Torbiel szyszynki to łagodna zmiana, która jest zlokalizowana w szyszynce, czyli małym gruczole znajdującym się w mózgu. Zwykle torbiele są małe, nie powodują objawów i nie wymagają leczenia. Szacuje się, że torbiele szyszynki mogą występować nawet u 4% dorosłych osób.
Co to jest torbiel szyszynki?
Torbiel szyszynki to łagodna, wypełniona płynem zmiana zlokalizowana z szyszynce, czyli niewielkim gruczole dokrewnym, znajdujący się w centralnej części mózgu. Szyszynka kształtem przypomina sosnową szyszkę i produkuje melatoninę – hormon regulujący rytm dobowy (cykl snu i czuwania). Szyszynka jest częścią układu hormonalnego i kontroluje nasz wewnętrzny zegar biologiczny, reagując na światło.
Torbiel szyszynki nie jest nowotworem złośliwym, nie powoduje przerzutów i zwykle jest przypadkowo wykrywana podczas badań obrazowych głowy (np. rezonansu magnetycznego) wykonywanych z innych powodów.
Czy torbiel szyszynki jest częsta?
Torbiel szyszynki może występować u osób w każdym wieku. U dzieci torbiele szyszynki stwierdza się w 2–4% badań rezonansu magnetycznego głowy, najczęściej u nastoletnich dziewcząt. U dorosłych odsetek ten jest podobny. Najczęściej stwierdza się ją przypadkowo u kobiet w wieku 20–30 lat. Torbiele szyszynki częściej występują u kobiet niż mężczyzn.
Jakie są przyczyny torbieli szyszynki?
Dokładna przyczyna powstawania torbieli szyszynki nie jest znana, ale zakłada się, że jest to wrodzona zmiana będącą wynikiem niecałkowitego zarośnięcia tzw. embrionalnej jamy szyszynki.
Jak wygląda torbiel szyszynki?
W badaniach obrazowych mózgu, np. rezonansie magnetycznym, torbiel szyszynki wygląda jak okrągła zmiana wypełniona płynem. Zwykle torbiele są małe, mają mniej niż 10 mm. Wielkość torbieli nie rośnie. U niektórych kobiet może się ona zwiększać w okresie dojrzewania, a później wraz z wiekiem się zmniejsza.
Torbiel szyszynki – objawy
Torbiele szyszynki zazwyczaj nie powodują żadnych objawów. Tylko torbiele większe, mające ponad 1 cm mogą powodować:
- bóle głowy z powodu ucisku wodociągu i związanego z tym wodogłowia
- rzadko nudności
- rzadziej objaw Parinauda, zwany też objawem zachodzącego słońca, który polega na tym, że osoba nim dotknięta nie jest w stanie skierować gałek ocznych ku górze (popatrzeć do góry). Gałki oczne są skierowane w dół, a dolna część tęczówki jest zasłonięta przez dolne powieki.
Torbiel szyszynki – leczenie
Torbiel szyszynki zwykle nie wymaga leczenia. Większość torbieli nie wymaga też monitorowania, choć może to być konieczne w niektórych przypadkach. Wówczas co określony czas wykonuje się badania obrazowe głowy, żeby sprawdzić, czy torbiel nie rośnie.
Jeśli torbiel jest duża i powoduje objawy, to konieczne może być leczenie chirurgiczne. Dzieje się tak jednak bardzo rzadko.
Torbiel szyszynki w pytaniach i odpowiedziach
Czy torbiel szyszynki to nowotwór?
Torbiel szyszynki to łagodna zmiana. Nie jest to nowotwór złośliwy, nie powoduje przerzutów ani choroby nowotworowej.
Czy torbiel szyszynki może pęknąć?
Tak, ale jest to wyjątkowo rzadkie. Pęknięciu torbieli towarzyszą nagłe i nasilone objawy neurologiczne, takie jak m.in. nagły, silny ból głowy, nudności, wymioty, zawroty głowy, zaburzenia widzenia.
Czy torbiel szyszynki jest groźna?
Nie. Torbiele szyszynki są łagodne, małe i nie powodują objawów. Wiele osób przez całe życie nie dowie się, że ma torbiel szyszynki, ponieważ szacuje się, że występuje ona nawet u 4% populacji.
