Fluconazin - syrop

Substancją czynną preparatu jest flukonazol, chemioterapeutyk z grupy pochodnych triazolu o działaniu przeciwgrzybiczym. Skuteczny wobec wielu gatunków drożdżaków, kryptokoków oraz innych grzybów chorobotwórczych, w tym w leczeniu zakażeń układowych i wewnątrzczaszkowych, zarówno u osób z prawidłową jak i z upośledzoną odpornością. Działanie flukonazolu prowadzi do zahamowania syntezy ergosterolu, niezbędnego składnika błony komórkowej grzybów. Błona komórkowa ulega uszkodzeniu, czego konsekwencją jest śmierć komórki grzyba.

Po podaniu doustnym flukonazol dobrze się wchłania, a jego stężenie w osoczu osiąga 90% wartości stężenia uzyskiwanego po podaniu dożylnym. Wchłanianie nie jest zaburzone przez spożycie pokarmu. Flukonazol dobrze przenika do wszystkich płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego, w przeciwieństwie do innych pochodnych azolowych. W tkankach zrogowaciałych (skóra, naskórek, paznokcie) uzyskuje stężenie większe niż w osoczu. Przenika przez łożysko oraz do mleka kobiet karmiących. Charakteryzuje się długim okresem półtrwania (około 30 godzin), co pozwala na zastosowanie dawki jednorazowej w niektórych wskazaniach oraz na podawanie leku w pojedynczej dawce dobowej.

Preparat jest wskazany w leczeniu następujących zakażeń wywołanych przez grzyby drożdżakopodobne:

• kandydoza pochwy

• kandydoza jamy ustnej i przełyku

• kandydozy układowe (kandydemia, kandydoza rozsiana, kandydoza płuc, kandydoza dróg moczowych, kandydoza otrzewnej)

• kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

• kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u chorych na AIDS

• grzybice skóry

oraz w zapobieganiu:

• kandydozie u osób z grup zwiększonego ryzyka, w tym osoby po przeszczepach narządów, z nowotworami złośliwymi i chorzy poddawani chemioterapii i/lub radioterapii.

Niestety, nawet jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu, nie zawsze można go stosować. Nie możesz stosować preparatu, jeżeli jesteś uczulony (wykazujesz nadwrażliwość) na którykolwiek składnik preparatu lub inne pochodne azolowe.

Przeciwwskazane jest równoległe stosowanie preparatu i leków, takich jak: astemizol, cisapryd, pimozyd, terfenadyna.

Niektóre choroby i inne okoliczności mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania lub wskazanie do zmiany dawkowania preparatu. W pewnych sytuacjach może okazać się konieczne przeprowadzanie określonych badań kontrolnych.

U niektórych osób, zwłaszcza u chorych ze współistniejącymi poważnymi chorobami, takimi jak AIDS lub choroby nowotworowe, stosowanie flukonazolu może być związane z wystąpieniem zaburzeń czynności wątroby, nerek oraz parametrów hematologicznych i biochemicznych. Bardzo rzadko obserwowano ciężkie uszkodzenia wątroby (włącznie z martwicą wątroby), które mogły też być związane ze stosowaniem innych leków działających toksycznie na wątrobę oraz z samym ciężkim przebiegiem choroby współistniejącej.

Prawdopodobnie wielkość dawki, czas trwania leczenia, płeć i wiek chorego nie mają jednoznacznego związku z wystąpieniem przypadków toksycznego działania na wątrobę. Jeżeli w badaniach parametrów czynności wątroby wystąpią nieprawidłowości, konieczne jest ścisłe monitorowanie chorego. Jeżeli wystąpią objawy mogące świadczyć o uszkodzeniu wątroby, takie jak: znaczna astenia (ciągłe osłabienie, znużenie), ciemna barwa moczu, jasny stolec, żółtaczka, nudności lub wymioty czy brak łaknienia, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem; konieczne może być zaprzestanie stosowania preparatu.

