Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Jakie badania należy wykonać po przebytym ostrym zapaleniu trzustki?

Witam serdecznie. Mam 28 lat. 2 lata temu przeszłam ostre zapalenie trzustki (nie stwierdzono kamieni ani innych zaburzeń). Od tamtej pory nie odczuwam większych dolegliwości (poza sporadycznym uczuciem ucisku w okolicy trzustki). Czy powinnam dokonywać kontrolnych poziomów amylaz i lipaz? Czy i jak często należy być pod kontrolą specjalisty?

Enzymy trzustkowe, jak amylaza i lipaza, podwyższone są głównie w czasie epizodu ostrego zapalenia trzustki (OZT) lub zaostrzeń przewlekłego zapalenia tego narządu. Dlatego w opisanym przypadku bardziej istotne wydaje się wykonanie badania ultrasonograficznego jamy brzusznej niż badań laboratoryjnych. Nie wiemy, jaka była przyczyna wystąpienia epizodu OZT w tym przypadku.

Ustalenie przyczyny ostrego zapalenia trzustki jest bardzo istotne ze względu na dalsze postępowanie z chorym (w tym ew. opieka specjalisty) i zapobieganie kolejnym nawrotom. U większości chorych ostre zapalenie trzustki rozwija się na podłożu kamicy żółciowej lub w przebiegu nadużywania alkoholu.

Istnieją także inne rzadsze przyczyny. W opisywanym przypadku nie mamy informacji na temat ew. przeprowadzonych badań endoskopowych dróg żółciowych i trzustkowych, zabiegów chirurgicznych w obrębie jamy brzusznej czy urazów brzucha, których powikłaniem mogło być OZT. Pacjentka nie wspomina także o żadnych poważniejszych chorobach internistycznych, takich jak cukrzyca, nadczynność przytarczyc i hiperlipidemia.

Należałoby zweryfikować także listę ew. przyjmowanych leków, jak azatiopryny, sulfasalazyny, tiazydy, kwas walproinowy, doustne środki antykoncepcyjne, których działaniem niepożądanym może być OZT. Innymi przyczynami mogą być nieprawidłowości w przebiegu przewodu trzustkowego – zwężenie lub wrodzone zmiany anatomiczne trzustki.

W niewielu przypadkach OZT, w których nie udaje się jednoznacznie ustalić przyczyny, mówimy o tzw. idiopatycznym zapaleniu trzustki. W większości przypadków trzustka po przebytym OZT zaczyna prawidłowo funkcjonować w ciągu od kilku tygodni do kilku miesięcy po chorobie. Ważne jest jednak wyeliminowanie przyczyny choroby, np. operacja usunięcia pęcherzyka żółciowego, abstynencja alkoholowa.

W okresie kilku miesięcy po przebyciu OZT należy wykonać kontrolne badanie USG jamy brzusznej celem oceny w kierunku tworzenia się torbieli trzustki czy innych powikłań OZT. USG także umożliwia rozpoznanie kamicy żółciowej jako przyczyny OZT. Badania obrazowe mogą także wykazać obecność przewlekłego zapalenia trzustki.

W przypadkach wątpliwych konieczna jest weryfikacja dróg żółciowych i trzustkowych za pomocą cholangiopankreatografii rezonansu magnetycznego (MRCP). Innym badaniem pomocnym w identyfikacji czynnika etiologicznego u osób po przebytym lub z idiopatycznym OZT jest endosonografia (EUS).

Na pytanie odpowiedziała
Dr n. med. Anna Mokrowiecka
Specjalista chorób wewnętrznych
Oddział Kliniczny Gastroenterologii Ogólnej i Onkologicznej
Uniwersytecki Szpital Kliniczny UM w Łodzi

Piśmiennictwo:

  1. Choroby wewnętrzne pod red. A. Szczeklika, tom 1. Medycyna Praktyczna 2005
  2. Dąbrowski A.: Wytyczne postępowania w ostrym zapaleniu trzustki. Medycyna Praktyczna, 2004; 10: 88–106 (na podstawie Toouli J., Brooke-Smith M., Bassi C. i wsp.: Guidelines for the management of acute pancreatitis. Journal of Gastroenterology and Hepatology, 2002; 17 (supl.): S15–S39

14.03.2012

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?