Grzybica pochwy i sromu (kandydoza, drożdżyca) jest chorobą narządów płciowych żeńskich o charakterze zapalnym, z którym to problemem spotka się w ciągu życia większość kobiet. Wyróżnia się dwie postaci drożdżycy narządów płciowych: zakażenia niepowikłane (sporadyczne) oraz powikłane (nawracające). Ryzyko zapalenia jest większe u osób stosujących niedostateczną lub wręcz przeciwnie – nadmierną higienę intymną, noszących obcisłą, nieoddychającą bieliznę z sztucznych tworzyw.
Czym jest grzybica pochwy i sromu i jakie są jej przyczyny
Grzybica pochwy i sromu, inaczej kandydoza lub drożdżyca pochwy i sromu, jest chorobą narządów płciowych żeńskich o charakterze zapalnym, z którym to problemem spotka się w ciągu życia większość kobiet. Najczęściej wywołującym ją grzybem, bo aż w 85–90% jest gatunek Candida albicans, pozostały odsetek stanowią inne gatunki z rodzaju Candida.
Wyróżnia się dwie postaci drożdżycy narządów płciowych:
- zakażenia niepowikłane (sporadyczne)
- powikłane (nawracające)
Za postać nawrotową choroby uważa się co najmniej czterokrotne zakażenie w ciągu roku niezwiązane z antybiotykoterapią.
Ryzyko zapalenia jest większe u osób stosujących niedostateczną lub wręcz przeciwnie – nadmierną higienę intymną, noszących obcisłą, nieoddychającą bieliznę z sztucznych tworzyw.
Grzybica pochwy - czy to częsta przyczyna zapalenia pochwy?
Kandydoza narządów płciowych u kobiet jest drugą co do częstości występowania przyczyną zapalenia pochwy i sromu, a chorują na nią przede wszystkim kobiety aktywne seksualne, będące w wieku, w którym możliwe jest zajście w ciążę (zazwyczaj w wieku 15–45 lat). U kobiet starszych, po menopauzie pojawia się rzadziej i dotyczy głównie tych, które stosują hormonalną terapię zastępczą.
Może Cię zainteresować:
Według CDC (Centers for Disease Control and Prevention) grzybica narządów płciowych dotyka około 3/4 wszystkich kobiet przynajmniej raz w życiu, a niemal u połowy wystąpi ona co najmniej dwukrotnie. Szacuje się, że nawracające, powikłane drożdżycowe zapalenia mogą się pojawiać nawet u 10–20% populacji żeńskiej.
Grzybica pochwy i sromu — objawy
Objawy częściej pojawiają się w okolicach miesiączki, w czasie ciąży, u kobiet stosujących wkładkę wewnątrzmaciczną. Nawracające, powikłane postaci występują głównie u osób chorujących na cukrzycę, z zaburzeniami odporności wywołanymi m.in. infekcją HIV lub przyjmujących leki glikokortykosteroidowe lub inne wpływające na układ odpornościowy np. podczas leczenia nowotworów. W niektórych, rzadkich przypadkach może dojść do zakażenia po stosunku z zakażonym partnerem.
Ryc. Kandydoza pochwy w wziernikowaniu: serowata płytka, rumień po zeskrobaniu. Źródło: wikipedia.org Najczęstszym objawem grzybiczego zapalenia pochwy jest:
- ból pochwy oraz okolic warg sromowych
- obrzęk i zaczerwienienie
- widoczne pęknięcia błony śluzowej
- świąd
- pieczenie.
Dolegliwości mogą się nasilać:
- podczas oddawania moczu
- podczas stosunku
- podczas ciepłej kąpieli.
Zwykle kobieta obserwuje pojawienie się:
- nietypowej, grudkowatej, bezwonnej wydzieliny z pochwy na bieliźnie
- wydzieliny o konsystencji twarogu, często określanej jako „serowata”.
W przypadku zaobserwowania nieprawidłowej wydzieliny z dróg rodnych oraz dyskomfortu w okolicy narządów płciowych należy się udać na wizytę ginekologiczną w celu rozpoczęcia leczenia.
W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie grzybiczego zapalenia pochwy i sromu?
Rozpoznanie grzybicy narządów płciowych żeńskich udaje się ustalić zazwyczaj na podstawie objawów zgłaszanych przez pacjentkę. Lekarz, rozmawiając z nią oraz obserwując w badaniu we wziernikach na fotelu ginekologicznym nieprawidłową, charakterystyczną wydzielinę, może wysnuć podejrzenie choroby i rozpocząć leczenie (Zobacz zdjęcie).
W niektórych przypadkach, takich jak wątpliwości diagnostyczne czy nawracające zakażenia, ginekolog może podjąć decyzję o pogłębieniu diagnostyki. W zależności od możliwości gabinetu ogląda wydzielinę pod mikroskopem lub pobiera wymaz z pochwy w celu wykonania posiewu, który określi, jaki konkretnie gatunek drobnoustroju odpowiada za dokuczliwe dolegliwości. Za rozpoznaniem przemawia również kwaśność (pH) środowiska pochwy, szacowana za pomocą papierka lakmusowego, mieszcząca się w przedziale 4–4,5.
Leczenie grzybicy pochwy i sromu
Wybór leczenia grzybiczego zapalenia narządów płciowych zależy od stanu pacjentki, charakteru zakażenia (nawracające lub sporadyczne) oraz ewentualnej ciąży.
W przypadku niepowikłanego grzybiczego zapalenia pochwy i sromu wystarczające jest zwykle kilkudniowe stosowanie miejscowych leków przeciwgrzybiczych zawierających natamycynę, nystatynę, klotrimazol w postaci kremu, maści lub globulek, które przynosi szybką ulgę w odczuwaniu objawów. Preparaty doustne, takie jak flukonazol, stosuje się rzadziej, zazwyczaj w jednorazowej dawce.
