Lewatywa to procedura medyczna, która jest wykonywana np. przed badaniami diagnostycznymi, takimi jak np. rektoskopia, przed porodem albo w przypadku ciężkiego zaparcia, kiedy inne metody lecznicze zawodzą. Lewatywę zawsze należy stosować po konsultacji lekarskiej.
Co to jest lewatywa?
Lewatywa, nazywana też wlewem doodbytniczym, to procedura polegająca na wprowadzeniu płynu do jelita grubego przez odbyt w celu opróżnienia jelita grubego.
Lewatywa prowadzi do:
- zmiękczenia mas kałowych
- pobudzenia perystaltyki jelit
- wypróżnienia.
Kiedy wykonuje się lewatywę?
Lewatywa to procedura stosowana z określonych wskazań. Powinno się ją poprzedzić konsultacją lekarską i zaleceniem lekarza.
Lewatywę można stosować:
- jako przygotowanie do badań diagnostycznych, które wymagają opróżnienia i oczyszczenia jelita – np. rektoskopii, USG przezodbytniczego
- przed porodem (nie jest wymagana, ale opcjonalna)
- przed operacjami w obrębie jamy brzusznej
- w leczeniu zaparć. Należy jednak pamiętać, że lewatywa nie jest metodą leczenia zaparć, a jedynie środkiem zaradczym stosowanym doraźnie, kiedy inne metody leczenia zawodzą.
Lewatywa – przeciwwskazania
Przeciwwskazania do lewatywy obejmują między innymi:
- choroby jelita, w których występuje ryzyko perforacji, czyli przedziurawienia jelita, np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- krwawienia z przewodu pokarmowego
- podejrzenie niedrożności przewodu pokarmowego
- świeże operacje w obrębie jamy brzusznej.
Czym wykonać lewatywę?
W aptekach można kupić gotowe preparaty do wykonania lewatywy. Należą do nich m.in. Enema, Clisma Max, Rectanal, Microlax. Każdy z tych preparatów występuje w zestawie, czyli zawiera wszystko, co jest potrzebne do samodzielnego wykonania lewatywy. Przed ich zastosowaniem należy przeczytać dokładnie ulotkę i postępować zgodnie z nią.
Ponadto lewatywę można wykonać ciepłą wodą lub fizjologicznym roztworem NaCl (woda z odpowiednią ilością soli). Ważne jest, aby płyn stosowany do lewatywy miał temperaturę ciała – 36–37°C.
Jak wykonać lewatywę?
W przypadku korzystania z gotowego preparatu do lewatywy, należy przeczytać ulotkę i postępować zgodnie z nią. Zwykle wykonanie lewatywy wygląda następująco:
- należy przygotować płyn do lewatywy, czyli umieścić butelkę z gotowym preparatem w ciepłej wodzie, żeby płyn do lewatywy miał temperaturę około 36°C i natłuścić np. wazeliną końcówkę, która będzie wprowadzana do odbytu
- pacjent powinien położyć się na lewym boku ze zgiętymi nogami przyciągniętymi do klatki piersiowej
- następnie należy delikatnie wprowadzić końcówkę do odbytu i powoli wprowadzić płyn do jelita
- następnie należy przytrzymać płyn w jelitach przez kilka minut, a potem się wypróżnić.
Lewatywa – działania niepożądane
Lewatywa może spowodować niepożądane skutki. Należą do nich między innymi:
- podrażnienie odbytu, krwawienie z hemoroidów
- uszkodzenie jelita grubego (np. jeśli płyn jest zbyt ciepły)
- zaburzenia elektrolitowe
- przedziurawienie jelita grubego
- ból brzucha – bolesne skurcze jelit
- uczucie niepełnego wypróżnienia lub parcia na stolec po wypróżnieniu.
Czy lewatywa boli?
Nie, prawidłowo wykonana lewatywa nie boli, ale może powodować dyskomfort w brzuchu, a także podrażnienie odbytu.
Czy lewatywa jest „zdrowa”?
Lewatywa nie jest środkiem profilaktycznym, który u zdrowych ludzi zapobiega chorobom albo „poprawia” zdrowie. Przeciwnie, stosowanie lewatywy bez wskazań może pogorszyć funkcjonowanie przewodu pokarmowego. Jelito nie jest „brudne” i nie wymaga „oczyszczania”. Dlatego też należy stosować lewatywę z określonych wskazań zgodnie z zaleceniami lekarza.
