Kontaktowe zapalenie powiek i spojówek to reakcja alergiczna lub podrażnieniowa skóry wokół oczu i spojówek. Najczęściej wywołują je kosmetyki, krople do oczu lub ich konserwanty. Choroba objawia się zaczerwienieniem, świądem, łuszczeniem skóry oraz obrzękiem powiek.
Kontaktowe zapalenie powiek i spojówek – przyczyny
Kontaktowe zapalenie powieki i spojówek to zmiany skóry wokół oczu i spojówek wywołane najczęściej reakcją alergiczną, rzadziej toksyczną na kontakt z różnorodnymi substancjami.
Co najczęściej wywołuje kontaktowe zapalenie powiek
W ten sposób uczulają:
- kosmetyki
- krople do oczu i ich konserwanty
- rzadziej perfumy czy lakiery do paznokci.
Toksyczne zapalenie powiek po kontakcie z roślinami
Reakcje toksyczne spotykamy po kontakcie z niektórymi roślinami, takimi jak sumak jadowity (ozdobne drzewka w naszych parkach i ogrodach) czy barszcz Sosnowskiego
(ryc. 1).
Jak często występuje?
Nie jest znana częstość występowania.
Objawy kontaktowego zapalenia powiek i spojówek
Objawy mogą być łagodne (suchość i nadmierne łuszczenie się skóry wokół oczu z miernym świądem) lub ciężkie (silne zaczerwienienie i obrzęk skóry wokół oczu, przekrwienie spojówek, silny świąd skóry i pieczenie spojówek). Jeśli zmiany trwają długo, dochodzi do „starczego wyglądu oczu”, bo skóra staje się nadmiernie pomarszczona, zgrubiała i sucha.
Ryc. 1. Barszcz Sosnowskiego – roślina zawierająca substancje fototoksyczne, które po kontakcie ze skórą i ekspozycji na światło słoneczne mogą wywołać silne podrażnienie i zapalenie skóry wokół oczu.
Jak lekarz rozpoznaje kontaktowe zapalenie skóry powiek i spojówek
Zmiany są łatwe do rozpoznania, natomiast znalezienie „winowajcy” jest nieraz bardzo trudne. Pomocny jest drobiazgowy wywiad dotyczący ostatnio używanych kosmetyków lub leków stosowanych do worka spojówkowego albo w okolicy oczu. Jeśli lekarz podejrzewa więcej substancji uczulających, wykonuje się testy płatkowe, które pozwalają poszukiwać uczulenia na różnorodne substancje chemiczne.
Leczenie kontaktowego zapalenia powiek i spojówek
Podstawową zasadą jest przerwanie kontaktu z domniemaną substancją uczulającą oraz stosowanie jak najmniejszej ilości leków na zmienioną skórę i do worka spojówkowego.
W leczeniu wykorzystuje się łagodne maści nawilżające, tzw. emolienty, krople sztucznych łez bez konserwantów lub kompresy, przemywa się spojówki chłodnym roztworem soli fizjologicznej i przyjmuje leki przeciwalergiczne.
Kiedy konieczna jest konsultacja alergologiczna
Jeśli taka terapia jest niewystarczająca, dalsze leczenie prowadzi specjalista alergolog, stosując albo maści zawierające kortykosteroidy, albo maści z tzw. blokerami kalcyneuryny (które nie są kortykosteroidami) oraz krople przeciwalergiczne do worka spojówkowego.
Kontaktowe zapalenie powiek i spojówek - zapobieganie
Unikać wykazanych substancji uczulających. Zachować dużą ostrożność w stosowaniu nowych kosmetyków czy leków w okolicach oczu. Należy wystrzegać się pracy w następujących zawodach: kosmetyczka, fryzjerka, malarz, kwiaciarka oraz pracy w przemyśle chemicznym i w laboratoriach.