Nawracające postaci mogą wymagać dłuższego leczenia przeciwgrzybiczego oraz ewentualnej terapii podtrzymującej, czyli stosowanej przez 6 miesięcy, w zależności od zaleconego leku, np. kilka razy w tygodniu.
Stwierdzenie grzyba z rodzaju Candida w posiewie bez objawów klinicznych zakażenia nie wymaga leczenia – niektóre kobiety są nosicielami drożdżaków.
Leczenie partnera seksualnego konieczna jest wtedy, gdy istnieje duże podejrzenie, że mógł być źródłem zakażenia lub gdy sam ma objawy. W przypadku sporadycznej grzybicy pochwy i sromu zwykle nie jest wskazane równoległe jego leczenie. Należy pamiętać, iż w trakcie leczenia preparatami przeciwgrzybiczymi powinno się powstrzymać od współżycia.
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?
W większości przypadków grzybicze zapalenie narządów płciowych jest całkowicie wyleczalne, a prawidłowo przeprowadzona kuracja i stosowanie się do zaleceń lekarskich pozwala na szybkie ustąpienie objawów.
Wizyta kontrolna u ginekologa po ustąpieniu objawów nie jest konieczna.
Nawracająca grzybica pochwy
Czasami dochodzi jednak do pojawienia się dolegliwości w krótkich odstępach czasu. O postaci nawrotowej kandydozy pochwy i sromu można mówić, gdy wystąpią cztery objawowe epizody choroby w przeciągu pełnego roku bez związku z antybiotykoterapią. Ryzyko nawrotu jest większe u kobiet będących w trakcie terapii lekami wpływającymi na odporność, często poddawanymi antybiotykoterapii, cierpiącymi na choroby powodujące osłabienie układu odpornościowego oraz chorujących na źle kontrolowaną cukrzycę.
Po zakończeniu kuracji preparatami przeciwgrzybiczymi można zastosować preparaty probiotyczne, które pozwolą na odbudowę prawidłowej flory bakteryjnej pochwy. Należy pamiętać, że obserwacja swojego organizmu i pojawienie się ponownych objawów pozwala na szybką interwencję i wczesne wyłapanie postaci nawrotowej zakażenia.
Co robić, aby uniknąć zachorowania na grzybicze zapalenie pochwy i sromu?
Nie ma sposobu, który ze stuprocentową skutecznością zabezpieczyłby przed zachorowaniem na grzybicze zapalenie pochwy i sromu.
Zmniejszenie ryzyka można osiągnąć przez:
- zmianę bielizny na bardziej oddychającą, luźną np. bawełnianą
- odpowiednie dbanie o higienę okolic intymnych (mycie tylko zewnętrznych narządów płciowych, rezygnacja z preparatów perfumowanych, drażniących)
- odpowiednio częste zmienianie środków higienicznych w trakcie miesiączki
- unikanie gorących kąpieli
- po pływaniu szybkie zdjęcie mokrego kostiumu i założenie suchej bielizny.
Ważna może się okazać zmiana przyzwyczajeń żywieniowych – ograniczenie spożycia słodyczy (cukier jest wspaniałą pożywką dla grzybów) oraz wzbogacenie diety naturalnymi probiotykami, takimi jak jogurty.
Ważna jest odpowiednia kontrola chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca.
Uniknięcie zarażenia się od potencjalnie zakażonego partnera możliwe jest dzięki rezygnacji z zachowań ryzykownych, w tym mechanicznemu zabezpieczeniu się podczas stosunku za pomocą prezerwatyw.
Grzybica pochwy – o co jeszcze pytają pacjenci?
Jakie są domowe sposoby na grzybicę pochwy?
Nie ma żadnej domowej metody o udowodnionej naukowo skuteczności w leczeniu grzybicy pochwy i sromu.
Ile trwa nieleczona grzybica pochwy?
Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, ponieważ w większości przypadków nieleczona grzybica pochwy przejdzie w postać przewlekłą, która może powodować różne objawy, np. umiarkowanie nasilone z zaostrzeniami.
Czy grzybica pochwy przejdzie sama?
W bardzo rzadkich przypadkach, jeśli grzybica pochwy ma łagodny przebieg, może dojść do jej samoistnego wyleczenia. W większości przypadków jednak bez leczenia grzybica przybierze postać przewlekłą z okresowymi zaostrzeniami. Leczenie grzybicy pochwy powinno być rozpoczęte jak najszybciej.
Czy grzybica pochwy powoduje upławy z krwią?
Nie, objawami grzybicy pochwy są serowate, białawe upławy.
Czy grzybicą pochwy można się zarazić?
Grzybica pochwy nie jest uznawana za chorobę zakaźną, jednak uznaje się, że może być przeniesiona podczas aktywności seksualnej, ale nie jest to częste.
Ile trwa grzybica pochwy i sromu?
Grzybica pochwy i sromu trwa zwykle kilka dni do tygodnia po wdrożeniu leczenia. Należy jednak pamiętać, że objawy łagodnieją lub wycofują się wcześniej. Niezależnie od tego należy jednak dokończyć zalecone przez lekarza leczenie.
Jaki ma związek grzybica pochwy z miesiączką (okresem)?
U wielu kobiet objawy nasilają się przed miesiączką lub po niej. Do nawrotów grzybicy pochwy i sromu dochodzi zwykle po miesiączce.
Przekonanie, że miesiączka „wyleczy” grzybicę pochwy bez stosowania leków jest nieprawdziwe.