Rzadko stosowanie preparatu może być związane z wystąpieniem ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa i Johnsona, martwica toksyczna rozpływna naskórka lub rumień wielopostaciowy. Chorzy na AIDS są bardziej narażeni na rozwój ciężkich reakcji skórnych. Jeżeli w okresie stosowania preparatu u chorych leczonych z powodu grzybic powierzchniowych wystąpi wysypka, należy przerwać stosowanie preparatu i skonsultować się z lekarzem. Jeżeli wysypka wystąpi u chorych leczonych z powodu inwazyjnych grzybic układowych, leczenie zwykle jest kontynuowane i prowadzona jest uważna obserwacja chorego; jednakże wystąpienie zmian pęcherzykowych lub rumienia wielopostaciowego jest wskazaniem do przerwania leczenia.

Stosowanie flukonazolu może też być związane z wystąpieniem reakcji polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS).

Jeżeli kiedykolwiek wystąpiły u Ciebie reakcje nadwrażliwości na leki lub inne alergeny, skonsultuj się z lekarzem przed zastosowaniem preparatu. Rzadko stosowanie preparatu może być związane z wystąpieniem ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym reakcji anafilaktycznej.

Należy wziąć pod uwagę, że niektóre gatunki drożdżaków (inne niż C. albicans) mogą być oporne na flukonazol.

U niektórych osób, stosowanie preparatu może być związane z wydłużeniem odstępu QT w zapisie EKG. U osób z grupy zwiększonego ryzyka mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca, w tym stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia zaburzenia typu torsade de pointes. Zwiększone ryzyko dotyczy szczególnie osób:

• z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem odstępu QT w zapisie EKG

• z kardiomiopatią, zwłaszcza w przypadku niewydolności serca

• z rzadkoskurczem zatokowym

• z zaburzeniami rytmu serca

• przyjmujących równolegle leki wpływające na wydłużenie odstępu QT (leki nie metabolizowane z udziałem izoenzymu 3A4 cytochromu P450)

• z zaburzeniami elektrolitowymi (zwłaszcza ze zmniejszonym stężeniem potasu, magnezu lub wapnia).

Równoległe stosowanie innych leków wydłużających odstęp QT oraz metabolizowanych przez izoenzym 3A4 cytochromu P450 jest przeciwwskazane.

Informacje dodatkowe o pozostałych składnikach preparatu:

• preparat zawiera maltitol; osoby z dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy nie powinny stosować tego preparatu; maltitol może mieć lekkie działanie przeczyszczające;

• preparat zawiera glikol propylenowy:

- jednoczesne stosowanie innych substratów dehydrogenazy alkoholowej, takich jak np. etanol, może powodować ciężkie działania niepożądane u dzieci w wieku do 5 lat; przed podaniem preparatu dzieciom z tej grupy wiekowej należy skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza gdy dziecko przyjmuje inne leki zawierające glikol propylenowy lub etanol;

- glikol propylenowy przenika przez łożysko oraz do mleka kobiety karmiącej piersią i może powodować działania niepożądane;

- glikol propylenowy może wywierać działania niepożądane u osób z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby (zwiększone ryzyko ostrej martwicy kanalików nerkowych, ostrej niewydolności nerek i zaburzeń czynności wątroby); chorzy z tej grupy powinni pozostawać pod nadzorem lekarza;

• preparat zawiera etanol (0,361 mg/ml); mała ilość alkoholu nie będzie powodowała zauważalnych skutków.

Czy ten preparat ma wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów?

Nie stwierdzono istotnego wpływu preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń/maszyn.

Preparat może jednak powodować działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, drgawki lub złe samopoczucie, które mogą upośledzać sprawność psychofizyczną i zdolność prowadzenia pojazdów oraz obsługiwania urządzeń/maszyn. Osoby, u których wystąpią powyższe objawy, powinny powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń/maszyn.

Preparat ma postać syropu do stosowania doustnego. Stosuj preparat zgodnie z zaleceniami lekarza. Nie przekraczaj zaleconych dawek, ponieważ nie zwiększy to skuteczności działania leku, a może zaszkodzić Twojemu zdrowiu i życiu. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania preparatu, skonsultuj się z lekarzem.

