Pytanie nadesłane do redakcji
Witam, od 2004 roku leczę się psychiatrycznie na schizofrenię paranoidalną. Mam 27 lat i obecnie biorę Zolafren swift 10 mg oraz Setaloft 50 mg. Moje pytanie dotyczy macierzyństwa: czy w przypadku tej choroby można mieć dziecko? Czy na czas ciąży należy odstawić leki i czy mają one wpływ na rozwój płodu? Jak wygląda ewentualne leczenie podczas ciąży?
Odpowiedziała
dr n. med. Joanna Borowiecka-Kluza
specjalista psychiatra
Centrum Dobrej Terapii MindArt
www.centrumdobrejterapii.pl
Schizofrenia paranoidalna jest chorobą przewlekłą, którą można i należy leczyć. Celem leczenia, do którego dąży się we współpracy lekarza psychiatry z pacjentem, jest między innymi taka remisja funkcjonalna lub sposób radzenia sobie z aktualnymi objawami choroby przez pacjenta, aby w możliwie jak najmniejszym stopniu wpływały na osiąganie satysfakcji życiowej pacjenta i na funkcjonowanie w różnych obszarach życia. Dlatego chociaż leczenie tej choroby jest przewlekłe, to zazwyczaj nie wyklucza ono możliwości realizacji i osiągania własnych planów i zamierzeń, w tym dotyczących macierzyństwa.
Niemniej poszczególne okresy macierzyństwa, powinny być prowadzone pod kontrolą prowadzącego lekarza psychiatry, który zna przebieg choroby u konkretnej pacjentki, między innymi rodzaj i stopień nasilenia dotychczasowych i aktualnych objawów, stopień remisji i nawrotowość po ewentualnym zmniejszeniu dawki leków, sposoby radzenia sobie i możliwości wsparcia pacjentki – instytucjonalne i przez najbliższych.
Ze względu na możliwość wpływu stosowanych leków na rozwój płodu, najbardziej korzystne byłoby odstawienie leków na okres ciąży, ale nie zawsze, ze względu na stopień nasilenia choroby, jest to możliwe. Dlatego to lekarz psychiatra, razem z pacjentką (i ewentualnie jej partnerem na prośbę i za zgodą pacjentki) planuje sposób i rodzaj leczenia schizofrenii w poszczególnych okresach macierzyństwa. Przede wszystkim w okresie planowania zajścia w ciążę zadecyduje o możliwości stopniowego zmniejszenia dawki przy ewentualnym zintensyfikowaniu dodatkowych form leczenia, np. psychoterapii i wsparcia, aby w miarę możliwości tymczasowo odstawić leki przynajmniej na I trymestr ciąży, ewentualnie w I trymestrze ciąży przy zaostrzeniu objawowym choroby, zadecyduje o jak najmniejszej możliwej dawce leków, czy zmianie leku na inny. Zadecyduje również o możliwości utrzymania odstawienia leków w dalszym okresie ciąży i porodu, czy też najmniejszej koniecznej do regulacji ewentualnych objawów chorobowych dawce leku, a także podejmie decyzję co do możliwości utrzymania odstawienia leków na okres karmienia dziecka piersią.
We wszystkich tych okresach pacjentka wymaga szczególnie uważnej, stałej kontroli przez lekarza ginekologa i ewentualnie lekarza rodzinnego, czy lekarzy innych specjalności przy współwystępujących schorzeniach somatycznych oraz szczególnej opieki i wsparcia bliskich.
