Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Winkrystyna (siarczan winkrystyny) (opis profesjonalny)

Działanie

Cytostatyk z grupy alkaloidów wyizolowany z Catharantus roseus. Wiąże się z tubuliną, białkiem składowym mikrotubuli, hamuje ich tworzenie, zaburza strukturę wrzeciona podziałowego i zatrzymuje cykl podziałowy komórki w metafazie. W komórkach nowotworowych wybiórczo hamuje mechanizmy naprawy DNA i syntezę RNA. Po podaniu i.v. ulega dystrybucji do tkanek, w 48% wiąże się z białkami osocza oraz elementami morfotycznymi krwi, zwłaszcza z krwinkami czerwonymi i płytkami krwi. W niewielkim odsetku przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego. Metabolizowana w wątrobie z udziałem cytochromu P-450. t1/2α wynosi 5 min, t1/2β – 2,3 h, a t1/2γ – 85 h (19–155 h). Ok. 70% metabolitów wydalanych z kałem, 12% z moczem.

Wskazania

Ostra białaczka limfoblastyczna, chłoniak Hodgkina, wszystkie histologiczne podtypy i stadia kliniczne chłoniaków nieziarniczych, nerwiak zarodkowy współczulny (neuroblastoma), guz Wilmsa, mięsak prążkowanokomórkowy (rhabdomyosarcoma), mięsak Ewinga, mięsaki kości i tkanek miękkich, drobnokomórkowy rak płuca, rak piersi, a także większość guzów litych u dorosłych w chemioterapii skojarzonej.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu, zahamowanie czynności szpiku, choroby neurologiczne, zakażenia bakteryjne i wirusowe. Nie stosować u wcześniaków i noworodków; u niemowląt i dzieci do 3. rż. lek może powodować zatrucia i reakcje anafilaktoidalne. Należy zachować ostrożność, jeśli wcześniej lub jednocześnie pacjent był napromieniany albo leczony innymi cytostatykami, u pacjentów w podeszłym wieku, w przypadku występowania leukopenii, małopłytkowości i zaburzeń czynności wątroby. Należy regularnie kontrolować obraz krwi obwodowej przed każdym podaniem leku, a jeśli liczba leukocytów zmniejszy się <3000/μl, należy przerwać leczenie i profilaktycznie podać antybiotyki. Ze względu na możliwość wystąpienia nefropatii moczanowej należy regularnie oznaczać stężenie kwasu moczowego we krwi, a także dostarczać odpowiednią ilość płynów konieczną do prawidłowego przesączania kłębuszkowego i kontrolować objętość oddawanego moczu; zaleca się stosowanie inhibitorów oksydazy ksantynowej (np. allopurynol). W celu zapewnienia odpowiedniej czynności jelit można podać leki przeczyszczające i zastosować wlewkę doodbytniczą. U chorych z niewydolnością wątroby konieczna jest modyfikacja dawkowania. W przypadku wynaczynienia winkrystyny należy natychmiast przerwać wlew, a pozostałą część leku podać do innej żyły. Nie należy podawać i.m., s.c. ani dokanałowo; podanie dokanałowe lub dooponowe powoduje zgon.

Interakcje

Asparaginaza podawana przed winkrystyną zmniejsza jej metabolizm wątrobowy i wydalanie, co nasila jej działanie neurotoksyczne. Zaleca się podawanie winkrystyny 12–24 h przed podaniem L-asparaginazy. W trakcie równoległego stosowania z doksorubicyną lub innymi lekami mielotoksycznymi zwiększa się ryzyko uszkodzenia szpiku kostnego. W trakcie jednoczesnego stosowania z mitomycyną C może wystąpić skurcz oskrzeli i ostra duszność. Równoległe stosowanie z lekami hamującymi cytochrom P-450 (np. z itrakonazolem) może prowadzić do zaostrzenia działania neurotoksycznego. Winkrystyna stosowana z innymi lekami cytostatycznymi może zmniejszać stężenie fenytoiny i zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia drgawek. Zachować ostrożność podczas stosowania w skojarzeniu z lekami działającymi ototoksycznie. Podczas leczenia nie stosować szczepionek zawierających żywe drobnoustroje.