Dorośli:

Kandydoza pochwy: 150 mg (30 ml syropu) jednorazowo.

Kandydoza jamy ustnej: 50 mg (10 ml syropu) raz na dobę, w ciężkich przypadkach 100 mg (20 ml syropu) raz na dobę, przez 7–14 dni (u chorych z ciężkim upośledzeniem odporności leczenie może trwać dłużej).

Kandydoza przełyku: 50 mg (10 ml syropu) raz na dobę, w ciężkich przypadkach 100 mg (20 ml syropu) raz na dobę, zwykle przez 14–30 dni.

Kandydozy układowe (kandydemia, kandydoza rozsiana, kandydoza płuc, kandydoza dróg moczowych, kandydoza otrzewnej): 400 mg (80 ml syropu) w pierwszej dobie, następnie 200 mg (40 ml syropu) na dobę. W zależności od odpowiedzi klinicznej, lekarz może zwiększyć dawkę do 400 mg (80 ml syropu) na dobę. Czas leczenia zależy od odpowiedzi klinicznej.

Kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 400 mg (80 ml syropu) w pierwszej dobie, następnie 200–400 mg (40–80 ml syropu) raz na dobę. Czas leczenia zależy od odpowiedzi klinicznej, zwykle co najmniej 6–8 tygodni.

Zapobieganie nawrotom kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u chorych na AIDS: 100–200 mg (20–40 ml syropu) na dobę.

Grzybice skóry: 50 mg (10 ml syropu) raz na dobę, przez 2–4 tygodni, a w przypadku grzybicy stóp do 6 tygodni. Czas leczenia nie powinien być dłuższy niż 6 tygodni.

Zapobieganie zakażeniom drożdżakowym (kandydozie) u chorych z obniżoną odpornością wynikającą z neutropenii po chemio- lub radioterapii: 50–400 mg (10–80 ml syropu) raz na dobę, zależnie od stopnia ryzyka wystąpienia zakażenia. W przypadku ryzyka długotrwałej neutropenia, np. po przeszczepieniu szpiku kostnego, stosuje się 400 mg (80 ml syropu) raz na dobę. Lekarz rozpocznie leczenie na kilka dni przed spodziewanym wystąpieniem neutropenii i zaleci kontynuowanie leczenia jeszcze przez 7 dni po ustąpieniu neutropenii (liczba neutrofilów większa niż 1000/µl).

Dzieci po 1. roku życia:

Kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku: 6 mg/kg masy ciała w pierwszej dobie, następnie 3 mg/kg masy ciała na dobę.

Kandydozy układowe: 6–12 mg/kg masy ciała na dobę.

Kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 6–12 mg/kg masy ciała na dobę.

Zapobieganie zakażeniom drożdżakowym (kandydozie) u dzieci z obniżoną odpornością wynikającą z neutropenii po chemio- lub radioterapii: 3–12 mg/kg masy ciała na dobę.

U dzieci dawka maksymalna wynosi 400 mg (80 ml syropu) na dobę.

Ze względu na niewystarczające doświadczenie kliniczne nie określono bezpieczeństwa stosowania flukonazolu w drożdżycach narządów płciowych u dzieci i młodzieży i nie zaleca się jego stosowania w tych przypadkach. Jeśli lekarz uzna takie leczenie za absolutnie konieczne, zaleci odpowiednie dawkowanie.

Specjalne grupy chorych:

U osób w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek nie ma konieczności dostosowania dawkowania.

Jednorazowe zastosowanie flukonazolu u chorych z niewydolnością nerek nie wymaga dostosowania dawkowania.

