Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Krwawienie z nosa

dr n. med. Mariola Zagor, otorynolaryngolog
Klinika Otorynolaryngologii, Wydział Lekarsko-Dentystycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
lek. med. Paulina Czarnecka
Kliniczny Oddział Otolaryngologiczny, 4 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SP ZOZ we Wrocławiu
lek. med. Marlena Janoska-Jaździk
Samodzielny Publiczny Centralny Szpital Kliniczny w Warszawie
Krwawienie z nosa

Co to jest krwawienie z nosa i jaka jest jego przyczyna?

Jama nosowa jest niezmiernie bogato unaczyniona, co jest niezbędne do pełnienia jej prawidłowych funkcji – oczyszczania, ocieplania oraz nawilżania wdychanego powietrza. Powoduje to, że krwawienie z tej okolicy jest jednym z najczęstszych. Przynajmniej raz w życiu u około 60% populacji wystąpi krwawienie z nosa o różnym stopniu nasilenia, natomiast jedynie w 10% przypadków niezbędna będzie interwencja lekarska. Chociaż przebieg epizodu zwykle jest niegroźny i ma prostą przyczynę, krwawienie z nosa może być niekiedy stanem poważnym, trudnym do leczenia, a nawet prowadzić do śmierci.

Bogata sieć naczyń tętniczych w jamie nosowej tworzy dwa sploty naczyniowe: splot Kiesselbacha w przednio-dolnej części przegrody oraz splot Woodruffa w tylnej części bocznej ściany jamy nosa. W ponad 90% przypadków mamy do czynienia z krwawieniem przednim (najczęściej ze splotu Kiesselbacha), ponieważ okolica ta jest szczególnie wrażliwa na wysychanie i urazy.

Co może być przyczyną krwawienia z nosa?

Za 25–30% przypadków krwawienia z nosa odpowiadają przyczyny miejscowe. Należą do nich:

  • uraz: „dłubanie w nosie“, uderzenie, wdychanie substancji toksycznych lub drażniących, uraz podczas zabiegów lekarskich wykonywanych w jamie nosowej;
  • stan zapalny: zapalenie zatok przynosowych, ostry stan zapalny górnych dróg oddechowych;
  • zanikowy nieżyt błony śluzowej nosa: najczęściej spowodowany nadużywaniem kropli donosowych obkurczających błonę śluzową, przyjmowanie kokainy;
  • ubytki w przegrodzie nosa;
  • choroby z tworzeniem ziarniny: gruźlica, ziarniniakowatość Wegenera, kiła itp.;
  • nowotwory jam nosa, zatok, nosogardła.

Za 70–75% przypadków krwawienia z nosa są odpowiedzialne przyczyny ogólne, takie jak:

  • choroby układu krążenia: nadciśnienie tętnicze, miażdżyca naczyń, przewlekła niewydolność krążenia;
  • wrodzone skazy krwotoczne: małopłytkowość, hemofilia i inne;
  • nabyte zaburzenia krzepnięcia: po lekach (heparyna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki przeciwzakrzepowe), wyniszczenie;
  • choroby zakaźne: mononukleoza zakaźna, odra, dur brzuszny;
  • mocznica i niewydolność wątroby.

Należy więc pamiętać, że krwawienia z nosa nie są wyłącznie problemem laryngologicznym i często wymagają współpracy lekarzy różnych specjalności.

Co robić w razie krwawienia z nosa?

Należy uspokoić chorego i pozostawić go w pozycji siedzącej, nieco pochylonego do przodu. Skrzydełka nosa należy lekko uciskać przez kilka minut, a krew spływająca po tylnej ścianie gardła wypluwać, a nie połykać. Można zastosować zimne okłady na kark i grzbiet nosa. Po zatamowaniu krwawienia warto nawilżyć błonę śluzową (sól fizjologiczna, woda morska), żeby zapobiec ponownemu krwawieniu. Jeśli krwawienie nie ustaje pomimo zastosowania powyższych środków, należy zgłosić się do lekarza, najlepiej laryngologa.

Co zrobi lekarz, gdy zgłosimy się z krwawieniem z nosa?

