×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Halitoza - skąd bierze się nieprzyjemny zapach z ust i jak się go pozbyć

lek. Magdalena Wiercińska

Halitoza to nieprzyjemny zapach z ust, który jest wyczuwany przez pacjenta i osoby w jego otoczeniu. Najczęściej nieprzyjemny zapach pochodzi z jamy ustnej. Halitoza może być fizjologiczna, związana np. ze zmniejszoną produkcja śliny (np. w nocy), paleniem tytoniu lub spożywaniem niektórych pokarmów, lub patologiczna, czyli będąca skutkiem choroby.

Co to jest halitoza i jakie są jej przyczyny?

Halitoza to nieprzyjemny zapach z ust podczas wydychania powietrza, wyczuwany przez osobę cierpiącą na tę dolegliwość i/lub osoby w bezpośrednim otoczeniu.

Rodzaje halitozy:

  1. Halitoza prawdziwa (przykry zapach z ust jest obiektywnie wyczuwany):
    • fizjologiczna – występuje po nocnym odpoczynku (zmniejszona produkcja śliny) i ustępuje po umyciu zębów, wypiciu płynu lub spożyciu posiłku; także: przykry zapach będący skutkiem palenia tytoniu, spożywania niektórych pokarmów (np. czosnek, cebula) i napojów (np. alkohol), który utrzymuje się do kilku godzin
    • patologiczna – ma określoną patologiczną przyczynę.
  2. Halitoza rzekoma: pacjent wyczuwa przykry zapach ze swoich ust, ale nie potwierdzają tego inne osoby (np. bliscy, lekarz) ani obiektywne badanie halimetrem. Jej odmianą jest halitofobia – chory odczuwa niepokój i lęk związane z przekonaniem o występowaniu przykrego zapachu z jego ust, mimo że w rzeczywistości zapach taki nie występuje.

Objawy halitozy

W >90% przypadków przykry zapach z ust pochodzi wyłącznie z jamy ustnej. Powodują go przede wszystkim lotne związki siarki produkowane przez obecne w jamie ustnej bakterie, które rozkładają substancje białkowe zawarte w ślinie, złuszczonym nabłonku i zalegających resztkach pokarmowych. Halitozę nasila zmniejszenie fizjologicznego wydzielania śliny wskutek długiej przerwy w spożywaniu posiłków (np. nocny odpoczynek, głodzenie) lub zaburzenia wydzielania śliny.

Przyczyny halitozy patologicznej

  1. Przyczyny w jamie ustnej lub gardle:
    • niedostateczna higiena jamy ustnej, w tym zaleganie resztek pokarmowych pod protezami, mostami lub aparatami ortodontycznymi
    • nalot na tylnej części języka
    • choroby przyzębia i dziąseł (np. zapalenie dziąseł, paradontoza)
    • choroby zębów (np. otwarta zgorzel miazgi)
    • choroby błony śluzowej jamy ustnej – owrzodzenia (możliwy związek z chorobą refluksową przełyku), przetoki w jamie ustnej, martwica i rozpad tkanki nowotworowej w jamie ustnej
    • zmniejszone wydzielanie śliny – w przebiegu zespołu Sjögrena, popromiennego uszkodzenia ślinianek, polekowe (leki o działaniu atropinowym, moczopędne)
    • zapalenie migdałków, tworzenie kamieni migdałkowych w pozapalnych kryptach, ropień okołomigdałkowy.
  2. Przyczyny w jamie nosowej
    • zapalenie zatok przynosowych
    • ciało obce w przewodzie nosowym (szczególnie u dzieci)
    • nowotwory.
  3. Przyczyny w dolnych drogach oddechowych
    • rozstrzenie oskrzeli z zaleganiem ropy, nadkażenie grzybicze
    • ropień płuca
    • martwica i rozpad tkanek nowotworowych w raku płuca.
  4. Przyczyny w przewodzie pokarmowym
    • uchyłek Zenkera, rzadziej inne uchyłki przełyku
    • achalazja
    • rak przełyku, rak żołądka
    • regurgitacja, czyli zarzucanie treści pokarmowej z żołądka do jamy ustnej (np. w chorobie refluksowej przełyku).
  5. Inne
    • mocznica – zapach amoniaku
    • niewydolność wątroby– zapach kojarzony z zepsutymi jajkami, rybami, stęchlizną,
    • kwasica ketonowa – zapach acetonu
    • trimetylaminuria – zespół odoru rybiego
    • hipermetioninemia – zapach kojarzony z gotowaną kapustą.

Kiedy skonsultować się z lekarzem?

W przypadku zaobserwowania nieprzyjemnego zapachu z ust, który jest wyczuwany także przez otoczenie, należy przeanalizować swoje nawyki dotyczące higieny jamy ustnej. Jeśli zapach ma związek z niedostateczną higieną (zbyt rzadkie lub nieprawidłowe mycie zębów, nieużywanie nici dentystycznych itp.) lub z konkretnymi zachowaniami – długimi okresami powstrzymywania się od przyjmowania płynów i posiłków, spożywaniem określonych pokarmów (cebuli, czosnku) lub paleniem papierosów, należy zmienić te nawyki. Jeśli to nie przyniesie poprawy, należy udać się do lekarza.

Także w każdym innym przypadku niepokoju związanego z nieprzyjemnym zapachem z ust należy skonsultować się z lekarzem rodzinnym.

Jak lekarz ustala rozpoznanie halitozy (nieprzyjemnego zapachu z ust)?

Rozpoznanie opiera się głównie na relacji pacjenta, w tym na informacji o przykrym zapachu, który wyczuwają z jego ust osoby z bliskiego otoczenia. Lekarz zweryfikuje to podczas wizyty. Lotne związki siarki w powietrzu wydechowym można wykryć za pomocą halimetru.

W pierwszej kolejności lekarz będzie poszukiwał przyczyny nieprzyjemnego zapachu z ust w należy w jamie ustnej, dlatego zbierze wywiad dotyczący higieny oraz przeprowadzi badanie, w tym stomatologiczne. W następnej kolejności może skierować pacjenta na konsultację laryngologiczną i dalsze badania pomocnicze, zależnie od podejrzewanej przyczyny.

W przypadku halitozy rzekomej występującej z zaburzeniami węchu i smaku lekarz zaleci konsultację neurologiczną. W pozostałych przypadkach halitozy rzekomej lekarz skieruje pacjenta do psychologa lub psychiatry.

Leczenie i leki na nieprzyjemny zapach z ust

W przypadku zidentyfikowania przyczyny halitozy, lekarz zaleci leczenie choroby lub stanu, której skutkiem jest nieprzyjemny zapach z ust.

Ponadto stosuje się postępowanie objawowe:

  1. poprawa higieny jamy ustnej – staranne mycie zębów, najlepiej po każdym posiłku, czyszczenie przestrzeni międzyzębowych nicią dentystyczną, usuwanie nalotu z języka, płukanie jamy ustnej płynem zawierającym chlorheksydynę, chlorek cetylopirydyniowy dwutlenek chloru lub cynk,
  2. zaprzestanie palenia tytoniu oraz spożywania czosnku, cebuli itp.
  3. picie odpowiedniej ilości płynów
  4. żucie bezcukrowej gumy miętowej (zwiększa produkcję śliny, odświeża oddech).

09.12.2021

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.