U osób z zaburzeniami czynności nerek, jeżeli klirens kreatyniny jest większy niż 50 ml/min nie ma konieczności dostosowania dawkowania. Jeżeli klirens kreatyniny jest mniejszy niż 50 ml/min konieczne jest dostosowanie dawkowania przez lekarza. Zwykle w pierwszej dobie lekarz zaleci przyjęcie standardowej dawki, a następnie zmniejszy kolejne dawki o połowę. W przypadku chorych poddawanych dializom, zalecona dawka powinna być przyjmowana po każdej dializie.

Sposób przyjmowania:

Można przyjmować niezależnie od posiłku.

W okresie ciąży nie stosuj żadnego leku bez konsultacji z lekarzem!

Bardzo ważne jest, aby przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w okresie ciąży lub w okresie karmienia piersią skonsultować się z lekarzem i wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość potencjalne zagrożenia i korzyści związane ze stosowaniem danego leku. Jeżeli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę, poinformuj o tym lekarza przepisującego receptę na ten lek.

Nie należy stosować preparatu u kobiet w ciąży ani u kobiet w wieku rozrodczym, które mogą zajść w ciążę.

Flukonazol może zwiększać ryzyko samoistnego poronienia oraz zwiększać ryzyko wad wrodzonych; jednakże związek przyczynowo-skutkowy między stosowaniem flukonazolu a występowaniem wad wrodzonych jest niepewny.

Po przyjęciu jednorazowej dawki, a przed zajściem w ciążę, zalecany jest co najmniej tygodniowy odstęp. Kobiety w wieku rozrodczym stosujące preparat przez dłuższy okres czasu powinny skonsultować się z lekarzem w sprawie stosowania skutecznej metody zapobiegania ciąży w okresie leczenia oraz przez tydzień po przyjęciu ostatniej dawki.

Flukonazol przenika do mleka kobiety karmiącej. W okresie leczenia nie należy karmić piersią. Wyjątkowo, po przyjęciu jednorazowej dawki flukonazolu wynoszącej 200 mg lub mniej, karmienie piersią może być kontynuowane, co wymaga jednak konsultacji z lekarzem.

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również o tych, które są wydawane bez recepty.

Przeciwwskazane jest równoległe stosowanie flukonazolu i leków, takich jak: astemizol, cisapryd, pimozyd, terfenadyna, chinidyna, erytromycyna (flukonazol może wpływać na zwiększenie stężenia tych leków, z czym może być związane wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG i wystąpienie zagrażających życiu komorowych zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes).

Ryfampicyna zmniejsza ogólnoustrojową ekspozycję na flukonazol oraz skraca czas jego półtrwania. W trakcie równoległego stosowania tych leków konieczne jest dostosowanie dawkowania flukonazolu.

Leki moczopędne z grupy tiazydów (np. hydrochlorotiazyd) mogą zwiększać stężenie flukonazolu we krwi; zwykle nie ma jednak konieczności modyfikacji dawkowania flukonazolu.

Flukonazol może wpływać na zwiększenie stężenia w osoczu innych leków metabolizowanych przez izoenzymy 3A4, 2C9 i 2C19 cytochromu P450 (działanie to może utrzymywać się jeszcze przez 4–5 dni po zaprzestaniu stosowania flukonazolu). Chorzy powinni pozostawać pod dokładną obserwacją.

Jeżeli flukonazol jest stosowany równolegle z wymienionymi poniżej lekami, należy zachować szczególną ostrożność (istnieje ryzyko zwiększenia stężeń tych leków); w razie potrzeby lekarz dostosuje ich dawkowanie:

• leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna lub inne pochodne kumaryny); należy monitorować czas protrombinowy, ponieważ flukonazol stosowany równolegle z warfaryną może powodować wydłużenie czasu protrombinowego i zwiększać ryzyko krwawień, w tym krwawień z przewodu pokarmowego, krwawień z nosa, sińców i krwiomoczu;

• benzodiazepiny np. midazolam, triazolam; flukonazol powoduje zwiększenie stężenia benzodiazepin i nasilenie zaburzeń sprawności psychomotorycznej; w razie konieczności równoległego stosowania flukonazolu i benzodiazepin, chory powinien pozostawać pod szczególną kontrolą;

