Pytanie nadesłane do redakcji
Kilka miesięcy temu stwierdzono u mnie chorobę Leśniowskiego i Crohna, po niecałych 3 miesiącach znów zlecono mi gastroskopię i kolonoskopię. Czy dobre jest tak częste badanie? Jaki środek na przeczyszczenie wybrać: Fortrans czy Fleet?
Odpowiedź
Zwykle nie ma konieczności częstego powtarzania badań endoskopowych. Jeśli nie ma konkretnych wskazań, nie powinno się ich wykonywać. W opisanym przypadku jest to świeże rozpoznanie i być może wymaga potwierdzenia lub weryfikacji. Nie wiadomo, czy wystąpiła pozytywna reakcja na leczenie, czy dolegliwości w pełni ustąpiły, czy poprawiły się wyniki badań laboratoryjnych. Jeśli lekarz zalecił badania, oznacza to, że jego wyniki są potrzebne do podjęcia decyzji dotyczących dalszego postępowania.
Być może wskazaniem do powtórzenia badań była chęć oceny wystąpienia remisji zmian endoskopowych i mikroskopowych (dokładniej ocena gojenia się błony śluzowej). Brak pełnej remisji może być bowiem wskazaniem do modyfikacji leczenia.
Chęć wykonania gastroskopii może wynikać z faktu występowania objawów pochodzących z górnego odcinka przewodu pokarmowego i chęci sprawdzenia, czy nie mamy do czynienia z tą lokalizacją choroby Leśniowskiego i Crohna. Podczas gastroskopii można także pobrać wycinki do oceny współistnienia celiakii, która często może towarzyszyć chorobie Leśniowskiego i Crohna albo ją naśladować.
Możliwe także, że chorobę rozpoznano na podstawie objawów i wyniku kolonoskopii, a badanie histopatologiczne nie potwierdziło wstępnych podejrzeń. W przypadku choroby Leśniowskiego i Crohna jest to częsta sytuacja, ponieważ trudno znaleźć w badanych wycinkach cechy bezsprzecznie potwierdzające chorobę. Dlatego rozpoznanie ustalamy na podstawie wyników wszystkich przeprowadzonych badań, zarówno endoskopowych, jak i obrazowych, laboratoryjnych i histopatologicznych.
Przygotowanie do kolonoskopii może się odbywać za pomocą preparatów o dużej objętości (3–4 l), czyli izoosmotycznych i zrównoważonych elektrolitowo roztworów glikolu polietylenowego (Fortans), oraz preparatów o małej objętości (1–2 l), czyli między innymi roztwory pikosiarczanu sodu z cytrynianem magnezu (CitraFleet). W przypadku zastosowania preparatu o małej objętości konieczne jest wypicie odpowiedniej ilości wody, aby osiągnąć łączną objętość 3–4 l płynu.
Skuteczność przygotowania preparatami o małej objętości i preparatami o dużej objętości jest podobna. Preparaty PEG o dużej objętości uznaje się za bezpieczniejsze i są zalecane między innymi u pacjentów chorych na nieswoiste choroby zapalne jelit, do których należy choroba Leśniowskiego i Crohna. Dlatego w Pani/ Pana przypadku zaleca się zastosowanie do oczyszczania jelita Fortransu.