Fot. pixabay.com
Zapobieganie próchnicy obejmuje różne możliwości i różne kierunki działań profilaktycznych. Można stosować:
- profilaktykę zbiorową, masową (fluorkowanie wody pitnej lub soli kuchennej) dla społeczności ogólnej lub lokalnej,
- profilaktykę grupową (nadzorowaną w przedszkolach, szkołach, domach dziecka, ośrodkach wychowawczych),
- profilaktykę indywidualną osobistą, na którą składa się profilaktyka domowa (prowadzona przez każdego po odpowiednim instruktażu) oraz profilaktyka profesjonalna (w gabinetach dentystycznych, prowadzona głównie przez średni personel dentystyczny pod nadzorem lekarza dentysty lub przez samego lekarza dentystę).
Profilaktyka zbiorowa, czyli masowa realizowana jest bez czynnego udziału osób objętych działaniem profilaktycznym. Przykładem jest fluorkowanie wody pitnej od 1945 roku i nadal w niektórych miejscowościach Stanów Zjednoczonych Ameryki, w Kanadzie i w innych krajach, niestety przy braku powszechnej akceptacji w Europie.
Profilaktyka grupowa pozwala na prowadzenie zapobiegania próchnicy zębów mlecznych i stałych poprzez szczotkowanie zębów związkami fluoru w grupach środowiskowych podczas zajęć w przedszkolach, szkołach odbywające się jednoczasowo dla klas lub grup dzieci w wieku od 3 do 12 lat. Ten rodzaj profilaktyki powinien być realizowany zgodnie z zaleceniami zawartymi w programie profilaktycznym. Jest tania i bardzo efektywna. Polega na szczotkowaniu zębów żelowymi preparatami fluorkowymi.
Profilaktyka profesjonalna indywidualna prowadzona jest na fotelu dentystycznym i powinna obejmować:
- badanie uzębienia i jamy ustnej dziecka z określeniem dla niego programu profilaktyki profesjonalnej oraz profilaktyki domowej,
- wykonywanie niezbędnych profesjonalnych zabiegów higienizacyjnych, oczyszczania i polerowania koron i szyjek zębów,
- miejscowe stosowanie fluorkowych preparatów profilaktycznych,
- profilaktyczne lakierowanie zębów oraz lakowanie lub wypełnienie bruzd na powierzchniach żujących pierwszych zębów trzonowych stałych.
Profilaktyka indywidualna domowa jest wynikiem ścisłego związku między profilaktyką grupową a przede wszystkim profilaktyką profesjonalną. Aby profilaktyka domowa była skuteczna, powinna być ukierunkowana i kontrolowana przez rodziców lub opiekunów dziecka. W domowych zabiegach higienicznych uzębienia i jamy ustnej pierwsze ukierunkowanie powinno dotyczyć już dzieci 5–6-letnich, którym właśnie zaczynają się wyrzynać pierwsze zęby trzonowe stałe, czyli „szóstki”. Taką informację powinno uzyskać dziecko albo w przedszkolu od nauczycielki w czasie czyszczenia zębów po posiłkach, albo podczas badania kontrolnego w gabinecie dentystycznym. Natomiast dzieci 11–12-letnie powinny zostać ukierunkowane na szczotkowanie zębów za pomocą ruchów wymiatających, stosowanie nitek dentystycznych oczyszczających przestrzenie między zębami oraz szczotkowanie dziąseł, które w tym wieku są szczególnie podatne na krwawienie i stany zapalne.
