Eksperymentalny test wykrywa osiem różnych nowotworów na podstawie badania krwi - informuje ”Science”.
Fot. pixabay.com
Test CancerSEEK został opracowany pod kierownictwem naukowców z Johns Hopkins University. Opiera się na wykrywaniu we krwi mutacji 16 genów, które zwykle występują się w przypadku nowotworów - oraz ośmiu białek. Niewielkie ilości zmutowanego DNA oraz nieprawidłowych białek uwalniane są przez guz do krwioobiegu.
Zdaniem specjalistów jeśli w przyszłości uda się stworzyć test uniwersalny, wykrywający więcej mutacji DNA i białek, pozwoli to wykrywać przeważającą część nowotworów we wczesnej fazie, kiedy leczenie jest najskuteczniejsze.
Wczesne rozpoznanie może decydować o przeżyciu. W dodatku nie trzeba by wóczas masowo wykonywać nieprzyjemnych dla pacjenta i kosztownych dla systemu opieki zdrowotnej zabiegów diagnostycznych w rodzaju kolonoskopii. Koszt badania CancerSEEK to około 500 dolarów na pacjenta - mniej więcej tyle samo, co w przypadku kolonoskopii. Istniejące testy wykrywające pojedynczy nowotwór bywają znacznie droższe.
Test wypróbowano na 1005 pacjentach z nowotworami jajnika, wątroby, żołądka, trzustki, przełyku, jelita grubego, płuca lub piersi (w sumie odpowiadają one za 60 proc. zgonów z powodu nowotworów na terenie USA). Guzy nie wytworzyły jeszcze przerzutów. Test dał pozytywny wynik w 70 proc. przypadków.
Dla pięciu wykrywanych przez test nowotworów (jajnika, wątroby, żołądka, trzustki i przełyku) nie prowadzi się badań przesiewowych. Tymczasem w ich przypadku test wykazał czułość od 69 do 98 proc. – ta ostatnia wartość dotyczyła raka jajnika. Jednak w przypadku raka piersi – którego można rozpoznać badaniem przesiewowym – było to tylko 33 proc.
Specyficzność wyniosła 99 proc. (tylko u 1 proc zdrowych osób z grupy kontrolnej "wykryto" nieistniejący nowotwór). U 83 proc. pacjentów na podstawie wyniku badania udało się nawet dość dokładnie zlokalizować guz anatomicznie.
Wykonywane raz na rok – jak inne badania okresowe - badanie krwi mogłoby zmienić sytuację. Dotyczy to zwłaszcza raka trzustki, który daje niewiele objawów i jest wykrywany tak późno, że czterech na pięciu pacjentów umiera w ciągu roku od postawienia rozpoznania.
Autorzy zaznaczają, że ocena skuteczności testu w wykrywaniu wczesnych stadiów nowotworów wymaga dalszych prac. Rozpoczęło się już zaplanowane na pięć lat badanie z udziałem 10 000 ludzi, u których nie wykryto wcześniej nowotworu.
