Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Nadciśnienie przewlekłe u kobiet w ciąży

Dr n. med. Andrzej Bacz
Nadciśnienie przewlekłe u kobiet w ciąży

Nadciśnienie przewlekłe to (1) nadciśnienie 140/90 mm lub większe stwierdzone przed ciążą lub w ciąży przed ukończeniem 20 tygodnia, nie związane z ciążową chorobą trofoblastyczną lub (2) nadciśnienie rozpoznane po 20 tygodniu ciąży i utrzymujące się po porodzie >12 tygodni.

Nadciśnienie przewlekłe dotyczy ok. 1% kobiet w ciąży. W większości przypadku (ok. 95%) jest to nadciśnienie pierwotne (samoistne), w pozostałych przypadkach związane jest najczęściej z chorobami nerek, naczyń lub zaburzeniami endokrynologicznymi.

U ok. 25% kobiet z nadciśnieniem przewlekłym rozwinie się nałożony stan przedrzucawkowy. Z nadciśnieniem przewlekłym (nawet w przypadku braku nałożonego stanu przedrzucawkowego) łączy się zwiększona umieralność okołoporodowa (płodów i noworodków), dlatego kobiety te wymagają specjalnej opieki położniczej.

Kobiety z nadciśnieniem tętniczym leczone inhibitorami konwertazy angiotensyny lub antagonistami receptora angiotensyny II powinny zaprzestać stosowania tych leków przed ciążą (lub zaraz po rozpoznaniu ciąży), gdyż leki te zwiększają ryzyko wad wrodzonych, ograniczonego wzrostu wewnątrzmacicznego, hipoglikemii, choroby nerek oraz porodu przedwczesnego. Podobne niekorzystne działanie może wykazywać chlorotiazyd, lek moczopędny, stosowany w terapii nadciśnienia.
Pozostale leki, stosowane u kobiet w ciąży w leczeniu nadciśnienia, w tym metyldopa, beta blokery (np.labetolol, atenolol), blokery kanałów wapniowych (np., nifedipina) oraz leki rozszerzające bezpośrednio mięśniówkę gładką naczyń krwionośnych (hydralazyna) są bezpieczne dla rozwijającego się płodu.

Opieka w czasie ciąży (wg wytycznych NICE 20104)

Celem leczenia jest utrzymywanie ciśnienia krwi poniżej wartości 150/100 mg Hg, ale nadmierne obniżenie ciśnienia krwi może mieć niekorzystne następstwa dla rozwoju płodu. U kobiet z nadciśnieniem przewlekłym wtórnym (np. związanym z chorobami nerek) ciśnienie tętnicze należy utrzymywać poniżej 140/90 mm Hg. Kobiety te powinny pozostawać po opieką zespołu specjalistów skladającego się z położnika, nefrologa, endokrynologa, reumatologa etc.

Leczenie zapobiega wystąpieniu ciężkiej postaci nadciśnienia, powikłań naczyniowych ośrodkowego układu nerwowego i układu sercowo-naczyniowego u matki, nie zapobiega natomiast rozwinięciu się stanu przedrzucawkowego (białkomoczu).

Wyniki badań dotyczące skuteczności leków przeciwnadciśnieniowych u kobiet w ciąży nie wskazują jednoznacznie na przewagą jednego z nich. Rekomenduje się stosowanie u kobiet w ciąży metylodopy lub nifedipiny,8 ale skutecznie i bezpiecznie można stosować inne leki za wyjątkiem wymienionych już inhibitorów konwertazy angiotensyny oraz antagonistów receptora angiotensyny II.

W celu zapobiegania wystąpienia stanu przedrzucawkowego u kobiet z nadciśnieniem przewlekłym zaleca się stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawce 75 mg dziennie od 12 tygodnia ciąży do porodu.

Kobietom w ciąży z nadciśnieniem przewlekłym zaleca się ograniczenie spożycia soli kuchennej, ponieważ postępowanie to zmniejsza ciśnienie tętnicze krwi.

Dostępne dane nie wskazują na konieczność ograniczenia aktywności fizycznej, a zwłaszcza leczenia spoczynkiem w warunkach szpitalnych w przypadkach nadciśnienia stopnia umiarkowanego. Długie przebywanie w łóżku (unieruchomienie) zwiększa ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Natomiast ograniczenie aktywności fizycznej i leczenie szpitalne jest wskazane w przypadkach nadciśnienia ciężkiego.

Częstość wizyt kontrolnych wynika ze stanu zdrowia ciężarnej, ale zawsze jest większa niż w ciąży prawidłowej. Oprócz kontroli ciśnienia krwi i wykonania badań kontrolnych w kierunku białkomoczu (stan przedrzucawkowy!) lekarz nadzoruje rozwój płodu (zwykle za pomocą badania ultrasonograficznego), gdyż u kobiet tych istnieje zwiększone ryzyko wewnątrzmacicznego ograniczenia wzrostu (intrauterine growth restriction – IUGR). Przydatność badania kardiotokograficznego w monitorowaniu stanu płodu u kobiet z nadciśnieniem przewlekłym nie została potwierdzona, zaleca się więc jego wykonanie w przypadku istnienia konkretnych wskazań klinicznych.

Poród

U kobiet, u których wartości ciśnienia krwi są mniejsze niż 160/100 mm Hg nie ma wskazań do wcześniejszego rozwiązania ciąży (przed 37. tygodniem). Termin późniejszego rozwiązania zależy od dobrostanu płodu. W jednym z ostatnim badań, w którym zaanalizowano ponad 170 000 porodów u kobiet z nadciśnieniem przewlekłym stwierdzono, że optymalnym (ryzyko niekorzystnych następstw dla płodu vs ryzyko niekorzystnych następstw dla noworodka) czasem rozwiązania ciąży u tych kobiet jest 38 i 39 tydzień ciąży.6 Interesujący jest fakt, że ryzyko umieralności okołoporodowej jest, w porówaniu z kobietami zdrowymi, zdecydowanie większe u płodów i noworodków płci męskiej.7 Natomiast wcześniejsze rozwiązanie jest wskazane w chorych z ciężkich nadciśnieniem opornym na działanie terapeutyczne (zwykle po przeprowadzenia leczenia kortykosteroidami w celu przyspieszenie dojrzewania płuc płodu).

Opieka porodowa i laktacja

Po porodzie zaleca się codzienne monitorowanie ciśnienia tętniczego przez 2 dni, potem co najmniej raz pomiędzy 3-5 dniem oraz w przypadku zmiany leku przeciwnadciśnieniowego. Należy utrzymywać ciśnienia krwi poniżej 140/90 mm Hg. Jeżeli w czasie ciąży stosowano metylodopę, należy ją odstawić w ciągu 2 dni po porodzie i zastąpić lekiem stosowanym przed zajściem w ciążę. Kobiety karmiące piersią mogą bezpiecznie stosować labetolol, nifedypinę, enalapril, kaptopril, atenolol i metoprolol.


26.05.2017
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?