• doustne leki przeciwcukrzycowe, pochodne sulfonylomocznika (chlorpropamid, gibenklamid, glipizyd, tolbutamid); flukonazol nasila i wydłuża czas działania tych leków, co może powodować wystąpienie hipoglikemii; należy regularnie kontrolować stężenie glukozy we krwi

• fenytoina; istotne zwiększenie ryzyka toksycznego działania fenytoiny; w razie konieczności równoległego stosowania flukonazolu i fenytoiny należy monitorować jej stężenie

• leki immunosupresyjne, takie jak cyklosporyna, takrolimus; należy kontrolować stężenie cyklosporyny i takrolimusu we krwi oraz stan chorego ze względu na ryzyko działania nefrotoksycznego

• teofilina; ryzyko wystąpienia toksycznego działania teofiliny

• zydowudyna; zaleca się monitorowanie chorego pod kątem wystąpienia działań niepożądanych związanych z zydowudyną

• ryfabutyna; ryzyko toksyczności ryfabutyny.

Flukonazol w dawce 50 mg nie wpływał na stężenie żadnego z hormonów złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych; większe dawki flukonazolu mogą powodować zwiększenie ogólnoustrojowej ekspozycji na hormony.

Doustne przyjmowanie flukonazolu wraz z pokarmem, cymetydyną, lekami zobojętniającymi sok żołądkowy nie wpływa w sposób istotny klinicznie na wchłanianie flukonazolu.

Należy zwrócić uwagę na fakt, że flukonazol wchodzi w liczne interakcje z innymi równolegle stosowanymi lekami, w wielu przypadkach mogące prowadzić do wystąpienia ciężkich działań niepożądanych. Jeżeli równolegle przyjmowane są leki o wąskim indeksie terapeutycznym, metabolizowane z udziałem izoenzymów 2C9, 2C19 oraz 3A4 cytochromu P450, chory powinien pozostawać pod kontrolą.

Jak każdy lek, również Fluconazin może powodować działania niepożądane, chociaż nie wystąpią one u wszystkich chorych stosujących ten preparat. Pamiętaj, że oczekiwane korzyści ze stosowania leku są z reguły większe, niż szkody wynikające z pojawienia się działań niepożądanych.

Preparat jest zwykle dobrze tolerowany. Mogą wystąpić: nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, niestrawność, wzdęcia; u niektórych chorych, zwłaszcza chorych na AIDS lub choroby nowotworowe, mogą wystąpić zmiany parametrów charakteryzujących czynność wątroby i/lub nerek oraz zmiany parametrów hematologicznych i biochemicznych.

Możliwe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i fosfatazy zasadowej, zwiększenie stężenia bilirubiny oraz ciężkie przypadki niewydolności wątroby, w tym prowadząca do zgonu martwica wątroby oraz zapalenie wątroby i żółtaczka.

Możliwe zaburzenia układu nerwowego: bóle i zawroty głowy, zaburzenia smaku, napady drgawkowe.

Mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości: wysypka, łysienie, nadmierne złuszczanie skóry, oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa i Johnsona, martwica toksyczna rozpływna naskórka, rumień wielopostaciowy, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS).

Możliwe reakcje nadwrażliwości i reakcje anafilaktyczne, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, w tym obrzęk twarzy, wstrząs anafilaktyczny. W przypadku wystąpienia objawów ciężkiej reakcji nadwrażliwości, w tym: świąd i obrzęk warg, języka, twarzy, szyi, trudności z oddychaniem, połykaniem lub mową, silne zawroty głowy, omdlenie, pęcherzowe narastające zmiany skórne (niekiedy z towarzyszącym bólem jamy ustnej lub narządów płciowych), należy natychmiast szukać pomocy medycznej.

Rzadko: zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, zmniejszenie liczby krwinek białych i/lub granulocytów), wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG i ryzyko wystąpienia zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes.

Możliwe: zmniejszenie stężenia potasu we krwi (hipokaliemia), zwiększenie stężenia cholesterolu i trójglicerydów we krwi.