Z badania Komisji Zdrowia Publicznego „Lancet” ds. hazardu wynika, że na całym świecie stanowi on większe zagrożenie dla zdrowia publicznego, niż do tej pory sądzono. Jego szybki rozwój za pośrednictwem telefonów komórkowych i internetu sprawia, że kasyno można mieć dziś w kieszeni, dlatego zdaniem naukowców należy go traktować podobnie jak tytoń i alkohol. Zaburzenia związane z hazardem dotykają niemal 16 proc. dorosłych korzystających z kasyn online lub automatów, coraz częściej narażone są na nie także dzieci.
– W ramach naszego badania zebraliśmy ponad 20 międzynarodowych ekspertów w dziedzinie zdrowia publicznego, którzy dokonali przeglądu przepisów i badań poświęconych hazardowi. Chcieliśmy lepiej poznać globalny wpływ komercyjnej branży hazardowej, najwięcej uwagi poświęcając jej rozwojowi na świecie, szczególnie w krajach o niskich lub średnich dochodach. Często komercyjne formy hazardu pojawiają się w tych krajach po raz pierwszy, a nie ma w nich infrastruktury regulacyjnej ani zabezpieczeń, jakie występują w innych krajach. Sformułowaliśmy również zestaw zaleceń dotyczących regulacji hazardu w celu ochrony zdrowia publicznego – mówi prof. Heather Wardle ze Szkoły Nauk Społecznych i Politycznych na Uniwersytecie Glasgow, współautorka badania.
Grupa ekspertów w dziedzinie hazardu, zdrowia publicznego, zdrowia globalnego i polityki regulacyjnej stwierdziła, że pilnie potrzebne są znacznie silniejsze ogólnoświatowe kontrole regulacyjne, aby ograniczyć wpływ hazardu na zdrowie ludzi na całym świecie. Jak wynika z raportu komisji czasopisma „Lancet”, ok. 450 mln ludzi na świecie miało do czynienia z ryzykiem związanym z hazardem, czyli np. doświadczyło negatywnych jego konsekwencji Wśród nich są np. konsekwencje osobiste, społeczne i zdrowotne, rozpad relacji, problemy finansowe, utrata pracy czy problemy psychiczne prowadzące do większych skłonności samobójczych. Eksperci oceniają, że z tej grupy ok. 80 mln zmaga się z tzw. hazardem problematycznym.
– W wielu krajach następuje liberalizacja przepisów dotyczących hazardu ze względu na korzyści ekonomiczne i przychody płynące z rozwoju tego przemysłu. Problem polega jednak na tym, że hazard niesie za sobą także znaczne koszty społeczne, które są ukryte, trudno je dostrzec i określić. Niewielu polityków zauważa problem, który sprowadza się do tego, czy w ogóle można rozwijać przemysł hazardowy i jednocześnie chronić obywateli przed jego negatywnymi skutkami – podkreśla prof. Heather Wardle.
Jak wynika z raportu, coraz szerszy i łatwiejszy dostęp do internetu i telefonów komórkowych umożliwia branży hazardowej dotarcie do większej liczby osób niż kiedykolwiek wcześniej, w tym nastolatków i młodszych dzieci. Obecnie każdy, kto ma telefon komórkowy, może mieć dostęp do kasyna 24 godz. na dobę. Stosowane w aplikacjach technologie ułatwiają rozpoczęcie gry, ale za to utrudniają rezygnację z nich.
– Hazard stwarza coraz większe zagrożenie ze względu na to, że stał się towarem dostępnym cyfrowo. Firmy wykorzystują dane i ich analizę, stosując bardzo zaawansowane metody docierania do kolejnych klientów, aby nakłonić ich do hazardu. Widzimy rozwój przemysłu hazardowego na skalę globalną, któremu nie towarzyszą solidne zabezpieczenia regulacyjne. Ze względu na te dwa elementy naszym zdaniem mamy do czynienia z niepokojącą sytuacją i z zagrożeniem – tłumaczy ekspertka.
Jak podkreśla, dzieci i młodzież to grupa szczególnie narażona na zagrożenia związane z hazardem. Przeprowadzony na zlecenie komisji przegląd systematyczny i metaanaliza oszacowały, że uzależnienie dotyka niemal 16 proc. dorosłych i 26,4 proc. nastolatków korzystających z kasyn online lub automatów, a także 9 proc. dorosłych i 16 proc. nastolatków obstawiających zakłady sportowe. Eksperci podkreślają, że ryzyko dotyczy zwłaszcza grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej. Hazard jest również często wbudowany w gry wideo.
– Jednym z naszych zadań był przegląd przepisów dotyczących hazardu na całym świecie i prawie wszędzie uznaje się, że osoby nieletnie i dzieci zgodnie z prawem nie powinny mieć dostępu do hazardu, że trzeba je chronić przed grami hazardowymi. Mimo tego w wielu krajach to przekonanie nie ma odpowiedniego odzwierciedlenia. Na przykład w niektórych państwach afrykańskich istnieje taka zasada, ale nikt jej nie egzekwuje, nie ma regulacji w tym zakresie. Najpierw trzeba więc wprowadzić bardzo ścisłe procesy weryfikacji wieku i stworzyć silny organ regulacyjny, aby upewnić się, że firmy hazardowe ich przestrzegają – wskazuje współautorka badania. – Potrzebne jest wdrożenie całego systemu kar pieniężnych i cofania licencji podmiotom, które nie przestrzegają przepisów. Rekomendujemy również zakaz reklam hazardu, ponieważ ukierunkowują one dzieci na traktowanie hazardu jak normalnej aktywności. To towar obciążony ryzykiem dla zdrowia i nie powinniśmy wpajać dzieciom, że należy on do normalnych wzorców zachowania.
Aby chronić swoje interesy, branża przedstawia hazard jako nieszkodliwą rozrywkę i podkreśla korzyści ekonomiczne (w tym przychody z podatków) i możliwości zatrudnienia. Zgodnie z tymi narracjami przepisy na świecie coraz częściej legalizują hazard komercyjny, a zamiast zakazywać – regulują go.
– Chcielibyśmy, aby we wszystkich krajach przestrzegano minimalnych standardów regulacyjnych, aby ludzie podlegali tym samym zasadom niezależnie od miejsca zamieszkania. Chodzi tutaj o zakazy lub ograniczenia reklamy i marketingu, ograniczenie wysokości przegranej w grach hazardowych, zapewnienie bezpłatnych i przystępnych cenowo metod leczenia dla osób poszkodowanych, a także kampanie uświadamiające ludziom ryzyko związane z hazardem i denormalizujące go – wymienia prof. Heather Wardle.
Komisja podkreśliła, że potrzebna jest globalna inicjatywa na rzecz uznania hazardu jako globalnego problemu zdrowia publicznego. Chce, aby podmioty ONZ i organizacje międzyrządowe włączyły działania w tym obszarze do swoich strategii na rzecz poprawy zdrowia. Naukowcy apelują również o powołanie nowego międzynarodowego zespołu, który zajmie się ograniczaniem szkód wyrządzanych przez hazard.
