×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Łokieć tenisisty i łokieć golfisty – entezopatie stawu łokciowego

Lek. Karolina Stępień
Carolina Medical Center, Warszawa
Łokieć tenisisty i łokieć golfisty – entezopatie stawu łokciowego

Czym są enetezopatie i jakie są przyczyny ich występowania w okolicy stawu łokciowego?

Entezopatia to patologia, w której dochodzi do uszkodzenia struktury ścięgna lub więzadła w miejscu, w którym przyczepia się ono bezpośrednio do kości. Wskutek powtarzanych mikrourazów, przeciążeń, a także z powodu skłonności genetycznej, w obrębie przyczepu ścięgno lub więzadło „nadrywa się”, niszczy, przez co staje się osłabione i bolesne. Bardzo rzadko dochodzi do całkowitego uszkodzenia i oderwania się takiego przyczepu.

Przeciążenie może być spowodowane wykonywaną pracą lub uprawianym sportem – w obu przypadkach kluczowe jest wykonywanie częstych, powtarzalnych ruchów nadgarstka i łokcia, które nadwyrężają przyczep ścięgien.

W okolicy stawu łokciowego mamy do czynienia z dwoma najczęstszymi chorobami o charakterze entezopatii. Pierwsza, częstsza choroba, to tak zwany „łokieć tenisisty”, czyli enetezopatia wspólnego przyczepu ścięgien prostowników nadgarstka do nadkłykcia bocznego kości ramiennej – to okolica położona po bocznej, zewnętrznej stronie łokcia. Druga, rzadsza to „łokieć golfisty”. Wówczas choruje przyczep wspólny ścięgien zginaczy nadgarstka do nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej, czyli okolica położona po przyśrodkowej, wewnętrznej stronie łokcia.

Największe ryzyko występowania tych entezopatii obserwuje się u osób między 30. a 50. rokiem życia – tak samo często u kobiet i mężczyzn.

Jak często zdarzają się entezopatie w okolicy stawu łokciowego?

Szacuje się, że rocznie około 1–3% populacji doświadcza dolegliwości związanych z entezopatią w okolicy stawu łokciowego.

Jakie są objawy entezopatii w okolicy stawu łokciowego?

„Łokieć tenisisty” objawia się punktowym bólem w okolicy bocznej łokcia, który może promieniować po górnej powierzchni przedramienia do nadgarstka. Ból rzadko występuje w spoczynku, raczej pojawia się i nasila przy ruchach takich jak naciskanie klamki, odkręcanie słoika, czesanie się, golenie, dźwiganie lub obracanie ciężkich przedmiotów. Część pacjentów mimo bólu jest w stanie wykonywać te czynności, inni mają poczucie osłabienia mięśni, przez co nie są w stanie, np. unieść lub ścisnąć niektórych przedmiotów. Po wysiłku może utrzymywać się uczucie bolesności, zmęczenia mięśni w okolicy bocznej łokcia.

„Łokieć golfisty” objawia się analogicznie, tyle że punkt bólowy jest zlokalizowany po stronie wewnętrznej łokcia i ewentualne promieniowanie bólu przenosi się po dolnej powierzchni przedramienia.

Możliwe jest występowanie którejś z patologii jednoczasowo w obu łokciach. Często zdarza się, że po przebyciu choroby po jednej stronie, w ciągu kolejnych miesięcy lub lat pojawia się po drugiej.

Możliwe jest jednoczasowe występowanie zarówno łokcia tenisisty, jak i golfisty, ale rzadko powodują równocześnie objawy. Najczęściej zmiany są widoczne w obu okolicach w badaniu USG, ale pacjent odczuwa bolesność tylko po zewnętrznej lub wewnętrznej stronie łokcia.

Co zrobić w przypadku wystąpienia takich objawów?

W przypadku dolegliwości bólowych łokcia, które pojawiają się bez przebytego urazu, doraźnie należy unikać ruchów nasilających ból, można także zastosować niewielkie dawki leków przeciwbólowych dostępnych bez recepty. W przypadku braku poprawy lub nawrotu dolegliwości konieczna jest konsultacja w poradni ortopedycznej.

Jak lekarz ustala rozpoznanie łokcia tenisisty lub golfisty?

Ortopeda konsultujący zbiera od pacjenta wywiad, a następnie bada łokieć, oceniając umiejscowienie bólu, zakres ruchomości stawu, jego stabilność i wykonuje specyficzne testy. W zależności od wyniku badania przedmiotowego kieruje pacjenta na dodatkowe badania: RTG i/lub USG. Zmiany w ścięgnach są najlepiej widoczne w badaniu USG wykonanym przez doświadczonego w tym zakresie radiologa. Badanie RTG pozwala uwidocznić zwapnienia, które mogą (ale nie muszą) się pojawić w przyczepie dotkniętym uszkodzeniem, a także, co bardzo ważne, pozwala wykluczyć inne patologie. Bardzo rzadko wykonuje się badanie rezonansu magnetycznego (MRI) – może pomóc w diagnozowaniu długo trwających enetezopatii, gdy dane z wywiadu i badania nie są oczywiste lub jako przygotowanie do ewentualnego leczenia operacyjnego.

