Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Urazowe uszkodzenia zębów u dzieci i młodzieży

prof. dr hab. med. Barbara Adamowicz-Klepalska
Konsultant Krajowy w dziedzinie stomatologii dziecięcej
Katedra i Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego
Gdański Uniwersytet Medyczny
Urazowe uszkodzenia zębów u dzieci i młodzieży
Fot. Stock.xchng/olga_salon

Występowanie urazów zębów

Dzieci z uzębieniem mlecznym doznają urazów zębów w 30%, z uzębieniem stałym do 13. roku życia w 22%. Chłopcy 2 razy częściej niż dziewczęta. Największy wzrost częstości urazów zębów mlecznych obserwuje się w wieku 2–4 lat i ponowny wzrost w wieku 8–10 lat najczęściej dotyczy stałych zębów przednich górnych. Najczęściej występuje uraz pojedynczego zęba, a w wypadkach komunikacyjnych i przy uprawianiu sportów uraz kilku zębów.

Przyczyny urazów

Do 5. roku życia są to upadki w 50%, zmniejszające się z wiekiem. Podobnie zmniejszają się urazy zębów podczas zabawy, ale wzrastają do 61% podczas uprawiania sportów, do 78% podczas bójek i napadów, natomiast urazy komunikacyjne w wieku 5–10 lat wynoszą 44%, przy 63% urazów spowodowanych ugryzieniem przez psa w wieku 0–5 lat. Maltretowanie stanowi aż 80% urazów u dzieci w wieku 0–5 lat, przy spadku do 20% w wieku 5–10 lat.

Czynnikiem usposabiającym mogą być: wady zgryzu 2-krotnie częściej z wychyleniem przednich zębów w szczęce, napady padaczki, niepełnosprawność fizyczna, upośledzenie koordynacji mięśni szkieletowych.

Następstwa urazów zębów mlecznych

Zwichnięcia zębów mlecznych stanowią 62–69%, z których 3–14% zębów po urazie znajduje się poza jamą ustną dziecka. U dzieci do 2. roku życia uraz prowadzi do wtłoczenia zęba mlecznego w głąb kości wyrostka zębodołowego, w takich przypadkach najczęstszym wskazaniem jest usunięcie wtłoczonego zęba, dla uchronienia przed uszkodzeniem korony zawiązka zęba stałego znajdującej się tuż nad zębem mlecznym.

Uwaga

W uzębieniu mlecznym najczęściej występują pourazowe zwichnięcia zębów, rzadziej dochodzi do złamań korony lub korzenia zęba mlecznego.

Następstwa urazów zębów stałych

Złamania korony zęba stałego stanowią 26%, a nawet do 76% wszystkich rodzajów urazowych uszkodzeń zębów. Po urazie w koronie zęba może nastąpić pęknięcie lub odłamanie szkliwa w obrębie korony, złamanie korony zęba idące przez szkliwo i zębinę z obnażeniem tzw. nerwu zęba, odłamanie całej korony od korzenia zęba, złamanie korzenia o różnym przebiegu i na różnej jego długości, a także częściowe lub całkowite zwichnięcie zęba, w którym ząb może być nadwichnięty, wtłoczony, przesunięty bądź wysunięty z zębodołu. W wieku 7–10 lat najczęściej ząb po urazie w 0,5–16% przypadków znajduje się całkowicie poza zębodołem i jamą ustną dziecka.

Postępowanie po urazach zębów stałych

Po urazie należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza dentysty. W zależności od rodzaju pourazowego uszkodzenia zęba, wdrożone będzie postępowanie lecznicze, np. z odbudową braku w koronie zęba. W przypadku, gdy po urazie ząb znajdował się jakiś czas poza jamą ustną i zębodołem, po dokładnym obejrzeniu zęba i bardzo delikatnym opłukaniu go wodą z ewentualnych zanieczyszczeń, do czasu wizyty u lekarza dentysty należy przetrzymać ząb w ślinie w przedsionku jamy ustnej, w mleku lub specjalnym płynie transportowym dla wybitych zębów. Jeżeli wybity ząb miał kontakt z ziemią, konieczna jest u dziecka profilaktyka przeciwtężcowa. Po zbadaniu stanu zębodołu możliwy jest zabieg replantacji, czyli wprowadzenia ponownie wybitego zęba do zębodołu i unieruchomienie go szyną na 1–2 tygodni. Powodzenie replantacji zależy od jak najkrótszego czasu przebywania zęba poza zębodołem.

Powikłania pourazowe zębów stałych

Niezależnie od rodzaju uszkodzenia, zęby po urazie powinny być przez długi okres kontrolowane klinicznie oraz radiologicznie, ponieważ toczące się po urazie procesy chorobowe mogą mieć przebieg bezobjawowy i bez towarzyszenia bólu. Skutkiem urazu może być: zahamowanie rozwoju korzenia zęba, resorpcja korzenia zęba przez kość, zamknięcie światła komory i kanału w korzeniu zęba, obumarcie nerwu zęba, przebarwienie korony, a nawet zanik, czyli utrata kości wyrostka zębodołowego wokół zęba.

Zapobieganie urazom zębów stałych

Leczenie u dzieci wad zgryzu, podczas uprawiania sportów stosowanie wewnątrzustnych ochraniaczy na zęby, kasków ochronnych na twarz i głowę.


23.11.2016

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?