Nie ma jednego schematu postępowania w przypadku każdego krwawienia z nosa. Jest ono dostosowywane każdorazowo do danego pacjenta, w zależności od jego stanu ogólnego, ciężkości krwawienia i jego przyczyny. Jeśli krwotok jest obfity, priorytetem będzie zatamowanie go oraz ustabilizowanie stanu pacjenta.

Lekarz zbierze wywiad, zapyta czy krwawienie jest pierwszorazowe czy nawrotowe, ile szacunkowo utracono krwi podczas aktualnego epizodu, czy pacjent przyjmuje leki, czy występują u niego jakieś przewlekłe choroby.

Następnie lekarz spróbuje zlokalizować miejsce krwawienia i postara się ustalić jego przyczynę. Oczyści jamę nosową ze skrzepów krwi, w razie potrzeby poda miejscowo leki znieczulające błonę śluzową lub obkurczające jej naczynia krwionośne. Niekiedy laryngolog może użyć endoskopu w celu lepszego uwidocznienia miejsca krwawienia.

Lekarz dokona też oceny stanu ogólnego pacjenta, zmierzy ciśnienie tętnicze i oceni krążenie. W razie wskazań lekarz może zlecić wykonanie badania morfologicznego i biochemicznego, a także krzepliwości krwi.

Jeśli zaistnieje potrzeba, lekarz może poszerzyć diagnostykę o badania radiologiczne (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny).

Aby opanować krwawienie z nosa, lekarz może zastosować leczenie nieinwazyjne, a w razie jego nieskuteczności lub ciężkiego przebiegu krwawienia także leczenie inwazyjne.

Leczenie nieinwazyjne

Widoczne miejsce krwawienia lekarz może zamknąć, stosując koagulację elektryczną lub kauteryzację chemiczną (np. azotanem srebra) po uprzednim znieczuleniu błony śluzowej nosa.

Jeśli miejsce krwawienia nie jest widoczne albo koagulacja nie zatrzymała krwawienia, lekarz założy tamponadę przednią. Polega ona na wypełnieniu jamy nosowej nasączonym setonem gazowym (można w tym celu użyć gliceryny, pantenolu lub maści z antybiotykiem) lub gotowym tamponem nosowym celem uciśnięcia miejsca krwawienia. Przy prawidłowo założonej i skutecznej tamponadzie oraz dobrym stanie ogólnym pacjenta, może on zostać wypisany do domu, a opatrunek usuwa się po 48–72 godzinach.

W przypadku utrzymującego się krwawienia i nieskutecznej tamponady przedniej lekarz założy tamponadę tylną. Jest to zabieg nieprzyjemny i bolesny, dlatego w miarę możliwości powinno się go przeprowadzać w znieczuleniu ogólnym lub przynajmniej bardzo dobrym znieczuleniu miejscowym. Polega on na umocowaniu tamponu lub cewnika z balonem w nosogardle i zamknięciu nozdrzy tylnych, co zapobiega ściekaniu krwi do nosogardła. Taki opatrunek należy uzupełnić o tamponadę przednią, a pacjent powinien pozostać w szpitalu. Tamponadę tylną usuwa się po 3–5 dniach.

Gdy krwawienie nie ustaje, pomimo zastosowania tamponady przedniej i tylnej, lekarz rozważy leczenie inwazyjne.

Leczenie inwazyjne

Do inwazyjnych leczenia krwawienia z nosa zalicza się chirurgiczne zamknięcie naczyń (podwiązanie, koagulacja) lub embolizację naczyń podczas angiografii subtrakcyjnej. Obie metody są uważane za ostateczność w leczeniu krwawień z jamy nosowej.

Kto powinien zostać w szpitalu?

Chorzy z obfitymi krwotokami po urazach, ze znaczną niedokrwistością pokrwotoczną, z guzem jamy nosa, zatok przynosowych czy nosogardła oraz pacjenci z często nawracającymi krwawieniami.

Data utworzenia: 14.08.2014
Data aktualizacji: 06.12.2017
Krwawienie z nosaOceń:
(3.60/5 z 5 ocen)

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.