×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Kurcze i sztywność mięśni

Kurcze i sztywność mięśni

Co to są kurcze i sztywność mięśni i jaki jest mechanizm ich powstawania?

Sztywność mięśni to stan zwiększonego napięcia mięśniowego, który prowadzi do ciągłego, mimowolnego skurczu wielu niezależnych od siebie grup mięśni. Z kolei kurcz mięśni dotyczy zwykle jednego obszaru ciała i jest przejściowym, bolesnym skurczem pojedynczego mięśnia lub grupy mięśni, który samoistnie ustępuje po maksymalnie kilku minutach i zwykle nie niesie ze sobą groźnych następstw. Mechanizm powstawania sztywności mięśni i kurczów mięśni jest złożony i nie do końca poznany.

Jakie są najczęstsze przyczyny kurczów i sztywności mięśni?

Kurcze mięśni mogą występować u zdrowych osób po intensywnych ćwiczeniach lub w trakcie wysiłku fizycznego, są wyzwalane przez przypadkowy ruch lub skurcz skróconego mięśnia i ustępują po chwili samoistnie lub w wyniku rozciągnięcia mięśnia i masażu. Kurcz może wyzwolić także uraz kości lub stawu i jest to reakcja obronna organizmu na podrażnienie mięśni w okolicy złamania. Do kurczu mięśni może dojść także w przypadku uszkodzenia nerwu unerwiającego dany mięsień, w takim przypadku kurcz może pojawić się także w okresie zdrowienia. Częste kurcze mięśni mogą występować w stanach, takich jak: niedobory elektrolitowe (np. zmniejszone stężenie potasu lub magnezu we krwi, które może się wiązać z wymiotami, biegunką lub nadmiernym poceniem się), zaburzenia gospodarki wapniowej, zaburzenia hormonalne (np. niedoczynność tarczycy), cukrzyca, niewydolność nerek, a także u kobiet w ciąży.

Sztywność mięśni i kurcze mięśni mogą też występować w różnych jednostkach chorobowych, takich jak stwardnienie rozsiane, tężec, i szereg rzadkich chorób i zespołów chorobowych, takich jak neuromiotonia (zespół Isaacsa), zespół sztywności uogólnionej (ang. stiff-man syndrome), zespół Schwartza-Jampela, miopatie metaboliczne, czy zatrucie strychniną.

Co robić w razie wystąpienia kurczów i sztywności mięśni?

Osoby, u których występują nawracające kurcze lub sztywność mięśni powinny zgłosić się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Bolesne kurcze mięśni mogą być pierwszą manifestacją chorób ogólnoustrojowych, takich jak niedoczynność tarczycy lub cukrzyca, które wykryte we wczesnym stadium mogą zostać opanowane odpowiednim leczeniem. Jeżeli natomiast kurczom towarzyszy sztywność mięśni lub inne niepokojące objawy, takie jak: niedowład, osłabienie i bóle mięśni lub też drżenie, należy pilnie zgłosić się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub na SOR.

Sytuacją wymagającą natychmiastowej pomocy lekarskiej jest ostry kurcz mięśni w wyniku tężca lub zatrucia strychniną (zawierają ją trutki na szczury lub zanieczyszczone substancje odurzające). W tych przypadkach kurczom i sztywności mięśni towarzyszą drgawki oraz zaburzenia oddychania, co jest potencjalnie niebezpiecznym stanem i wymaga wezwania pogotowia ratunkowego.

Co zrobi lekarz, jeśli zgłosimy się z kurczami i sztywnością mięśni?

W pierwszej kolejności lekarz zbierze wnikliwy wywiad i przeprowadzi badanie neurologiczne. W trakcie zbierania wywiadu lekarz będzie chciał uzyskać informacje o jakiej porze dnia najczęściej pojawiają się kurcze lub jakie czynności je wywołują. Lekarz może też zapytać, od kiedy u pacjenta występują kurcze i sztywność mięśni i czy w jego najbliższej rodzinie występowały podobne dolegliwości.

W przypadku kurczów i sztywności mięśni niezbędne jest przeprowadzenie pełnego badania neurologicznego, jednak ze szczególnym uwzględnieniem oceny napięcia mięśniowego oraz odruchów głębokich, które lekarz bada, opukując różne punkty na ciele pacjenta za pomocą młoteczka neurologicznego. Przydatna może być także ocena siły mięśni i sprawności chodu pacjenta. Badanie napięcia mięśniowego polega na wykonywaniu biernych ruchów kończyną chorego przez lekarza, przy maksymalnym rozluźnieniu ze strony badanego. Jeśli pacjent nie będzie wystarczająco rozluźniony (będzie próbował sam ruszać kończyną) podczas badania, ocena staje się niemiarodajna, dlatego bardzo ważne jest dokładne stosowanie się poleceń lekarza w trakcie badania.

Lekarz może także skierować pacjenta na badanie elektromiograficzne (EMG), w trakcie którego z pomocą odpowiedniej aparatury przeprowadza się dokładną ocenę czynności elektrycznej mięśni. W niektórych przypadkach niezbędne są także badania laboratoryjne krwi z oznaczeniem stężenia potasu, magnezu, wapnia i enzymów mięśniowych, takich jak kinaza kreatynowa. W razie podejrzenia wrodzonej choroby mięśni, chory może zostać skierowany na biopsję mięśnia w celu oceny jego budowy w badaniu mikroskopowym.

29.03.2017

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.