Jakie są metody leczenia łokcia tenisisty lub golfisty?

Celem leczenia enetezopatii w okolicy stawu łokciowego jest doprowadzenie do wygojenia się uszkodzeń i ustąpienia dolegliwości bólowych. Udowodniono, że w zdecydowanej większości przypadków zmiany wyciszają się i ból mija samoistnie bez żadnej dodatkowej interwencji, ale zwykle ten proces trwa około 1–1,5 roku. W związku z tym lekarz może proponować pacjentowi metody pozwalające na zwiększenie komfortu funkcjonowania w tym czasie i w miarę możliwości przyspieszenia procesu gojenia.

W pierwszej kolejności wskazane jest stosowanie leków przeciwbólowych, zarówno dostępnych bez recepty, jak i ordynowanych przez lekarza. Obecnie nie rekomenduje się w tych chorobach leków przeciwzapalnych (wcześniej szeroko stosowanych) z dwóch powodów. Badania chorych ścięgien pod mikroskopem nie udowodniły, żeby były tam obecne komórki odpowiadające za zapalenie. Stan zapalny owszem może wywoływać ból, ale trzeba pamiętać o tym, że jest potrzebny do gojenia, stąd jego ewentualne wyciszanie nie jest w tym wypadku pożądane.

Oprócz leczenia przeciwbólowego dobre efekty daje rehabilitacja. Doświadczony fizjoterapeuta za pomocą technik manualnych jest w stanie zmniejszyć dolegliwości pacjenta i poprawić jego funkcjonowanie. Warto wykonywać zalecone przez rehabilitanta ćwiczenia wzmacniające ścięgna prostowników/zginaczy nadgarstka. Niektórzy pacjenci odczuwają ulgę, stosując opaski uciskowe lub różnego typu ortezy łokcia.

W przypadku braku poprawy po stosowaniu leków przeciwbólowych i fizjoterapii, lekarz może zaproponować pacjentowi miejscowe ostrzyknięcie bolesnej okolicy. Stosowane w tym celu są silne leki przeciwzapalne (steroidy) lub bogatopłytkowe osocze przygotowane z krwi pacjenta. Steroidy działają świetnie przeciwbólowo i większość pacjentów odczuwa po ich użyciu diametralną poprawę. Jednak zupełne wyciszenie stanu zapalnego powoduje zahamowanie gojenia uszkodzonego ścięgna, a niekiedy pogłębia jego uszkodzenie. To może (ale nie musi) nasilić dolegliwości lub przedłużyć trwanie choroby. Wówczas pacjenci po miesiącu od zastosowania leku (tyle działa ten zastrzyk) mogą odczuć nawrót bólu i ograniczenia funkcjonowania większy niż przed zastrzykiem. Mając to na uwadze, metodę tę stosuje się ostrożnie. Niewskazane jest powtarzanie takiego zastrzyku. Z kolei stosowanie bogatopłytkowego osocza (czynników wzrostu, PRP) nie ma takich skutków ubocznych. Metoda ta nie zawsze jednak przynosi pożądany efekt i wymaga dalszych badań ją oceniających.

Podawanie leków dokładnie w okolicę objętą uszkodzeniem odbywa się pod kontrolą USG.

W niektórych, bardzo ciężkich przypadkach z dużymi dolegliwościami bólowymi, dużym uszkodzeniem widocznym w badaniach obrazowych, przy braku powodzenia leczenia wcześniej wymienionymi metodami, stosuje się leczenie operacyjne, które polega na wycięciu uszkodzonej części ścięgna i odtworzeniu jego przyczepu. Operacja jest konieczna bardzo rzadko.

Jakie jest rokowanie w entezopatiach w okolicy łokcia?

Rokowanie co do wyleczenia łokcia tenisisty lub golfisty jest bardzo dobre. W niemal wszystkich przypadkach choroba ustępuje, jednak jej przebieg i konieczność stosowania nieinwazyjnych lub inwazyjnych metod łagodzenia objawów są bardzo różne.

Co zrobić, żeby uniknąć entezopatii w okolicy łokcia?

Należy unikać przeciążania łokcia – powtarzanych, forsownych ruchów, które mogą wywołać dolegliwości. W przypadku wykonywania specyficznej pracy lub uprawiania sportu obciążającego łokieć, warto wykonywać ćwiczenia rozciągające, pamiętać o przerwach i odpoczynku.

09.10.2020

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Jak pojechać do sanatorium?
    Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można skorzystać z sanatorium bez zakwaterowania?
  • Jak długo ważna jest recepta w 2020?
    Pacjent, który otrzymał receptę od lekarza, musi pamiętać, że nie jest ważna bezterminowo. Każda recepta ma ściśle określony czas, w którym można ją zrealizować. Dotyczy to zarówno recepty w formie „papierowej”, jak i tzw. e-recepty.