i czasami nasilając dyskomfort. Usuwaniu nadmiaru powietrza z żołądka mogą towarzyszyć różne efekty akustyczne związane m.in. z rezonowaniem powietrza.
Powietrze może też przechodzić do dalszych odcinków przewodu pokarmowego.
Przedstawione objawy mogą wynikać z aerofagii. Z reguły takie objawy są uciążliwe, ale nie są związane z patologią. W rzadkich przypadkach takie objawy mogą być związane z zaburzeniami w obrębie dolnego zwieracza przełyku, zaburzeń motoryki przełyku i/lub żołądka.
Kłucie w klatce piersiowej może wynikać z zarzucania treści pokarmowej z żołądka podczas odbijania powietrza. Konieczne jest też wykluczenie innych przyczyn tego objawu - np. przyczyn kardiologicznych.
Proponuję konsultację „na żywo” u lekarza, np. rodzinnego/internisty, który uzupełni wywiad, zbada fizykalnie i ustali dalsze postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne.
Piśmiennictwo:
Konturek S. (red.): Gastroenterologia i hepatologia kliniczna. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.Szczeklik A. (red.): Choroby wewnętrzne, t. I. Medycyna Praktyczna, Kraków 2007.
Zych W.: Odbijanie