Działania niepożądane

Bardzo często: wyłysienie, neurotoksyczność (zależy od dawki całkowitej, częściej u chorych po 40. rż., zazwyczaj po podaniu dawki 5–6 mg, może się nasilić po przekroczeniu dawki kumulacyjnej 15–20 mg), drgawki, nadciśnienie, zaburzenia oddawania moczu, zaburzenia czucia (parestezje), zniesienie odruchów ścięgnistych głębokich, ataksja, nieprawidłowy chód, postępujący niedowład czterech kończyn, zaparcia, nadmierne wydalanie kwasu moczowego z moczem, ostra nefropatia moczanowa, zespół opadającej stopy i ręki, ból głowy, ból żuchwy, bóle kończyn, mrowienie i drętwienie opuszek palców stóp i rąk, niedrożność porażenna jelit, zaburzenia widzenia, niedociśnienie, biegunka, skurcz brzuszny. Niezbyt często: zmniejszenie masy ciała, nudności, wymioty, pokrzywka. Rzadko: reakcje alergiczne (wysypki skórne, obrzęki, wstrząs anafilaktyczny), toksyczne działanie na OUN, hiponatremia, gorączka, oligospermia, objawy związane z niedostatecznym wydzielaniem hormonu antydiuretycznego, leukopenia, małopłytkowość, granulocytopenia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i jelit, osłabienie, senność, azoospermia i brak miesiączki (po chemioterapii skojarzonej). Zgłaszano przemijającą ślepotę korową i zanik nerwu wzrokowego ze ślepotą, chorobę wieńcową i zawał serca (u pacjentów uprzednio naświetlanych w okolicy śródpiersia), ostrą duszność i silny skurcz oskrzeli, ból ślinianek przyusznych, ból kości, ból w krzyżu, ból kończyn i mięśni, wielomocz, bezmocz, zatrzymanie moczu spowodowane atonią pęcherza moczowego.W przypadku przedawkowania następuje nasilenie działań niepożądanych. Brak swoistego antidotum. Leczenie podtrzymujące i objawowe polega m.in. na podaniu leków przeciwdrgawkowych (np. fenobarbital) i przeczyszczających lub wykonaniu wlewki doodbytniczej w celu zapobieżenia niedrożności jelit. Należy również monitorować układ krążenia i morfologię krwi obwodowej. Lek nie jest usuwany podczas hemodializy.

Ciąża i laktacja

Kategoria D. Nie stosować w okresie ciąży. Podczas leczenia należy stosować skuteczne metody antykoncepcji. W trakcie leczenia przerwać karmienie piersią.

Dawkowanie

Wyłącznie i.v. w postaci wlewu lub wstrzyknięć. W monoterapii i leczeniu skojarzonym stosowane są różne schematy i dawki. Dorośli zwykle 1–1,4 mg/m2 pc. (zazwyczaj nie więcej niż 2 mg) 1 ×/tydz. W trakcie cyklu nie należy przekraczać dawki 10–12 mg/m2 pc. Dzieci zwykle 1,5 mg/m2 pc. 1 ×/tydz., dzieci do 10 kg mc. – 0,05 mg/kg mc. 1 ×/tydz. Zaleca się redukcję dawki u chorych z niewydolnością wątroby.

Uwagi

Stosowanie winkrystyny wiąże się z minimalnym ryzykiem wystąpienia wymiotów; nie zaleca się rutynowego podawania leków przeciwwymiotnych. W razie wynaczynienia stosuje się ciepłe okłady oraz ostrzykiwanie miejsca wynaczynienia roztworem hialuronidazy. Przechowywać w temp. 2–8°C, nie zamrażać. Lek powinien być podawany pod nadzorem onkologa klinicznego z odpowiednim doświadczeniem w stosowaniu leków przeciwnowotworowych.

Preparaty na rynku polskim zawierające winkrystyna (siarczan winkrystyny)

Vincristine Teva (roztwór do wstrzykiwań)
Vincristin-Richter (proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań)

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.