×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Pomyłki przy wstrzykiwaniu insuliny

dr n. med. Barbara Katra
Klinika Chorób Metabolicznych UJ CM, Kraków

Co należy zrobić w przypadku, gdy przez zapomnienie nie wstrzyknięto insuliny?


Pobierz i wydrukuj praktyczne zalecenia:
Zapomniałem przyjąć insulinę! Pomyliłem preparaty insuliny!
[PDF 39 KB]



Zapomniałem przyjąć/podać insulinę! Co zrobić?

Insulina przedposiłkowa

Osoby, które bardzo długo chorują na cukrzycę i przez kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat codziennie wykonują kilka wstrzyknięć insuliny, czasami zapominają wykonać iniekcję preparatu bądź mylą jego rodzaj.

Jeżeli chory zorientuje się zaraz po posiłku, że nie wstrzyknął insuliny przedposiłkowej, powinien to niezwłocznie uczynić, używając takiej dawki insuliny, jaką powinien był sobie wstrzyknąć przed posiłkiem, ewentualnie można wówczas rozważyć zmniejszenie dawki o 1-2 j. Gdy upłynęło więcej czasu (1-2 godziny) od skończenia posiłku, należy podać połowę planowanej dawki. Jeżeli upłynęło kilka godzin, trzeba zmierzyć stężenie glukozy we krwi i jeśli chory nie planuje posiłku, powinien otrzymać dawkę korekcyjną 2-4 j. lub zwiększyć dawkę insuliny przed kolejnym posiłkiem o 2-4 j.

Czasami chory nie jest pewien, czy wstrzyknął sobie insulinę. W takiej sytuacji nie wolno podawać insuliny, trzeba odczekać 2 godziny od posiłku i zmierzyć stężenie glukozy. Jeżeli glikemia jest duża, to znaczy. że dawkę pominięto, wtedy należy postępować tak, jak to opisano powyżej (stosując odpowiednie kroki zależne od czasu, jaki upłynął od godziny, w której powinna być podana dawka insuliny).

Insulina bazalna

W przypadku niewstrzyknięcia insuliny bazalnej postępowanie zależy od rodzaju tej insuliny oraz od czasu, jaki upłynął od pominiętej dawki.

  • Insulina ludzka o pośrednim i długim czasie działania (NPH).
    Jeżeli chory przypomni sobie o pominięciu dawki insuliny przed godziną 2.00 w nocy, należy podać 20–30% planowanej dawki insuliny o pośrednim czasie działania lub alternatywnie pomniejszyć dawkę o 1–2 j. na każdą godzinę, jaka upłynęła od zwykłej pory wstrzykiwania tego preparatu insuliny.
    Jeżeli chory przypomni sobie później, lub jeśli do pory, o której chory zwykle się budzi, pozostało mniej niż 5 godzin, należy zmierzyć stężenie glukozy i (w zależności od wyniku) można podać 1/3 lub 1/4 dawki insuliny o pośrednim czasie działania (NPH) lub insulinę przedposiłkową w dawce korekcyjnej. Po przebudzeniu wstrzykuje się insulinę tak, jak w zwykły dzień.
  • Analog długo działający
    Jeżeli chory uświadomi sobie po kilku godzinach, że zapomniał o wstrzyknięciu insuliny, powinien podać planowaną dawkę insuliny długo działającej, którą ewentualnie może pomniejszyć o 1-2 j. Jeżeli upłynął dłuższy okres, należy podać połowę planowanej dawki insuliny długo działającej oraz (po uprzednim zmierzeniu stężenia glukozy we krwi) korekcyjną dawkę insuliny przedposiłkowej. Jeżeli dopiero rano chory zorientuje się, że wieczorem ominął dawkę insuliny długo działającej, powinien wstrzyknąć rano połowę dawki preparatu Lantus lub Levemir. Natomiast jeśli Levemir stosowany jest 2 x dziennie, to w takiej sytuacji powinno się podać zwykłą planowaną dawkę rano i ze względu na hiperglikemię poranną, która zapewne wystąpi, zwiększyć o dawkę korekcyjną ilość insuliny przedposiłkowej.

Warto wspomnieć, że na świecie (niestety nie w Polsce) są dostępne wstrzykiwacze (peny) insulinowe, które mają pamięć podania ostatniej dawki insuliny, bardzo przydatne dla osób długo chorujących na cukrzycę.

Pomyliłem insulinę!

Chory może też przez pomyłkę wstrzyknąć insulinę przedposiłkową zamiast bazalnej lub odwrotnie.

Omyłkowe wstrzyknięcie insuliny przedposiłkowej zamiast bazalnej

W przypadku wstrzyknięcia insuliny przedposiłkowej (insulina krótko działająca lub analog szybko działający) zamiast bazalnej należy spożyć posiłek większy niż zwykle i wykonać iniekcję insuliny bazalnej jak zwykle. Jeżeli wstrzykniętą omyłkowo insuliną była ludzka insulina krótko działająca, należy dodatkowo spożyć przekąskę (1 kromka chleba z wędliną lub białym serem) ok. 2,5-3 godz. od momentu wstrzyknięcia insuliny. Trzeba pamiętać, że insulina ludzka krótko działająca może wpływać na zmniejszenie stężenia glukozy we krwi nawet do 8 godzin. Dobrze jest nastawić budzik, by zmierzyć glikemię ok. 7 godz. po wstrzyknięciu insuliny. W przypadku wykonania iniekcji z analogu szybko działającego należy zmierzyć glikemię ok. 3 godz. po jej podaniu i jeśli wynik wskaże małe stężenie glukozy, należy również spożyć przekąskę.

Omyłkowe wstrzyknięcie insuliny bazalnej zamiast przedposiłkowej

Jeżeli w godzinach wieczornych zamiast insuliny przedposiłkowej omyłkowo wstrzyknięto insulinę bazalną, postępowanie zależy od dawki i od pory, gdy wykryto błąd. Jeśli dawka była mniejsza od zazwyczaj podawanej ilości insuliny bazalnej, należy dostrzyknąć brakującą ilość tego preparatu, aby uniknąć porannej hiperglikemii oraz rozważyć dawkę insuliny przedposiłkowej 2-4 j. lub więcej w zależności od glikemii i wielkości spożytego posiłku. Jeżeli błąd wykryto późno, a dawka insuliny bazalnej była mniejsza niż zwykle, można dostrzyknąć 20–30% planowanej dawki insuliny bazalnej i w razie potrzeby dawkę korekcyjną insuliny przedposiłkowej. Gdy dawka omyłkowo podanej przed posiłkiem insuliny bazalnej była podobna do planowanej, nie należy dostrzykiwać już wówczas tego preparatu. Jeżeli jest to insulina ludzka o średnim czasie działania (NPH), trzeba dostrzyknąć 2-4 j. insuliny przedposiłkowej lub więcej w zależności od glikemii i wielkości posiłku, a jeśli analog insuliny (Levemir lub Lantus), powinno się dostrzyknąć więcej - ok. 4-6 j., gdyż te insuliny w pełni zmniejszają glikemię dopiero po 4 godz. od wstrzyknięcia.

W opisanych wyżej pomyłkach należy w celu bezpieczeństwa nastawić budzik, by w godzinach nocnych przeprowadzić 2-3-krotną kontrolę glikemii.

Przy omyłkowym wstrzyknięciu insuliny należy zawsze skontrolować stężenie glukozy we krwi i częściej też kontrolować glikemię przez kolejnych kilka godzin.

20.02.2017

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Covid - aktualne dane
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.